దిగంగనాః ప్రార్థయంతి యత్ప్రయాగానిలానపి
దిక్పాలికలు కూడా ప్రయాగంలోని గాలులను కోరుకుంటారు.
అశ్వమేధాదియాగాశ్చ ప్రయాగస్య రజః పునః
ప్రయాగంలోని ధూళి, అశ్వమేధాది యజ్ఞాలకు కూడా మించి పవిత్రంగా ఉంటుంది.
మజ్జాగతాని పాపాని బహుజన్మార్జితాన్యపి 4.1.7.
ఎన్ని జన్మల్లో సంపాదించిన పాపాలు ఎముకలలోకి చేరినా,
ధర్మతీర్థమిదం సమ్యగర్థతీర్థమిదం పరమ్
ఇది ధర్మతీర్థం, ఇది పరమార్థతీర్థం.
బ్రహ్మహత్యాది పాపాని తావద్గర్జంతి దేహిషు
బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు మనుషులలో గట్టిగా ప్రతిధ్వనిస్తుంటాయి.
తద్విష్ణోః పరమం పదం సదా పశ్యంతి సూరయః
మహర్షులు ఎప్పుడూ విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని దర్శిస్తారు.
సరస్వతీ రజో రూపా తమోరూపా కలిందజా
సరస్వతి రాజోగుణ స్వరూపిణి, కలి అపవిత్రత నుండి పుట్టి, అంధకార స్వరూపిగా ఉంది.
ఇయం వేణీహి నిఃశ్రేణీ బ్రహ్మణో వర్త్మయాస్యతః
ఇది బ్రహ్మ యొక్క మార్గాన్ని చూపించే జడల మెట్టిలా ఉంది.
కాశీతి కాచిదబలా భువనేషు రూఢా లోలార్క కేశవవిలోలవిలోచనా
ప్రపంచాలలో స్థిరంగా ఉన్న, శక్తిలేని ఓ స్త్రీ ఉంది. ఆమె కళ్లను ఆడుకుంటూ తిరిగే సూర్యుడు, కేశవుడు కలవరపెడుతున్నారు.
అగస్తిరువాచ తీర్థరాజప్రయాగస్య తీర్థైః సంసేవితస్య చ
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: పవిత్రతీర్థాలన్నీ సేవించే తీర్థరాజు ప్రయాగం గురించి,
పాపినాం యాని పాపాని ప్రసహ్య క్షాలితాన్యహో
పాపుల పాపాలు అక్కడ బలవంతంగా కడుగబడిపోతాయి, ఓహో!
ప్రయాగస్య గుణాన్జ్ఞాత్వా శివశర్మా ద్విజః సుధీః
ప్రయాగానికి ఉన్న గొప్పతనాన్ని తెలుసుకున్న శివశర్మ అనే తెలివైన బ్రాహ్మణుడు,
ప్రవేశ ఏవ సంవీక్ష్య స దేహలివినాయకమ్ 4.1.7.
అతడు లోపలికి వెళ్లగానే, ద్వారపాలకుడిని గమనించాడు.
నివేద్యమోదకాన్పంచ వంచయంతం నిజం జనమ్
అతడు ఐదు మోదకాలను సమర్పించి, తనవారిని మోసం చేశాడు.
ఆగత్య దృష్ట్వా మణికర్ణికాయాముదగ్వహాం స్వర్గతరంగిణీం సః
మణికర్ణిక వద్దకు వచ్చి, అక్కడ ఉన్న ఉదగ్వహా అనే స్వర్గప్రవాహిణి నదిని చూశాడు.
సచైలమాప్లుత్య జలేఽమలేఽమలేఽవిలంబమాలంబిత శుద్ధబుద్ధిః
వస్త్రధారి అయి, నిర్మలమైన నీటిలో మునిగి, కొంతసేపు అక్కడే ఉండి, తన మనస్సును పవిత్రం చేసుకున్నాడు.
విధాయ చ ద్రాక్స హి పంచతీర్థికాం విశ్వేశమారాధ్య తతో యథాస్వమ్
అతడు పంచతీర్థస్నానం చేసి, విశ్వేశ్వరుని పూజించి, తగిన విధంగా కొనసాగాడు.
న స్వః పురీ సా త్వనయా పురాసమం సమంజసాపి ప్రతిసామ్యమావహేత
ఆ నగరం స్వర్గం కాదు; అయినా, స్వర్గం అయినా, దీనికి సమానంగా ఉండలేను, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దీన్ని మించలేదు.
పయోపి యత్రత్యమచింత్యవైభవం దివిస్థితా సాధుసుధాప్యతోముధా
అక్కడి నీటికి అద్భుతమైన వైభవం ఉంది, ఆ స్వర్గంలో నివసించే సద్గుణులు కూడా దాన్ని అమృతంతో స్తుతిస్తారు.
అనామయాశ్చింతనయా న యేశితుర్జనామనాగ్యత్ర వినా పినాకినా
ఇక్కడ ఇతరుల ఆధీనంలో లేని వారికి వ్యాధులు లేదా చింతలు ఉండవు; పినాకధారి అనుగ్రహం లేని వారికి తప్ప.
న వర్ణ్యతే కైః కిల కాశికేయం జంతోః స్థితస్యాత్ర యతోంతకాలే
ఈ కాశీని మరణ సమయానికి ఇక్కడ ఉన్నవాడిని ఎవ్వరూ వర్ణించలేరు.
సంసారిచింతామణిరత్ర యస్మాత్తం తారకం సజ్జనకర్ణికాయామ్
ఇక్కడ సంసారాన్ని తీరుస్తున్న చింతామణి ఉంది; మణికర్ణికలో సజ్జనులకు మోక్షాన్ని ఇచ్చే తారక మంత్రం లభిస్తుంది.
ముక్తిలక్ష్మీ మహాపీఠ మణిస్తచ్చరణాబ్జయోః 4.1.7.
మోక్ష లక్ష్మి ఉన్న గొప్ప స్థలంలో ఉన్న మణి, ఆ మణి భగవంతుని పద్మపాదాల వద్ద ప్రకాశిస్తుంది.
జరాయుజాండజోద్భిజ్జాః స్వేదజాహ్యత్ర వాసినః
ఇక్కడ గర్భంలో, గుడ్డులో, తేమలో, మొక్కల్లో పుట్టిన జీవులు నివసిస్తున్నారు.
మమ జన్మ వృథాజాతం దుర్వృత్తస్య జడాత్మనః
నా జన్మం వృథా అయింది, ఎందుకంటే నేను మూర్ఖుడిని, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవాడిని.
పునఃపునశ్చ తత్క్షేత్రమతిథీకృత్యనేత్రయోః
ఆ స్థలాన్ని నా కళ్లతో మళ్లీ మళ్లీ చూసాను, అతిథిగా చేసుకున్నాను.
సప్తానాం చ పురీణాం హి ధురీ ణామవయామ్యహమ్
ఏడు పురాల భారాన్ని నేను మోశాను.
తథాపి న చతస్రోన్యా మయా దృగ్గోచరీకృతాః
అయినా, వాటిలో నాలుగు కూడా నా చూపులోకి రాలేదు.
తీర్థయాత్రాం ప్రతిదినం కుర్వన్నూనం సవత్సరమ్
ఒక సంవత్సరం పొడవునా, ప్రతి రోజు తీర్థయాత్ర చేసినా,
నానా ప్రమాణైః ప్రవణో నిరగాత్స తథాప్యహో
ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా, ఎన్నో మార్గాలు అనుసరించినా, అతడు దాన్ని పొందలేకపోయాడు — హాయ్!