కావేరీగౌతమీజంఘాం చోలచోలాం శుకావృతామ్ 4.1.2.
కావేరి, గౌతమీ నదులు పాదాలుగా, చోళ వస్త్రంతో, సుగంధమైన పిచ్చుకలతో అలంకరించబడింది.
సుకోమలమహారాష్ట్రీవాగ్విలాసమనోహరామ్
మహారాష్ట్ర భాష మృదువుగా, ఆకర్షణీయంగా పలికేలా ఉంది.
సుదక్షదక్షిణామాశామాశానాథః ప్రతస్థివాన్
దక్షిణ దిక్కు అధిపతి అయిన సుదక్షుడు దక్షిణ దిశ వైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
న శేకురగ్రతో గంతుం తతోఽనూరుర్వ్యజిజ్ఞపత్
వారు ముందుకు పోవలేకపోయారు, అప్పుడు అనూరురు ఈ విషయాన్ని తెలియజేశాడు.
అనూరురువాచ భానో మానోన్నతో విన్ధ్యో నిద్ధ్యయ గగనం స్థితః
అనూరురు ఇలా అన్నాడు: "ఓ భాను! గర్వంతో ఉన్న వింధ్య పర్వతం ఆకాశాన్ని ఆపేసి నిలబడి ఉంది."
అన్రూరువాక్యమాకర్ణ్య సవితా హృద్యచిన్తయత్
అనూరురి మాటలు విని సూర్యుడు తన హృదయంలో ఆలోచించాడు.
వ్యాస ఉవాచ సూరః శూరోపి కిం కుర్యాత్ప్రాంతరే వర్త్మనిస్థితః
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: "తన మార్గంలో ఆపివేయబడితే, సూర్యుడైనా ఏమి చేయగలడు?"
గృహ్యత్రాప్రత్యూష్టేః క్షణం నావతిష్ఠతి
ప్రభాత సమయం గడిచిన తర్వాత, సూర్యుడు క్షణమంత కూడా అక్కడ ఉండడు.
యోజనానాం సహస్రే ద్వే ద్వే శతే ద్వే చ యోజనే
రెండు వేల రెండు వందల రెండు యోజనాల దూరం ఉంది.
గతే బహుతిథేకాలే ప్రాచ్యౌదీచ్యాం భృశార్దితాః
చాలా కాలం గడిచినప్పుడు, తూర్పు మరియు ఉత్తర ప్రాంతాల్లో ఉన్నవారు తీవ్రమైన బాధను అనుభవించారు.
పాశ్చాత్యా దక్షిణాత్యాశ్చ నిద్రాముద్రితలోచనాః 4.1.2.
పడమర మరియు దక్షిణ దిశల్లో ఉన్నవారు నిద్రలో కళ్లను మూసుకుని ఉన్నారు.
అహోనాహస్కరాభావాన్నిశానైవాఽనిశాకరాత్
పగలు సూర్యుడు లేక, రాత్రి చంద్రుడు లేక, అంధకారం వ్యాపించింది.
బ్రహ్మాండం కిమకాండే వై లయమేష్యతి తత్కథమ్
అప్పుడు ఈ విశ్వం భాగాలు లేకుండా ఎలా లయమవుతుంది?
స్వాహాస్వధావషట్కారవర్జితే జగతీతలే
స్వాహా, స్వధా, వషట్ వంటి హోమాలు లేకపోతే భూమిపై యజ్ఞాది కార్యాలు నిలిచిపోతాయి.
సూర్యోదయాత్ప్రవర్తంతే యజ్ఞాద్యాః సకలాః క్రియాః
సూర్యోదయంతోనే యజ్ఞం మొదలుకొని అన్ని కర్మలు ప్రారంభమవుతాయి.
చిత్రగుప్తాదయః సర్వే కాలం జానంతి సూర్యతః
చిత్రగుప్తుడు మొదలుకొని అందరూ కాలాన్ని సూర్యుని ద్వారానే తెలుసుకుంటారు.
తత్సూర్యస్య గతిస్తంభాత్స్తంభితం భువనత్రయమ్
సూర్యుని ప్రయాణం ఆగిపోవడంతో మూడు లోకాలు కూడా నిలిచిపోయాయి.
ఏకతస్తిమిరాన్నైశాదేకతస్తు దివాతపాత్
ఒకవైపు చీకటి వల్ల రాత్రి, మరోవైపు సూర్యుని వేడి వల్ల పగలు ఉండేది.
ఇతి వ్యాకులితే లోకే సురాసురనరోరగే
ఇలా లోకం మొత్తం దేవతలు, దానవులు, మనుషులు, పాములు అందరూ కలవరపడ్డారు.
తతః సర్వే సమాలోక్య బ్రహ్మాణం శరణం యయుః
అప్పుడు అందరూ ఈ పరిస్థితిని చూసి బ్రహ్మను ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.
నమో హిరణ్యరూపాయ బ్రహ్మణే బ్రహ్మరూపిణే 4.1.2.
బంగారు వర్ణంతో ఉన్న బ్రహ్మకు, బ్రహ్మ స్వరూపుడైనవాడికి నమస్కారం.
యన్న దేవా విజానంతి మనో యత్రాపి కుంఠితమ్
దేవతలు కూడా గ్రహించలేని, మనస్సు కూడా అక్కడ ఆగిపోయే దానికే
యోగినో యం హృదాకాశే ప్రణిధానేన నిశ్చలాః
యోగులు తమ హృదయాకాశంలో స్థిరంగా ధ్యానం చేసి దర్శించే దానికే
కాలాత్పరాయ కాలాయ స్వేచ్ఛయాపురుషాయ చ
కాలానికి అతీతుడైనవాడికి, కాలమే అయినవాడికి, తన ఇష్టానుసారం చేసే పురుషుడికి నమస్కారం.
విష్ణవే సత్త్వరూపాయ రజోరూపాయ వేధసే
సత్త్వ స్వరూపుడైన విష్ణువుకు, రజోగుణ స్వరూపుడైన సృష్టికర్తకు నమస్కారం.
నమో బుద్ధిస్వరూపాయ త్రిధాహంకృతయే నమః
బుద్ధి స్వరూపుడైనవాడికి, మూడు విధాల అహంకారాన్ని కలిగించేవాడికి నమస్కారం.
నమో బ్రహ్మాండరూపాయ తదంతర్వర్తినే నమః
బ్రహ్మాండ స్వరూపుడైనవాడికి, అందులో నివసించేవాడికి నమస్కారం.
అనిత్యనిత్యరూపాయ సదసత్పతయే నమః
నశ్వరమైనదీ, శాశ్వతమైనదీ అయిన రూపాన్ని కలిగినవాడికి, సత్యాసత్యాల అధిపతికి నమస్కారం.
తవ నిఃశ్వసితం వేదాస్తవ స్వే దోఖిలం జగత్
వేదాలు నీ శ్వాస, ఈ సమస్త జగత్తు నీదే.
నాభ్యా ఆసీదంతరిక్షం లోమాని చ వనస్పతిః 4.1.2.
నీ నాభి నుండి మధ్యలోకము పుట్టింది, నీ వెంట్రుకల నుండి వృక్షాలు, మొక్కలు పుట్టాయి.