యదా ప్రభృతి రే బాల నిరగాత్తపసే భవాన్
ఓ బాలకా, నీవు తపస్సు కోసం వెళ్లినప్పటి నుంచి,
తైస్తైః సపత్నీదుర్వాక్యైర్దునోపి త్వం యథార్భక
సహధర్మిణుల మాటలతో నీవు పిల్లాడిలా బాధపడుతున్నావు.
న నిద్రామి న జాగర్మి నాశ్నామి న పిబామ్యహమ్
నేను నిద్రపోను, మేలుకోను, తినను, తాగను.
నిద్రాదరిద్రనయనా స్వప్నేపి న తవాననమ్ 4.1.20.
నిద్రలేని కన్నులతో, కలలో కూడా నీ ముఖాన్ని చూడలేను.
త్వదాననప్రతినిధిర్విధుర్విధురయా మయా
నీ ముఖానికి ప్రతిగా చంద్రుడిని చూసి, నేనే అతన్ని వెలితిగా చేసేశాను.
త్వదాలాపసమాలాపం కలయన్కిలకాకలీమ్
నీ మాటలు, నా మాటలు పలుకుతూ, మృదువుగా గుగ్గులాడుతుంటాను.
త్వదంగసంగమధురో ధ్రువధూపితయామయా
నీ శరీరసంగమ మాధుర్యం నా జ్వరంతో పూర్తిగా కాలిపోయింది.
కే దేశాః కాశ్చ సరితః కే శైలాస్త్వత్కృతే ధ్రువ
ఓ ధ్రువా, నీ కోసం ఏ దేశాలు, ఏ నదులు, ఏ కొండలు ఉన్నాయి?
అధ్రువం సర్వమేవైతత్పశ్యంత్యంధీకృతాస్మ్యహమ్
ఇది అంతా నశ్వరమే; చూసి నేను అంధురాలినయ్యాను.
మృదులాని తవాంగాని క్వేమాని క్వ తపస్త్విదమ్
నీ అవయవాలు మృదువుగా ఉన్నాయి—ఇవి ఎక్కడ? ఈ తపస్సు ఎక్కడ?
అనేన తపసా వత్స త్వయాఽఽప్యం కిమనేనసా
బిడ్డా, నీకు ఈ తపస్సు ఎందుకు అవసరం?
అనేన వయసా బాల ఖేలనీయం త్వయాఽనిశమ్
ఈ వయసులో నీవు ఎప్పుడూ ఆడుకుంటూ ఉండాలి.
తతః కౌమారమాసాద్య వయోఽభిధ్యానశీలినా
తరువాత యవ్వనాన్ని చేరినప్పుడు, చదువులో నిబద్ధతగా ఉండాలి.
వయోథ చతురం ప్రాప్య యోషాస్రక్చందనాదికాన్ 4.1.20.
పూర్తి వయస్సుకు వచ్చినప్పుడు, పుష్పమాలలు, చందనం వంటి అలంకారాలతో అలంకరించబడతారు.
ఉత్పాద్యాథ బహూన్పుత్రాన్గుణినో ధర్మవత్సలాన్
అప్పుడు మంచివారు, ధర్మాన్ని ప్రేమించే కొడుకులను ఎక్కువగా కనాలి.
ఇదానీమేవ తపసి బాల్యే వయసి కః శ్రమః
ఇప్పుడు చిన్న వయస్సులో తపస్సు ఎందుకు? ఈ శ్రమ ఏమిటి?
విపక్షపరిభూతేన హృతమానేన కేనచిత్
శత్రువు అవమానించగా, గౌరవం పోయినప్పుడు,
హృతమానేన తప్తవ్యం నిశమ్యేతి వచో ధ్రువః
అప్పుడు తపస్సు చేయాలి, ఈ మాటలు వినిన తరువాత, ఓ ధ్రువా.
జనయిత్రీమనాభాష్య భూతభీతిం విహాయ చ
తల్లి దగ్గర మాట్లాడకుండా, భయాన్ని వదిలేసి,
సాపి భూతావలీ భీతింబహుభీషణభూషణా
ఆ భూతగణం అనేక భయంకరమైన అలంకారాలతో అలంకరించబడి,
పరితః పరివేషాభం సూర్యస్యోచ్చైః స్ఫురత్ప్రభమ్
చుట్టూ అన్ని వైపులా, మధ్యాహ్న సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తూ,
భూతావలీ తమాలోక్య స్ఫురచ్చక్రసుదర్శనమ్
ఆ భూతగణం, అతని దగ్గర మెరిసే సుదర్శన చక్రాన్ని చూసి,
అతీవ నిష్కంపహృదం గోవిదార్పితచేతసమ్
అతని హృదయం ఎలాంటి కదలిక లేకుండా, మనసు గోవిందుడిపై నిలిపి,
సాపి ప్రత్యుతభీతాతం ధ్రువం ధ్రువవినిశ్చయమ్ 4.1.20.
ఆమె కూడా ధ్రువుని అచంచలమైన సంకల్పాన్ని చూసి మరింత భయపడింది.
గర్జత్కాదంబినీజాలం వ్యోమ్ని వై వ్యాకులం యథా
ఆకాశంలో గర్జించే మేఘాల గుంపుల్లా కలవరంగా,
అథ జంభారిణా సార్ధం భీతాః సర్వే దివౌకసః
తర్వాత ఇంద్రుడితో కలిసి అందరు దేవతలు భయపడ్డారు.
నత్వా విజ్ఞాపయామాసుః పరిష్టుత్యా పితామహమ్
వారు నమస్కరించి, బ్రహ్మను స్తుతిస్తూ ప్రార్థించారు.
తపతా తాపితాః సర్వే త్రిలోకీ తలవాసినః
అతని తపస్సుతో మూడు లోకాలవారు అందరూ బాధపడ్డారు.
సమ్యక్సంవిద్మహే తాత ధువస్య న మనీషితమ్
ధ్రువుని మనసులో ఉన్నది మనదికాదు అని మేము బాగా తెలుసు, ప్రియమైనవాడా.
ఇతి విజ్ఞాపితో దేవైర్విహస్య చతురాననః
దేవతలు ఇలా అడిగినప్పుడు, నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ ఆనందంగా నవ్వాడు.