నభో నికష పాషాణో మేరుకాంచన రేఖితః
ఆకాశం, మెరువు పర్వతపు బంగారు గీతలతో అలంకరించబడిన నికషిపాషాణంలా ఉంది.
సునీలగగనం యద్వద్భూషితం తు కలావతా
ఎలా అందమైన నీలాకాశం చంద్రునితో అలంకరించబడుతుందో—
దండవత్ప్రణిపత్యాథ పరితః పరిలుఠ్య చ
తరువాత, అతడు భూమిపై పడి నమస్కరించి, చుట్టూ తిరుగుతూ ప్రణామం చేశాడు.
నారదేన సనందేన సనకేన సుసంస్తుతః 4.1.20.
నారదుడు, సనందుడు, సనకుడు అతడిని గొప్పగా స్తుతించారు.
స్పర్శనాద్దేవదేవస్య సుసంస్కృతమయీ శుభా
దేవతల దేవుడైన ఆయన స్పర్శతో, ఆ శుభమైన, సుందరమైన రూపం కలిగింది.
న తృప్తిమధిగచ్ఛామి శృణ్వన్వారాణసీకథామ్
వారణాసి కథలు వింటూ నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
అనుగ్రహో యది మయి యోగ్యోస్మి శ్రవణే యది
మీ అనుగ్రహం నాపై ఉంటే, నేను వినటానికి యోగ్యుడనైతే,
కోసౌ భైరవనామాత్ర కాశిపుర్యాం వ్యవస్థితః
ఈ కాశీపట్నంలో భైరవుడు అనే వాడు ఎవరు?
కథమారాధితశ్చైవ సిద్ధిదః సాధకస్య వై
ఆయనను ఎలా పూజించాలి? సాధకునికి సిద్ధులు ఎలా ప్రసాదిస్తాడు?
తథా న కస్యచిన్మన్యే తతో వక్ష్యామ్యశేషతః
ఇలా మరెవరినీ నేను అనుకోను. అందుకే నేను పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను.
ప్రాదుర్భావం భైరవస్య మహాపాతకనాశనమ్
భైరవుని అవతారం మహాపాతకాలను నాశనం చేస్తుంది.
పాణిభ్యాం పరితః ప్రపీడ్య సుదృఢం నిశ్చోత్య నిశ్చోత్య చ బ్రహ్మాండం సకలం పచేలిమరసాలోచ్చైః ఫలాభం ముహుః
రెండు చేతులతో బలంగా చుట్టూ నొక్కుతూ, మళ్లీ మళ్లీ పిండుతూ, పచేలిమా ఫలరసం లాగా మొత్తం బ్రహ్మాండాన్ని ఫలంలా పిండుతాడు.
కుంభయోనే న వేత్త్యేవ మహిమానం మహేశితుః
కుంభంలో పుట్టినవాడు మహేశ్వరుని గొప్పతనాన్ని నిజంగా తెలుసుకోడు.
న చిత్రమత్ర భూదేవ భవమాయా దురత్యయా
ఈ లోకమాయను దాటడం చాలా కష్టం, భూదేవా! అందులో ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు.
వేదయేద్యదిచాత్మానం స ఏవ పరమేశ్వరః 4.1.31.
తనను తాను ఎవరైనా తెలుసుకుంటే, వాడే పరమేశ్వరుడు.
స సర్వగోపి నేక్ష్యేత స్వాత్మారామో మహేశ్వరః
ఆయన అన్నిటిలోనూ ఉన్నా, ఎవరికీ కనబడడు; మహేశ్వరుడు తనలో తానే ఆనందిస్తాడు.
పురా పితామహం విప్ర మేరుశృంగే మహర్షయః
పూర్వం పితామహుడు, మహర్షులతో కలిసి, మేరు శిఖరంపై ఉన్నప్పుడు,
సమా యయా మహేశస్య మోహితో లోకసంభవః
ఆయన వల్ల లోకాల సృష్టికర్త మహేశ్వరుడితో పాటు మాయలో మునిగిపోయాడు.
జగద్యోనిరహం ధాతా స్వయంభూరేక ఈశ్వరః
నేనే జగత్తుకు మూలం, పోషకుడు, స్వయంభూ, ఏకైకేశ్వరుడను.
ప్రవర్తకో హి జగతామహమేకో నివర్తకః
ఈ జగత్తును ప్రారంభించేది నేనే, అంతం చేయడానికీ నేనే.
తస్యైవం బ్రువతో ధాతుః క్రతుర్నారాయణాంశజః
అలా ధాతా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, నారాయణాంశంలో పుట్టిన యజ్ఞుడు,
అవిజ్ఞాయ పరం తత్త్వం కిమేతత్ప్రతిపాద్యతే
పరమసత్యాన్ని తెలుసుకోకుండానే, ఇది ఏమి వివరించబడుతోంది?
అహం కర్తా హి లోకానాం యజ్ఞో నారాయణః పరః
నేనే లోకాల సృష్టికర్తను; పరమయజ్ఞుడు నారాయణుడు.
అహమేవ పరం జ్యోతిరహమేవ పరా గతిః
నేనే పరమజ్యోతి; నేనే పరమగమ్యం.
ఏవం విప్ర కృతౌ మోహాత్పరస్పరజయైషిణౌ 4.1.31.
ఇలా, బ్రాహ్మణా, కృతయుగంలో మాయ వల్ల ఇద్దరూ పరస్పరం గెలవాలని ఆశించారు.
యూయమేవ న సందేహః కిం తత్త్వం ప్రతితిష్ఠత
మీరు నిజంగా, సందేహం లేకుండా, సత్యంలో నిలబడటం లేదు.
శ్రుతయ ఊచుః యది మాన్యా వయం దేవౌ సృష్టిస్థితికరౌ విభూ
వేదాలు పలికాయి: దేవతలారా, మేము ఈ సృష్టికి కర్తలు, పోషకులు అని మీరు గౌరవిస్తే—
శ్రుత్యుక్తమిదమాకర్ణ్య ప్రోచతుస్తౌ శ్రుతీః ప్రతి
వేదాలు ఇలా అన్నదిని విని, ఆ ఇద్దరూ వేదలను ఇలా అడిగారు:
ఋగువాచ యదంతఃస్థాని భూతాని యతః సర్వం ప్రవర్తతే
ఋగ్వేదం పలికింది: అందులోనే అన్ని జీవులు ఉంటాయి, అందులోంచే అన్నీ ఉద్భవిస్తాయి—
యేన ప్రమాణం హి వయం స ఏకః సర్వదృక్ఛివః
మనల్ని కొలిచేది ఆయనే; సర్వాన్ని చూడగల శివుడు ఒక్కడే.