దదర్శ కౌతుకావిష్టస్తత్రతత్ర ధనేశ్వరః
ఆ ధనవంతుడు ఆశ్చర్యంతో అక్కడక్కడా వారిని గమనించేవాడు.
వైష్ణవానాం తథా విష్ణోర్నామశ్రావాది సోఽలభత్ 2.4.29.
అలాగే, వైష్ణవులు విష్ణువు పేర్లను జపించడాన్ని అతడు వినాడు.
తావత్కృష్ణాఽహినా దష్టో విహ్వలః స పపాత హ
ఆ సమయంలో నల్ల పాము కాటు వేసింది. అతడు బాధతో నేలపై పడిపోయాడు.
యమాజ్ఞయా కుంభిపాకే చిక్షిపుస్తం ధనేశ్వరమ్
యమధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, ఆ ధనవంతుణ్ణి కుంభీపాక నరకంలోకి వేయించారు.
కుంభీపాకో యథా వహ్నిః ప్రహ్లాదక్షేపణాత్పురా
కుంభీపాక నరకం అగ్నిలా ఉంటుంది. పూర్వం ప్రహ్లాదుని వేయించినప్పుడు కూడా అలానే ఉండేది.
తావదభ్యాగతస్తత్ర నారదః ప్రాహ సత్వరమ్ నారద ఉవాచ నైవాఽయం నిరయాన్భోక్తుమర్హో హ్యరుణనందన
అప్పుడు నారదుడు అక్కడికి వచ్చి త్వరగా ఇలా అన్నాడు: 'అరుణుని కుమారుడా, ఈ మనిషి నరకంలో బాధపడే అర్హుడు కాదు.'
యస్మాదంతేఽస్య సంజాతం కర్మ యన్నిరయాపహమ్
జీవితాంతంలో, నరకంలో బాధలను తొలగించే పుణ్యకర్మ జన్మిస్తుంది.
తతః షడంశమాప్నోతి పుణ్యస్య నియతం నరః
అందువల్ల, మనిషికి ఖచ్చితంగా ఆ పుణ్యఫలంలో ఆరు వంతులలో ఒక వంతు లభిస్తుంది.
కార్తికవ్రతిభిర్మాసం తేషాం పుణ్యాంశభాగయమ్
కార్తిక వ్రతాన్ని నెల రోజుల పాటు ఆచరించినవారికి, వారి పుణ్యఫలంలో ఒక భాగం దక్కుతుంది.
తస్మాదకామపుణ్యో హి యక్షయోనిస్థితో హ్యయమ్
అందుకే, యక్షునిగా పుట్టిన ఈ వ్యక్తికి పుణ్యం లేదు, కోరిక కూడా లేదు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ ఇత్యుక్త్వా గతవతి నారదే స సౌరిస్తద్వాక్యశ్రవణవిబుద్ధతత్సుకర్మా
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: నారదుడు ఇలా చెప్పి వెళ్లిన తరువాత, సౌరి ఆ మాటలు విని, తన చేసిన మంచి పనులను గుర్తు చేసుకున్నాడు.
తతో ధనేశ్వరం నీత్వా నిరయాన్ప్రేతపోఽబ్రవీత్ 2.4.29.
తర్వాత, యమదూతుడు ధనేశ్వరుడిని నరకాల నుంచి తీసుకెళ్లి ఇలా అన్నాడు.
ఏషు పాపకరా నిత్యం పచ్యంతే యమకింకరైః
ఇక్కడ, పాపాలు చేసినవారు యముని సేవకుల చేత ఎప్పుడూ వేయించబడుతారు.
అకామాత్పాతకం శుష్కం కామాదార్ద్రముదాహృతమ్
ఇచ్చాపూర్వకంగా చేసిన పాపాన్ని తడి పాపం అంటారు; కోరిక లేకుండా చేసినదాన్ని పొడి పాపం అంటారు.
చతురాశీతిసంఖ్యాకైః పృథగ్భేదైరవస్థితాన్
వీటిని ఎనభై నాలుగు వేర్వేరు రకాలుగా విభజించి ఉంచారు.
జాతిభ్రంశకరం తద్వదుపపాతకసంజ్ఞకమ్
అలాగే, కులభ్రష్టతకు కారణమయ్యే పాపాన్ని ఉపపాతకమని అంటారు.
ఏభిః సప్తసు పచ్యంతే నిరయేషు యథాక్రమమ్
ఈ ఏడింటి వల్ల, వారు నరకాల్లో ఒక్కొక్కటి తగిన విధంగా శిక్షను అనుభవిస్తారు.
తత్పుణ్యోపచయాదేతే నిర్హృతా నిరయాః ఖలు
ఆ పుణ్యం పెరిగినప్పుడు, ఈ నరకాల నుండి తప్పించుకోవచ్చు.
ధనేశ్వరం యక్షలోకం యక్షశ్చాఽభూత్స తత్ర హి
ధనేశ్వరుడు యక్షలోకాన్ని పొందాడు, అక్కడ అతడు యక్షుడయ్యాడు.
సాయంసంధ్యావిధిం కర్తుం జగామ జననీగృహమ్
సాయంకాల సంధ్యావందనం చేయడానికి తల్లి ఇంటికి వెళ్లాడు.
ప్రయాంత్యనేకాఽర్జితపాతకాని వ్రతస్య సందర్శయతోఽపి ముక్తిమ్
ఎన్ని పాపాలు చేసినా, వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే విముక్తి లభిస్తుంది.
స్వస్య కర్తుమసామర్థ్యం కథమేతత్కృతం భవేత్
తానుగా చేయలేని పనిని ఎలా చేయించుకోవచ్చు?
ద్రవ్యం దత్త్వా బ్రాహ్మణాయ గృహ్ణీయాత్ఫలముత్తమమ్
ధనాన్ని బ్రాహ్మణుడికి ఇచ్చితే, ఉత్తమ ఫలితం పొందవచ్చు.
శిష్యాద్వా భృత్యవర్గాద్వా స్త్రీభ్యో వాఽఽప్తాచ్చ కారయేత్
లేదా, శిష్యుడు, సేవకులు, స్త్రీలు లేదా బంధువుల ద్వారా ఆచరింప చేయించవచ్చు.
ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం కౌతుకం మమ వర్తతే
ఇది నేను వినాలని కోరుకుంటున్నాను; నా మనసులో ఆసక్తి కలిగింది.
యేనోపాయేన తద్వచ్మి శృణుష్వైకమనా ద్విజ
ఏ విధంగా జరుగుతుందో నేను చెబుతాను; నీవు ఏకాగ్రంగా విను, బ్రాహ్మణుడా.
సుకృతం వా దుష్కృతం వా కృతమేకేన యత్కృతే
ఒకరు ఏదైనా మంచి లేదా చెడు పని ఏ కారణంతో చేసినా,
ద్వాపరే వంశమధ్యే తు కలౌ కర్తైవ కేవలమ్
ద్వాపరయుగంలో అది కుటుంబంలోనే ఉంటుంది; కలియుగంలో మాత్రం చేసేవాడికే ఫలితం వస్తుంది.
అజ్ఞానాద్యచ్చ తారుణ్యే బాల్యే తస్య ఫలం భవేత్
యవ్వనంలో లేదా బాల్యంలో తెలియక చేసిన పనులకు ఫలితం ఆయనే పొందుతాడు.
షణ్మాసం పాపిసంగేన నరః పాపీ ప్రజాయతే
ఆరు నెలలు దుష్టులతో స్నేహం చేస్తే, మనిషి కూడా దుష్టుడవుతాడు.