అపహృత్య పరద్రవ్యం పుణ్యకర్మ కరోతి యః 2.4.30.
ఇతరుల ఆస్తిని దొంగిలించి, ఆ ధనంతో పుణ్యకార్యాలు చేసే వాడు—
నాపకృత్య ఋణం యస్తు పరస్య మ్రియతే నరః
ఇతరుల దగ్గర అప్పు తీర్చకుండా మరణించే మనిషి—
బుద్ధిదాతాఽనుమన్తా చ యశ్చోపకరణప్రదః
సలహా ఇచ్చేవాడు, అనుమతినిచ్చేవాడు, అవసరమైన వస్తువులు అందించేవాడు—
ప్రజాభ్యః పుణ్యపాపానాం రాజా షష్ఠాంశముద్ధరేత్
ప్రజల పుణ్యపాపాలలో రాజు ఆరు వంతు భాగాన్ని తీసుకోవాలి.
స్వపతేరపి పుణ్యస్య యోషిదర్ధమవాప్నుయాత్
భర్త చేసే పుణ్యానికి భార్య కూడా సగం ఫలితాన్ని పొందుతుంది.
పరహస్తేన దానాది కుర్వతః పుణ్యకర్మణః
ఇతరుల చేతుల ద్వారా దానం వంటి పుణ్యకార్యాలు జరిగితే—
వృత్తిదో వృత్తిసంభోక్తుః పుణ్యం షష్ఠాంశముద్ధరేత్
ఉపాధి ఇచ్చేవాడు, ఆ ఉపాధిని అనుభవించేవాడి పుణ్యంలో ఆరు వంతు భాగాన్ని పొందాలి.
ఇత్థం హ్యదత్తాన్యపి పుణ్యపాపాన్యాయాంతి నిత్యం పరసంచితాని
ఇలా, మనం చేయని పుణ్యపాపాలు కూడా, ఇతరులు కూడబెట్టినవే అయినా, ఎప్పుడూ మనకూ వస్తాయి.
కలౌ జ్ఞానం దృఢం నాస్తి కలౌ గర్వేణ సత్క్రియా
కలియుగంలో స్థిరమైన జ్ఞానం ఉండదు; కలియుగంలో గర్వం వల్ల సత్క్రియలు నశిస్తాయి.
తపోనిష్ఠః పురా దమ్భీ సతీ శుద్ధప్రభావతః
పూర్వకాలంలో తపస్సు చేసే వారు నిజాయితీగలవారు, సత్పురుషులు పవిత్ర ప్రభావంతో వెలిగేవారు.
** నారద ఉవాచ భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి వ్రతానాముత్తమం వ్రతమ్ 2.4.30.
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: భగవంతుడా! అన్ని వ్రతాలలో శ్రేష్ఠమైన వ్రతం ఏదో వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
బ్రహ్మోవాచ సాధు నారద సర్వం తే యత్పృష్టం ప్రబ్రువేఽనఘ
బ్రహ్మదేవుడు ఇలా చెప్పాడు: నారదా! నీవు అడిగినది చాలా మంచిది. పాపరహితుడా! నీవు అడిగిన ప్రతిదాన్ని చెబుతాను.
సురాణాం చ యథా విష్ణుస్తపతాం చ యథా రవిః
దేవతల్లో విష్ణువు ఎలా ఉన్నాడో, తపస్సు చేసేవారిలో సూర్యుడు ఎలా ఉన్నాడో—
శ్రేష్ఠం సర్వవ్రతానాం తు తద్వన్మాసోపవాసనమ్
అలాగే, అన్ని వ్రతాలలో మాస ఉపవాసమే శ్రేష్ఠమైనది.
సర్వదానోద్భవం చైవ యజ్ఞైశ్చ భూరిదక్షిణైః
అది అన్ని దానాల వల్ల, పెద్ద పెద్ద యజ్ఞాలలో ఇచ్చే దక్షిణల వల్ల కలుగుతుంది.
గురోరాజ్ఞాం తతో లబ్ధ్వా కుర్యాన్మాసోపవాసనమ్
గురువు ఆజ్ఞ తీసుకున్న తర్వాత మాస ఉపవాసాన్ని చేయాలి.
మాసోపవాసం కుర్వీత జ్ఞాత్వా దేహబలాఽబలమ్
తన శరీర బలాబలాలను తెలుసుకుని మాస ఉపవాసాన్ని ఆచరించాలి.
మాసోపవాసం కుర్వీత గురోర్విప్రాజ్ఞయా తతః
గురువు లేదా పండితుడి చెప్పినట్లు మాస ఉపవాసాన్ని చేయాలి.
వ్రతమేతత్తు గృహ్ణీయాద్యావత్త్రింశద్దినాని తు
ఈ వ్రతాన్ని ముప్పై రోజులు పాటించాలి.
నైవేద్యధూపదీపాద్యైః పుష్పైర్నానావిధైరపి
అన్నం, ధూపం, దీపం, రకరకాల పువ్వులతో పూజ చేయాలి.
నరః స్వధర్మనిరతః సధవా చ జితేన్ద్రియా 2.4.30.
తన కర్తవ్యాన్ని నిబద్ధతతో చేసే పురుషుడు, ఇంద్రియాలను జయించిన సతీస్త్రీ కూడా దీనిని చేయవచ్చు.
వస్త్వాలోకనగన్ధాదిస్వాదితం పరికీర్తితమ్
దృష్టి, వాసన మొదలైన ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవించడం ఇక్కడ చెప్పబడింది.
గాత్రాభ్యంగం శిరోభ్యంగం తాంబూలం సవిలేపనమ్
శరీరానికి, తలకి నూనె రాయడం, తాంబూలం, అంగరాగం వాడడం—
న వ్రతస్థః స్పృశేత్కంచిద్వికర్మస్థం న చాలపేత్
వ్రతంలో ఉన్నవాడు, తప్పు పనులు చేసే వారిని తాకకూడదు, వారితో మాటలాడకూడదు.
కృత్వా మాసోపవాసం తు యథోక్తవిధినా నరః
నియమానుసారం నెల రోజుల ఉపవాసాన్ని పూర్తి చేసిన తరువాత,
తతోఽర్చయేదేవ పుణ్యం ద్వాదశ్యాం గరుడధ్వజమ్
తర్వాత, ద్వాదశి రోజున పుణ్యమైన గరుడధ్వజుడిని పూజించాలి.
దద్యాచ్చ దక్షిణాం తేభ్యః ప్రణిపత్య క్షమాపయేత్
వారికి దక్షిణా ఇచ్చి, నమస్కరించి, క్షమాపణ కోరాలి.
ఏవం మాసోపవాసాంతే వృత్వా విప్రాంస్త్రయోదశ
ఇలా నెల రోజుల ఉపవాసం ముగిసిన తరువాత, పదమూడు బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించాలి.
తతోఽనుభోజయేద్విప్రాన్నమస్కారపురఃసరమ్
తర్వాత, బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, భోజనం పెట్టాలి.
యోగపట్టాని సూత్రాణి శయ్యాం సోపస్కరాం తథా
యోగపట్టాలు, యజ్ఞోపవీతాలు, మంచం, దాని పరికరాలు ఇవ్వాలి.