సాంప్రతం నేక్ష్యతే సోపి భృంగారుర్మణిమండితః
ఇప్పుడు ఆ రత్నాలతో అలంకరించబడిన తేనెటీగ కూడా కనబడడం లేదు.
క్వ దాక్షిణాత్యం తత్కాంస్యం గౌడీ తామ్రఘటీ క్వ సా
ఆ దక్షిణాది కాంస్యపాత్ర ఎక్కడ? ఆ గౌడదేశపు రాగిపాత్ర ఎక్కడ? ఆమె ఎక్కడ?
క్వ సా పర్వతదేశీయా చంద్రకాంతశిలోద్భవా
ఆ పర్వత ప్రాంతంలో నివసించే, చంద్రకాంత మణి నుండి పుట్టిన ఆమె ఎక్కడ?
కిం బహూక్తేన కులజే తుభ్యం కుప్యామ్యహం వృథా
ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? ఓ మంచి కుటుంబంలో పుట్టినవాడా, నేను నీ మీద వృథాగా కోపపడుతున్నాను.
అనపత్యోస్మి తేనాహం దుష్టేన కులదూషిణా
ఆ దుష్టుడు, కుటుంబాన్ని నాశనం చేసిన వాడి వల్లనే నేను సంతానహీనుడిని అయ్యాను.
అపుత్రత్వం వరం నృణాం కుపుత్రాత్కులపాంసనాత్ 4.1.13.
మనుషులకు, కుటుంబానికి అపకీర్తి తెచ్చే చెడ్డ కుమారుడి కన్నా, సంతానం లేకపోవడమే మంచిది.
స్నాత్వా నిత్యవిధిం కృత్వా తస్మిన్నేవాహ్నికస్యచిత్
స్నానం చేసి, నిత్యకర్మలు ఆచరించిన తరువాత, అదే రోజున
శ్రుత్వా తథా స వృత్తాంతం ప్రాక్తనం స్వం వినింద్య చ
అలా ఆ కథను విని, తన గతాన్ని తానే నిందించుకున్నాడు.
చింతామవాప మహతీం క్వ యామి కరవాణి కిమ్
అతడు లోతైన ఆలోచనలో పడిపోయాడు — "ఎక్కడికి వెళ్లాలి? ఏమి చేయాలి?" అని.
దేశాంతరే హ్యస్తి ధనః సద్విద్యః సుఖమేధతే
ఇంకొక దేశంలో ధనం ఉంది, మంచి విద్య ఉంది, సుఖం కూడా లభిస్తుంది.
యాయజూకే కులే జన్మ క్వక్వ మే వ్యసనం తథా
యజ్ఞాలు చేసే కుటుంబంలో జన్మ ఎక్కడ, నా దుఃఖం ఎక్కడ?
భిక్షితుం నాధిగచ్ఛామి న మే పరిచితః క్వచిత్
భిక్ష అడగడం నాకు చేతకాదు; నాకు ఎక్కడా పరిచయమైనవారు లేరు.
సదాభ్యుదితే భానౌ ప్రసూర్మే మృష్టభోజనమ్
ప్రతి రోజు సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, నా తల్లి నాకు రుచికరమైన అన్నం ఇచ్చేది.
ఇతి చింతయతస్తస్య భానురస్తాచలం గతః
అతడు ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, సూర్యుడు పర్వతం వెనుకకు అస్తమించిపోయాడు.
మహోపహారానాదాయ నగరాద్బహిరభ్యగాత్
పెద్ద బహుమతులు తీసుకుని, పట్టణం నుండి బయటకు వెళ్లాడు.
పక్వాన్నగంధమాఘ్రాయ క్షుధితః స తమన్వగాత్ 4.1.13.
వండిన అన్నం వాసన వాసించి, ఆకలితో అతడు అతని వెంట వెళ్లాడు.
పలాయమానో నిహతః క్షణాత్పంచత్వమాగతః
పారిపోతూ ఉండగా, అతడిని కొట్టి, ఒక్క క్షణంలో మరణించిపోయాడు.
కులాచారప్రతీపోయం పిత్రోర్వాక్యపరాఙ్ముఖః 4.1.13.
ఇతడు కుటుంబ ఆచారాలకు విరుద్ధంగా, తల్లిదండ్రుల మాటలను పట్టించుకోకుండా పోతున్నాడు.
కలింగరాజోభవితాఽధునావిధుతకల్మషః 4.1.13.
ఇప్పుడు కలింగ దేశపు రాజు తన పాపాలన్నీ విడిచిపెట్టి పవిత్రుడవుతాడు.
స్వార్థదీపదశోద్యోత లింగమౌలి తమోహరః 4.1.13.
ఆ లింగానికి ముల్లపూసలా ఉన్న తల మణి, తన స్వార్థబుద్ధి వెలుగుతో చీకటిని తొలగిస్తుంది.
తావత్తతాప స తపస్త్వగస్థిపరిశేషితమ్ 4.1.13.
అతను చేసిన తపస్సు అంతటి గాఢంగా ఉండి, చివరికి అతని శరీరంలో తోలు, ఎముకలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి.
క్రూరదృగ్వీక్షతే యావత్పునఃపునరిదం వదన్ 4.1.13.
క్రూరంగా చూస్తూ, ఇదే మాటను మళ్లీ మళ్లీ చెప్పుకుంటూ అతను చూస్తున్నాడు.
దేవేన దత్తా యే తుభ్యం వరాః సంతు తథైవ తే 4.1.13.
దేవుడు నీకు ఇచ్చిన వరాలు యథాతథంగా నీకే ఉంటాయి.
పుర్యాం యక్షేశ్వరాణాం తే స్వరూపమితి వర్ణితమ్
ఆ నగరంలో యక్షేశ్వరుల నిజమైన స్వరూపం ఇదే అని వివరించబడింది.
రమ్యం మధువనం ప్రాప యమునాయాస్తటే మహత
అతను యమునా తీరంలో ఉన్న మధువనాన్ని, ఆహ్లాదకరమైనదిగా చేరుకున్నాడు.
ఆద్యం భగవతః స్థానం తత్పుణ్యం హరిమేధసః
అది భగవంతుడు హరిదేవుని పవిత్రమైన మొదటి నివాసస్థలం.
జపన్స వాసుదేవాఖ్యం పరంబ్రహ్మ నిరామయమ్
అతను వాసుదేవుని నామాన్ని జపిస్తూ, పరమ పవిత్రమైన బ్రహ్మను ధ్యానించాడు.
హరిర్హరిత్సు సర్వాసు హరిర్హరిమరీచిషు
హరి దేవుడు దేవతల్లో, అన్ని జీవుల్లో, హరి కిరణాల్లో కూడా ఉన్నాడు.
జలే శాలూరకూర్మాది రూపేణ భగవాన్హరిః
నీటిలో భగవంతుడు హరి, శాలూర మత్స్య రూపంలో, కూర్మ రూపంలో, ఇంకా ఇతర రూపాల్లో ఉంటాడు.
అనంతరూపః పాతాలే గగనేఽనంతసంజ్ఞకః
పాతాళంలో ఆయనకు అనేక రూపాలు ఉంటాయి; ఆకాశంలో ఆయనను అనంతుడు అని పిలుస్తారు.