క్షేత్రం ప్రజాపతేః పుణ్యం సర్వేషామేవ దుర్లభమ్
అక్కడ ప్రజాపతి పవిత్రమైన క్షేత్రం ఉంది, అది అందరికీ దొరకడం చాలా కష్టం.
దమయంతీం కలిం కాలం కలిందతనయాం శుభామ్
దమయంతి, కలి, కాలం, కలిందుని కుమార్తె అయిన శుభ్రమైన నదిని,
ప్రకృష్టం సర్వయాగేభ్యః ప్రయాగమితి గీయతే
అన్ని యజ్ఞాలలో అత్యుత్తమమైనది అని, దానిని ప్రయాగం అని ప్రశంసిస్తారు.
యత్ర స్థితః స్వయం సాక్షాచ్ఛూలటంకో మహేశ్వరః 4.1.7.
అక్కడ స్వయంగా త్రిశూలాన్ని ధరించిన మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షంగా నిలిచి ఉంటాడు.
తత్రాఽక్షయ్యవటోఽప్యస్తి సప్తపాతాలమూలవాన్
అక్కడే ఎప్పటికీ నిలిచే వటవృక్షం ఉంది, దాని వేర్లు ఏడు పాతాళాలకు చేరుకుంటాయి.
హిరణ్యగర్భో విజ్ఞేయః స సాక్షాద్వటరూపధృక్
ఆ వటవృక్ష రూపంలోనే హిరణ్యగర్భుడు ఉన్నాడని తెలుసుకోవాలి.
యత్ర లక్ష్మీపతిః సాక్షాద్వైకుంఠాదేత్య మానవాన్
అక్కడ లక్ష్మీపతి స్వయంగా వైకుంఠం నుండి వచ్చి మానవులను అనుగ్రహిస్తాడు.
శ్రుతిభిః పరిపఠ్యేతే సితాఽసిత సరిద్వరే
స్వచ్ఛమైనవి, నల్లగా కనిపించే ఉత్తమ నదులను వేదాలు కూడా ప్రశంసిస్తున్నాయి.
శివలోకాద్బ్రహ్మలోకాదుమాలోకవరాత్పునః తపోజనమహర్భ్యశ్చ సర్వే స్వర్లోకవాసినః
శివలోకం, బ్రహ్మలోకం, ఉమాదేవి యొక్క ఉత్తమ లోకం, తపోలోకం, జనలోకం, మహర్లోకం — ఇవన్నీ, అలాగే స్వర్గంలో నివసించే వారు,
అచలా హిమవన్ముఖ్యాః కల్పవృక్షాదయో నగాః
అచలమైనవారు, హిమవంతుడు వంటి గొప్ప పర్వతాలు, కల్పవృక్షాలు మరియు ఇతర మహా పర్వతాలు,
దిగంగనాః ప్రార్థయంతి యత్ప్రయాగానిలానపి
దిక్పాలికలు కూడా ప్రయాగంలోని గాలులను కోరుకుంటారు.
అశ్వమేధాదియాగాశ్చ ప్రయాగస్య రజః పునః
ప్రయాగంలోని ధూళి, అశ్వమేధాది యజ్ఞాలకు కూడా మించి పవిత్రంగా ఉంటుంది.
మజ్జాగతాని పాపాని బహుజన్మార్జితాన్యపి 4.1.7.
ఎన్ని జన్మల్లో సంపాదించిన పాపాలు ఎముకలలోకి చేరినా,
ధర్మతీర్థమిదం సమ్యగర్థతీర్థమిదం పరమ్
ఇది ధర్మతీర్థం, ఇది పరమార్థతీర్థం.
బ్రహ్మహత్యాది పాపాని తావద్గర్జంతి దేహిషు
బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు మనుషులలో గట్టిగా ప్రతిధ్వనిస్తుంటాయి.
తద్విష్ణోః పరమం పదం సదా పశ్యంతి సూరయః
మహర్షులు ఎప్పుడూ విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని దర్శిస్తారు.
సరస్వతీ రజో రూపా తమోరూపా కలిందజా
సరస్వతి రాజోగుణ స్వరూపిణి, కలి అపవిత్రత నుండి పుట్టి, అంధకార స్వరూపిగా ఉంది.
ఇయం వేణీహి నిఃశ్రేణీ బ్రహ్మణో వర్త్మయాస్యతః
ఇది బ్రహ్మ యొక్క మార్గాన్ని చూపించే జడల మెట్టిలా ఉంది.
కాశీతి కాచిదబలా భువనేషు రూఢా లోలార్క కేశవవిలోలవిలోచనా
ప్రపంచాలలో స్థిరంగా ఉన్న, శక్తిలేని ఓ స్త్రీ ఉంది. ఆమె కళ్లను ఆడుకుంటూ తిరిగే సూర్యుడు, కేశవుడు కలవరపెడుతున్నారు.
అగస్తిరువాచ తీర్థరాజప్రయాగస్య తీర్థైః సంసేవితస్య చ
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: పవిత్రతీర్థాలన్నీ సేవించే తీర్థరాజు ప్రయాగం గురించి,
పాపినాం యాని పాపాని ప్రసహ్య క్షాలితాన్యహో
పాపుల పాపాలు అక్కడ బలవంతంగా కడుగబడిపోతాయి, ఓహో!
ప్రయాగస్య గుణాన్జ్ఞాత్వా శివశర్మా ద్విజః సుధీః
ప్రయాగానికి ఉన్న గొప్పతనాన్ని తెలుసుకున్న శివశర్మ అనే తెలివైన బ్రాహ్మణుడు,
ప్రవేశ ఏవ సంవీక్ష్య స దేహలివినాయకమ్ 4.1.7.
అతడు లోపలికి వెళ్లగానే, ద్వారపాలకుడిని గమనించాడు.
నివేద్యమోదకాన్పంచ వంచయంతం నిజం జనమ్
అతడు ఐదు మోదకాలను సమర్పించి, తనవారిని మోసం చేశాడు.
ఆగత్య దృష్ట్వా మణికర్ణికాయాముదగ్వహాం స్వర్గతరంగిణీం సః
మణికర్ణిక వద్దకు వచ్చి, అక్కడ ఉన్న ఉదగ్వహా అనే స్వర్గప్రవాహిణి నదిని చూశాడు.
సచైలమాప్లుత్య జలేఽమలేఽమలేఽవిలంబమాలంబిత శుద్ధబుద్ధిః
వస్త్రధారి అయి, నిర్మలమైన నీటిలో మునిగి, కొంతసేపు అక్కడే ఉండి, తన మనస్సును పవిత్రం చేసుకున్నాడు.
విధాయ చ ద్రాక్స హి పంచతీర్థికాం విశ్వేశమారాధ్య తతో యథాస్వమ్
అతడు పంచతీర్థస్నానం చేసి, విశ్వేశ్వరుని పూజించి, తగిన విధంగా కొనసాగాడు.
న స్వః పురీ సా త్వనయా పురాసమం సమంజసాపి ప్రతిసామ్యమావహేత
ఆ నగరం స్వర్గం కాదు; అయినా, స్వర్గం అయినా, దీనికి సమానంగా ఉండలేను, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దీన్ని మించలేదు.
పయోపి యత్రత్యమచింత్యవైభవం దివిస్థితా సాధుసుధాప్యతోముధా
అక్కడి నీటికి అద్భుతమైన వైభవం ఉంది, ఆ స్వర్గంలో నివసించే సద్గుణులు కూడా దాన్ని అమృతంతో స్తుతిస్తారు.
అనామయాశ్చింతనయా న యేశితుర్జనామనాగ్యత్ర వినా పినాకినా
ఇక్కడ ఇతరుల ఆధీనంలో లేని వారికి వ్యాధులు లేదా చింతలు ఉండవు; పినాకధారి అనుగ్రహం లేని వారికి తప్ప.