యాయజూకే కులే జన్మ క్వక్వ మే వ్యసనం తథా
యజ్ఞాలు చేసే కుటుంబంలో జన్మ ఎక్కడ, నా దుఃఖం ఎక్కడ?
భిక్షితుం నాధిగచ్ఛామి న మే పరిచితః క్వచిత్
భిక్ష అడగడం నాకు చేతకాదు; నాకు ఎక్కడా పరిచయమైనవారు లేరు.
సదాభ్యుదితే భానౌ ప్రసూర్మే మృష్టభోజనమ్
ప్రతి రోజు సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, నా తల్లి నాకు రుచికరమైన అన్నం ఇచ్చేది.
ఇతి చింతయతస్తస్య భానురస్తాచలం గతః
అతడు ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, సూర్యుడు పర్వతం వెనుకకు అస్తమించిపోయాడు.
మహోపహారానాదాయ నగరాద్బహిరభ్యగాత్
పెద్ద బహుమతులు తీసుకుని, పట్టణం నుండి బయటకు వెళ్లాడు.
పక్వాన్నగంధమాఘ్రాయ క్షుధితః స తమన్వగాత్ 4.1.13.
వండిన అన్నం వాసన వాసించి, ఆకలితో అతడు అతని వెంట వెళ్లాడు.
పలాయమానో నిహతః క్షణాత్పంచత్వమాగతః
పారిపోతూ ఉండగా, అతడిని కొట్టి, ఒక్క క్షణంలో మరణించిపోయాడు.
కులాచారప్రతీపోయం పిత్రోర్వాక్యపరాఙ్ముఖః 4.1.13.
ఇతడు కుటుంబ ఆచారాలకు విరుద్ధంగా, తల్లిదండ్రుల మాటలను పట్టించుకోకుండా పోతున్నాడు.
కలింగరాజోభవితాఽధునావిధుతకల్మషః 4.1.13.
ఇప్పుడు కలింగ దేశపు రాజు తన పాపాలన్నీ విడిచిపెట్టి పవిత్రుడవుతాడు.
స్వార్థదీపదశోద్యోత లింగమౌలి తమోహరః 4.1.13.
ఆ లింగానికి ముల్లపూసలా ఉన్న తల మణి, తన స్వార్థబుద్ధి వెలుగుతో చీకటిని తొలగిస్తుంది.
తావత్తతాప స తపస్త్వగస్థిపరిశేషితమ్ 4.1.13.
అతను చేసిన తపస్సు అంతటి గాఢంగా ఉండి, చివరికి అతని శరీరంలో తోలు, ఎముకలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి.
క్రూరదృగ్వీక్షతే యావత్పునఃపునరిదం వదన్ 4.1.13.
క్రూరంగా చూస్తూ, ఇదే మాటను మళ్లీ మళ్లీ చెప్పుకుంటూ అతను చూస్తున్నాడు.
దేవేన దత్తా యే తుభ్యం వరాః సంతు తథైవ తే 4.1.13.
దేవుడు నీకు ఇచ్చిన వరాలు యథాతథంగా నీకే ఉంటాయి.
పుర్యాం యక్షేశ్వరాణాం తే స్వరూపమితి వర్ణితమ్
ఆ నగరంలో యక్షేశ్వరుల నిజమైన స్వరూపం ఇదే అని వివరించబడింది.
రమ్యం మధువనం ప్రాప యమునాయాస్తటే మహత
అతను యమునా తీరంలో ఉన్న మధువనాన్ని, ఆహ్లాదకరమైనదిగా చేరుకున్నాడు.
ఆద్యం భగవతః స్థానం తత్పుణ్యం హరిమేధసః
అది భగవంతుడు హరిదేవుని పవిత్రమైన మొదటి నివాసస్థలం.
జపన్స వాసుదేవాఖ్యం పరంబ్రహ్మ నిరామయమ్
అతను వాసుదేవుని నామాన్ని జపిస్తూ, పరమ పవిత్రమైన బ్రహ్మను ధ్యానించాడు.
హరిర్హరిత్సు సర్వాసు హరిర్హరిమరీచిషు
హరి దేవుడు దేవతల్లో, అన్ని జీవుల్లో, హరి కిరణాల్లో కూడా ఉన్నాడు.
జలే శాలూరకూర్మాది రూపేణ భగవాన్హరిః
నీటిలో భగవంతుడు హరి, శాలూర మత్స్య రూపంలో, కూర్మ రూపంలో, ఇంకా ఇతర రూపాల్లో ఉంటాడు.
అనంతరూపః పాతాలే గగనేఽనంతసంజ్ఞకః
పాతాళంలో ఆయనకు అనేక రూపాలు ఉంటాయి; ఆకాశంలో ఆయనను అనంతుడు అని పిలుస్తారు.
దేవేషు యో వసేన్నిత్యం దేవానాం వసతిర్హి యః
ఎప్పుడూ దేవతలలో నివసించేవాడు, దేవతలకు నివాసస్థానమైయున్నవాడే.
విష్లృవ్యాప్తావయంధాతుర్యత్రసార్థకతాం గతః
అన్నిటినీ వ్యాపించి, అన్నిటికీ ఆధారంగా ఉండే వాడు, అక్కడే సార్థకత ఉంటుంది.
సర్వేషాం చ హృషీకాణామీశనాత్పరమేశ్వరః
అతడు అన్ని ఇంద్రియాలకు అధిపతి, పరమేశ్వరుడు.
న చ్యవంతేపి యద్భక్తా మహతి ప్రలయే సతి 4.1.20.
మహాప్రళయ సమయంలో కూడా ఆయన భక్తులు ఎప్పుడూ పడిపోరు.
ఇదం చరాచరం విశ్వం యో బభార స్వలీలయా
ఈ చరాచర జగత్తునంతటిని తన లీలతో భరించినవాడు ఆయనే.
తస్యేక్షణే సమీక్షేతే నాన్యద్విప్ణుపదాదృతే
ఆయన దృష్టిలో అన్నీ కనిపిస్తాయి; పద్మపాదుని తప్ప ఇంకొకటి లేదు.
నాన్య శబ్దగ్రహౌ తస్య జాతౌ శబ్దగ్రహావపి
ఆయనకు వేరే శబ్దాన్ని గ్రహించగల శక్తి లేదు; శబ్దాన్ని తెలుసుకునే సామర్థ్యమూ పుట్టదు.
గోవిందచరణార్థార్చాం తత్ప్రియంకర్మవై వినా
గోవిందుని పాదాలను పూజించకపోతే, లేదా ఆయనకు ఇష్టమైన పనులు చేయకపోతే,
నిర్ద్వంద్వచరణద్వంద్వం తన్మనో మనుతే హరేః
హరిదేవుని రెండు పాదాలను మనస్సు అన్ని ద్వంద్వాలను దాటి ధ్యానిస్తుంది.
చరణౌ విష్ణుశరణౌ హిత్వా నారాయణాంగణమ్
విష్ణువు పాదాల ఆశ్రయాన్ని వదిలితే, నారాయణుని ఆవరణాన్ని కూడా విడిచినట్టే.