మమ లోకాత్పరోలోకో వైకుంఠ ఇతి గీయతే
నా లోకానికి మించి ఉన్న లోకాన్ని వైకుంఠం అంటారు.
శివలోకస్తదుపరి గోలో కస్తత్సమీపతః
దాని పైన శివలోకం ఉంది, దాని దగ్గరగా గోలొకం ఉంటుంది.
గవాం శుశ్రూరూషకాయే చ గోప్రదాయే చ మానవాః
ఎవరు ఆవులను సేవిస్తారో, రోగులను చూసుకుంటారో, ఆవులను దానం చేస్తారో, వారు మానవులలో శ్రేష్ఠులు.
యత్ర క్షీరవహా నద్యో యత్ర పాయస కర్దమాః
అక్కడ పాలతో నదులు ప్రవహిస్తాయి, పెరుగు, నెయ్యితో మట్టి తయారవుతుంది.
శ్రుతిస్మృతిపురాణజ్ఞా బ్రాహ్మణాః పరికీర్తితాః
వేదాలు, స్మృతులు, పురాణాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణులు ప్రసిద్ధులు.
శ్రుతిస్మృతీ తు నేత్రే ద్వే పురాణం హృదయం స్మృతమ్ పురాణహీనాద్ధృచ్ఛూన్యాత్కాణాంధావపి తౌ వరౌ
వేదం, స్మృతి రెండు కన్నులు, పురాణం హృదయం. పురాణం లేకపోతే హృదయం ఖాళీగా ఉంటుంది. ఒకటి లేకపోయినా, రెండూ గొప్పవే.
తద్బాహ్మణాయ గోర్దేయా సర్వత్ర సుఖమిచ్ఛతా
అందుకే ఎక్కడైనా సుఖం కోరేవాడు బ్రాహ్మణునికి ఆవును దానం చేయాలి.
యస్య ధర్మేఽస్తి జిజ్ఞాసా యస్య పాపాద్భయం మహత్
ఎవడికి ధర్మం తెలుసుకోవాలనిపిస్తే, పాపానికి భయపడితే,
చతుర్దశసు విద్యాసు పురాణం దీప ఉత్తమః 4.1.2.
పద్నాలుగు విద్యలలో పురాణం గొప్ప దీపంలా వెలుగుతుంది.
ఉత్ఫుల్లపద్మనయనా నిర్మితాః సుకృతార్థినః 4.1.2.
పూర్తిగా వికసించిన కమలపు కన్నులు ఉన్నవారు, పుణ్యం కోరేవారికోసం సృష్టించబడ్డారు.
ఇహ వంశం పరిస్థాప్య భుక్త్వా సర్వ సుఖాని చ
ఇక్కడ వంశాన్ని స్థాపించి, అన్ని సుఖాలు అనుభవించి,
సర్వలోకహితార్థాయ తదాఖ్యాహి మహామునే
ప్రపంచాలన్నింటికీ మేలు కోసం, దయచేసి అది చెప్పు మహర్షీ.
ధిషణాధిపతేరాస్యం విబుధా వ్యాలులోకిరే
ధీషణాధిపతికి ముఖాన్ని దేవతలు ఆశ్చర్యంతో చూశారు.
వాక్పతిరువాచ ధన్యోసి కృతకృత్యోసి మాన్యోసి మహతా మపి
వాక్పతి ఇలా అన్నాడు: నీవు ధన్యుడు, నీ జీవితం సఫలమైనది, గొప్పవారిలోనూ గౌరవానికి అర్హుడవు.
ప్రత్యాశ్రమం ప్రతినగం ప్రత్యరణ్యం తపోధనాః
ప్రతి ఆశ్రమంలో, ప్రతి కొండలో, ప్రతి అరణ్యంలో తపస్సు చేసే వారు ఉన్నారు.
తపోలక్ష్మీస్త్వయీహాస్తి బ్రాహ్మతేజస్త్వయి స్థిరమ్
నీలో తపస్సు సంపద ఉంది; బ్రహ్మ తేజస్సు నీవు నిలిపినవాడివి.
పతివ్రతేయం కల్యాణీ లోపాముద్రా సధర్మిణీ
ఈ సతీ, కల్యాణి లోపాముద్ర నీ భార్యగా ఉన్నది, నిశ్చలమైన పతివ్రత.
పతివ్రతాస్వరుంధత్యా సావిత్ర్యాప్యనసూయయా
ఆమె పతివ్రత స్వరుండతి, సావిత్రి, అనసూయలతో సమానంగా ఉంది.
మేనయా చ సునీత్యా చ సంజ్ఞయా స్వాహయా తథా
మెనా, సునీతి, సంజ్ఞ, స్వాహా లతో కూడి ఆమె సమానంగా ఉంది.
భుంక్తే భుక్తే త్వయి మునే తిష్ఠతి త్వయి తిష్ఠతి
మహర్షీ! నీవు తినిన తర్వాతే ఆమె భోజనం చేస్తుంది; నీవు ఉన్నచోటే ఆమె ఉంటుంది.
అనలంకృతమాత్మానం తవ నో దర్శయేత్క్వచిత్ 4.1.4.
ఆమె ఎప్పుడూ అలంకారాలు లేకుండా నీ ముందు కనబడదు.
న చ తే నామ గృహ్ణీయాత్తవాయుష్యవివృద్ధయే
నీ ఆయుష్షు పెరగాలని ఆమె నీ పేరు ఎప్పుడూ పలకదు.
ఆక్రుష్టాపి న చాక్రోశేత్తాడితాపి ప్రసీదతి
ఎవరైనా దుర్భాషణం చేసినా ఆమె కోపపడదు; కొట్టినా కూడా ఆమె శాంతంగానే ఉంటుంది.
ఆహూతా గృహకార్యాణి త్యక్త్వా గచ్ఛతి సత్వరమ్
పిలిచినప్పుడు, ఇంటి పనులు వదిలేసి వెంటనే వస్తుంది.
న చిరం తిష్ఠతి ద్వారి న ద్వారముపసేవతే
ఆమె తలుపు దగ్గర ఎక్కువసేపు ఉండదు; తలుపు దగ్గర తిరుగదు కూడా.
పూజోపకరణం సర్వమనుక్తా సాధయేత్స్వయమ్
పూజకు కావాల్సిన వస్తువులన్నీ ఎవ్వరూ చెప్పకుండానే ఆమె తానే సిద్ధం చేస్తుంది.
ప్రతీక్షమాణావసరం యథాకాలోచితం హి యత్
సరైన సమయం కోసం ఎదురుచూసి, అవసరమైనప్పుడు యథావిధిగా పని చేస్తుంది.
సేవతే భర్త్తురుచ్ఛిష్టమిష్టమన్నం ఫలాదికమ్
భర్త తిన్న తర్వాత మిగిలిన అన్నం, ఇష్టమైన పదార్థాలు, పండ్లు మొదలైనవి సేవిస్తుంది.
అవిభజ్య న చాశ్నీయాద్దేవపిత్రతిథిష్వపి
దేవతలు, పితృదేవతలు, అతిథులు ఉన్నా, పంచుకోకుండా తినదు.
సంయతోపస్కరాదక్షా హృష్టా వ్యయ పరాఙ్ముఖీ
ఆమె పాత్రలు, పరికరాలు జాగ్రత్తగా వాడుతుంది; పనిలో నిపుణురాలు, సంతోషంగా ఉంటుంది; ఖర్చుపై ఆసక్తి చూపదు.