తావత్సా విహ్వలాఽపశ్యద్విమానం యాతమంబరాత్
అప్పుడే, ఆశ్చర్యంతో ఆమె ఆకాశం నుండి దిగివస్తున్న విమానం ఒకటి చూసింది.
కార్తికవ్రతపుణ్యేన మత్సాన్నిధ్యం గతాఽభవత్
కార్తిక వ్రతపుణ్యంతో ఆమె నా సన్నిధిని చేరింది.
ఆగతోఽహం గణాః సర్వే యాతాస్తేఽపి మయా సహ
నేను వచ్చాను, నా వెంట గణములు కూడా వచ్చారు.
పితా తే దేవశర్మాఽభూత్సత్రాజిదభిధో హ్యయమ్
నీ తండ్రి దేవశర్ముడు, అతనికి సత్రాజిత్ అనే పేరు కూడా ఉంది.
కార్తికవ్రతపుణ్యేన బహు మత్ప్రీతిదాయినీ
కార్తిక వ్రతపుణ్యంతో నన్ను ఎంతో ఆనందపరిచావు.
తస్మాదయం కల్పవృక్షస్తవాంగణగతః శుభే 2.4.13.
కాబట్టి, శుభలక్షణాలయే, ఈ కల్పవృక్షం నీ ఇంటి ప్రాంగణంలో ప్రత్యక్షమైంది.
కదాచిదపి తేన త్వం మద్వియోగం న యాస్యసి సత్యోవాచ మాసానాం తు కథం నామ స మాసః కార్తికో వరః
దీనివల్ల నీవు ఒక్క క్షణమైనా నన్ను వదిలి ఉండవు. కానీ చెప్పు, మాసాలలో కార్తిక మాసం ఎందుకు గొప్పది?
ప్రియస్తే దేవదేవేశ కారణం తత్ర కథ్యతామ్ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ సాధు పృష్టం త్వయా కాంతే శృణుష్వైకాగ్రమానసా
నీ ప్రియుడు దేవతల దేవుడు ఇక్కడ ఉన్నాడు; దీనికి కారణం చెప్పబడుతుంది. శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియమైనవాడా, నీవు బాగా అడిగావు. ఏకాగ్రతతో విను.
పృథోర్వైన్యస్య సంవాదం మహర్షేర్నారదస్య చ
వేనునందనుడు పృథువు మరియు మహర్షి నారదుని సంభాషణను విను.
ఇన్ద్రాదిలోకపాలానామధికారాఞ్జహార హ
ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలుల అధికారాన్ని అతడు తీసేశాడు.
సువర్ణాద్రిగుహాదుర్గసంస్థితాస్త్రిదశాదయః
పసిడి పర్వతపు గుహల్లో, కోటల్లో దేవతలు ఇతరులు నివసిస్తూ ఉండేవారు.
హృతాధికారాస్త్రిదశా మయా యద్యపి నిర్జితాః
దేవతలను నేను జయించినా, వారి అధికారాన్ని నేను తీసేసాను.
జ్ఞాతం తత్తు మయా దేవా వేదమన్త్రబలాన్వితాః
దేవతలకు వేదమంత్రాల శక్తి ఉందని నేను తెలుసుకున్నాను.
ఇతి మత్వా తతో దైత్యో విష్ణుమాలక్ష్య నిద్రితమ్
ఇలా ఆలోచించిన దైత్యుడు, విష్ణువు నిద్రలో ఉన్నాడని చూసాడు.
నీతాస్తు తేన తే వేదాస్తద్భయాత్తే నిరాక్రమన్
అతను వేదాలను తీసుకెళ్లాడు. అతని భయంతో అవి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాయి.
తాన్మార్గమాణః శంఖోఽపి సముద్రాంతర్గతో భ్రమన్ అథ దేవైః స్తుతో విష్ణుర్బోధితస్తానువాచ హ 2.4.13.
వాటిని వెతుకుతూ శంఖుడు కూడా సముద్రంలో తిరిగాడు. ఆ సమయంలో దేవతలు స్తుతించగా, విష్ణువు మేల్కొని వారితో మాట్లాడాడు.
ఊర్జస్య శుక్లైకాదశ్యాం భవద్భిః ప్రతిబోధితః
ఊర్జ మాసంలో శుక్ల ఏకాదశి రోజున మీరు నన్ను మేల్కొల్పారు.
వేదాః శంఖహృతాః సర్వే తిష్ఠంత్యుదకసంస్థితాః
శంఖుడు తీసుకెళ్లిన వేదాలు అన్నీ నీటిలోనే ఉన్నాయి.
అద్యప్రభృతి వేదాస్తు మంత్రబీజసమన్వితాః
ఈ రోజు నుండి వేదాలు మంత్రబీజాలతో కూడినవిగా మారాయి.
కాలేఽస్మిన్యే ప్రకుర్వంతి ప్రాతఃస్నానం నరోత్తమాః
ఈ సమయంలో ఉత్తములు ప్రాతఃస్నానం చేస్తారు.
అద్యప్రభృత్యహమపి భవామి జలమధ్యగః
ఈ రోజు నుండి నేనూ నీటిలోనే ఉంటాను.
కాతికవ్రతినాం చేంద్ర రక్షా కార్యా త్వయా సదా ఖాత్పపాత జలే వింధ్యవాసినః కస్య పశ్యతః
ఇంద్రా, కార్తిక వ్రతాన్ని ఆచరించే వారిని నీవు ఎప్పుడూ రక్షించాలి. వింధ్య పర్వతంలో నివసించేవాడు నీళ్ళలో పడిపోయాడు, ఎవరో చూస్తుండగా.
హత్వా శంఖాసురం విష్ణుర్బదరీవనమాగమత్
శంఖాసురుడిని సంహరించిన తర్వాత, విష్ణువు బదరీ వనానికి వెళ్లాడు.
విష్ణురువాచ జలాంతరవిశీర్ణాంస్తాన్యూయం వేదాన్ప్రమార్గథ తావత్ప్రయాగం తిష్ఠామి దేవతాగణసంయుతః
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: నీటిలో చెల్లిపోయిన ఆ వేదాలను మీరు వెతకండి. అంతవరకు నేను దేవతలతో కలిసి ప్రయాగంలో ఉంటాను.
ఉద్ధృతాశ్చ సబీజాస్తే వేదా యజ్ఞసమన్వితాః
వేదాలు మంత్రబీజాలతో, యజ్ఞాలతో కూడినవిగా తిరిగి పొందబడ్డాయి.
స స ఏవ ఋషిర్జాతస్తత్తత్ప్రభృతి పార్థివ
అప్పటి నుండి ఆ మహర్షి పునః పుట్టాడు, ఓ రాజా.
విష్ణవే సవిధాత్రే తే లబ్ధాన్వేదాన్న్యవేదయన్
వారు పొందిన వేదాలను సృష్టికర్త అయిన విష్ణువుకు సమర్పించారు.
అయజద్వాజిమేధేన దేవర్షిగణసంయుతః
దేవతలు, ఋషులతో కలిసి ఆయన అశ్వమేధ యజ్ఞం నిర్వహించాడు.
హర్షకాలోఽయమస్మాకం తస్మాత్త్వం వరదో భవ
ఈ సమయం మనందరికీ ఆనందకరంగా ఉంది. అందువల్ల నీవు మనకు వరాలు ఇవ్వు.
స్థానేఽస్మిన్ద్రుహిణో వేదాన్నష్టాన్ప్రాప పునస్త్వయమ్
ఇక్కడే బ్రహ్మ దేవుడు పోయిన వేదాలను తిరిగి పొందాడు.