పౌరాణికం చ మాసాంతే పూజయేద్భక్తితత్పరః
మాసాంతంలో భక్తితో పురాణకథకుడిని గౌరవించాలి.
శృణ్వంతి చ కథాం భక్త్యా న దరిద్రా న పాపినః
భక్తితో కథను వినేవారు ఎప్పుడూ దరిద్రులు కాదు, పాపులు కూడా కాదు.
కథాయాం కీర్త్యమానాయాం యే గచ్ఛంత్యన్యతో నరాః 2.4.36.
కథ చెప్పబడుతున్నప్పుడు, అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయే వారు—
ఉచ్చాసనసమారూఢో న నరః ప్రణతో భవేత్
ఎత్తైన ఆసనంపై కూర్చున్నవాడు నమస్కరించకుండా ఉండకూడదు.
కథాయాం కీర్త్యమానాయాం విఘ్నం కుర్వంతి యే నరాః
కథ చెప్పబడుతున్నప్పుడు అడ్డంకులు కలిగించే వారు—
యే శ్రావయంతి మనుజాః కథాం పౌరాణికీం శుభామ్
శుభమైన పురాణకథను ఇతరులకు వినిపించే వారు—
ఆసనార్థే ప్రయచ్ఛతి పురాణజ్ఞస్య యే నరాః
పురాణాలను బాగా తెలిసినవారికి ఆసనం సమర్పించే వారు,
పరిధానీయవస్త్రాణి ప్రయచ్ఛంతి చ యే నరాః
అలాగే, ధరించడానికి వస్త్రాలు ఇచ్చే వారు,
వాచకే పరితుష్టే తు తుష్టాః స్యుః సర్వదేవతాః తస్య పుణ్యఫలం పూర్ణం భవత్యేవ న సంశయః
పాఠకుడు సంతృప్తిగా ఉంటే, అన్ని దేవతలు సంతోషిస్తారు. అతనికి సంపూర్ణమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యత్ఫలం సర్వయజ్ఞేషు సర్వదానేషు యత్ఫలమ్
అన్ని యజ్ఞాలలో, అన్ని దానాలలో లభించే ఫలితమేమిటో,
కలౌ యుగే విశేషేణ పురాణశ్రవణాదృతే పురాణశ్రవణాద్విష్ణోర్నాస్తి సంకీర్తనాత్పరమ్
కలియుగంలో, పురాణ శ్రవణం తప్ప, విష్ణువు పురాణాన్ని వినడం కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
య ఏతదూర్జమాహాత్మ్యం శృణుయాచ్ఛ్రావయేదపి
ఈ ఊర్జ మహిమను వినేవారు లేదా ఇతరులకు వినిపించే వారు,
సర్వరోగాపహం సర్వపాపనాశకరం శుభమ్ ।। 2.4.36.
అది అన్ని రోగాలను పోగొట్టి, అన్ని పాపాలను నశింపజేసి, మంగళాన్ని కలిగిస్తుంది.
శ్రుత్వా చైకపదే యో వై అగమ్యాగమనే రతః
వైతిక్యమైన పనుల్లో నిమగ్నుడైనవాడు అయినా, ఒక్క పద్యాన్ని వినగానే,
మాహాత్మ్యమేతదాకర్ణ్య పూజయేద్యస్తు పాఠకమ్
ఈ మహిమను విని, పాఠకునిని గౌరవించే వాడు,
ధర్మశాస్త్రం పురాణం చ వేదవిద్యాదికం చ యత్ పురాణవిద్యాదాతారో హ్యనంతఫలభోగినః
ధర్మశాస్త్రం, పురాణం లేదా వేద విద్యను ఇచ్చేవారు, పురాణ జ్ఞానం పంచేవారు అనంతమైన ఫలితాలను అనుభవిస్తారు.
ఇదం యః పఠతే భక్త్యా శ్రుత్వా చైవాఽవధారయేత్
ఈ మహిమను భక్తితో చదివి, శ్రద్ధగా వినేవాడు,
న కస్యాఽపీదమాఖ్యేయం శ్రద్ధాహీనాయ దుర్మతేః
ఈ విషయాన్ని విశ్వాసం లేని వారికి లేదా దుష్టమనస్సు ఉన్నవారికి చెప్పకూడదు.
అపూజయిత్వా గురుమగ్రబుద్ధ్యా ధర్మప్రవక్తారమనన్యబుద్ధిః
గురువును గౌరవించకుండా, ఏకాగ్రత లేకుండా ధర్మాన్ని బోధించేవారిని చేరరాదు.
తస్మాత్సంపూజయేద్భక్త్యా గురుం తత్త్వావబోధకమ్
కాబట్టి, సత్యాన్ని బోధించే గురువును భక్తితో గౌరవించాలి.
న శక్యతే హి సంపూర్ణం వక్తుం వర్షశతైరపి
నూరేళ్ళు మాట్లాడినా, ఇది పూర్తిగా వివరించలేం.
కార్తికస్య తు మాహాత్మ్యం యావద్వర్షశతం వదన్
కార్తీక మాస మహిమను నూరేళ్ళు చెప్పినా,
పుత్రార్థీ చ ధనార్థీ చ రాజ్యార్థీ స్వఫలం లభేత్ 2.4.36.
పిల్లలు కావాలని, ధనం కావాలని, రాజ్యం కావాలని కోరుకునేవారు తమ కోరిక ఫలితాన్ని పొందుతారు.
భూయోభూయో నమస్కృత్య యయౌ యాదృచ్ఛికో మునిః
పునఃపునః నమస్కరించి, ఆ ముని తన ఇష్టానుసారం వెళ్లిపోయాడు.
కథితం శంకరేణాఽపి పుత్రాయ హితకామ్యయా
శివుడు తన కుమారుడి మేలుకోసం ఈ విషయాన్ని కూడా వివరంగా చెప్పాడు.
కృష్ణేన సత్యభామాయై కార్తికస్య చ వైభవః
కృష్ణుడు కార్తిక మాస మహిమను సత్యభామకు వివరించాడు.
ఋషయో వాలఖిల్యేభ్యః శ్రుత్వా మాహాత్మ్యముత్తమమ్
వాలఖిల్యుల మాటల ద్వారా మహర్షులు ఆ మహిమను ఆలకించారు.
అధీత్య సర్వశాస్త్రాణి పయఃసారమివోద్ధృతమ్
వారు అన్ని శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేసి, పాలు నుండి సారాన్ని తీసినట్టు, మిగతా విషయాల సారాన్ని గ్రహించారు.
విరరామ తతస్తే తు పూజాం చక్రుస్తదాస్య చ
ఆ తరువాత వారు ఆరాధనను ముగించి, అప్పుడే ఆయనకు పూజ చేశారు.
తే పునః స్వాశ్రమం గత్వా హృష్టాస్తే పరమర్షయః
ఆ మహర్షులు ఆనందంతో తమ ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్లారు.