ధాత్రీ శాంతిస్తథా కాంతిర్మాయా ప్రకృతిరేవ చ
ధాత్రి, శాంతి, అందం, మాయ, ప్రకృతి కూడా ఉండాలి.
ఇందిరా లోకమాతా చ కల్యాణీ కమలా తథా 2.4.12.
ఇందిరా, లోకమాత, కల్యాణి, కమల కూడా ఉండాలి.
ప్రజ్ఞాం మేధాం చ సౌభాగ్యం విష్ణుభక్తిం చ దేహి మే
నాకు జ్ఞానం, మేధ, అదృష్టం, విష్ణుభక్తి ప్రసాదించు.
బలిప్రదానకాలే తు యే కుర్వంతి ప్రదక్షిణమ్ 2.4.12.
బలి సమయములో ఎవరు ప్రదక్షిణ చేస్తారో వారు...
తస్మాత్త్వం కురు విప్రేంద్ర ధాత్రీస్నానం హి యత్నతః 2.4.12.
కాబట్టి, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, నీవు ధాత్రి స్నానం శ్రద్ధతో చేయాలి.
ధాత్రీఫలకృతాం మాలాం కంఠస్థాం యో వహేన్నహి 2.4.12.
ఎవరైనా ధాత్రి పండ్లతో చేసిన హారాన్ని మెడలో ధరిస్తే...
ధాత్రీఛాయాం సమాశ్రిత్య కార్తికేఽన్నం భునక్తి యః
కార్తిక మాసంలో ధాత్రి చెట్టు నీడలో కూర్చుని అన్నం తినేవాడు...
హర్షోత్ఫుల్లాఽఽననా సత్యా వాసుదేవమథాఽబ్రవీత్
ఆమె ఆనందంతో వికసించిన ముఖంతో, నిజాయితీతో వాసుదేవునితో ఇలా చెప్పింది.
దానం వ్రతం తపో వాఽపి కిం ను పూర్వం కృతం మయా
నేను గతంలో దానం, వ్రతం, తపస్సు—ఇవన్నీ ఏది చేసానో?
యేనాఽహం మర్త్యజా దేవ తవాంగార్ద్ధహరాఽభవమ్ తవాఽహం వల్లభా జాతా తద్వదస్వ మమాఽఖిలమ్
దేవా! ఏ కారణంతో నేను మానవులలో జన్మించి, నీ అవయవార్థంగా, నీ ప్రియంగా మారాను? దయచేసి నాకు అన్నీ చెప్పు.
పుణ్యవ్రతం కృతవతీ తత్సర్వం కథయామి తే
నీవు పుణ్యవ్రతం చేశావు. అది అంతా నేను నీకు చెబుతాను.
ఆత్రేయో దేవశర్మేతి వేదవేదాంగపారగః
ఆత్రేయుడు దేవశర్మ అని పిలవబడేవాడు. వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలలో నిపుణుడు.
అపుత్రః స స్వశిష్యాయ చంద్రనామ్నే దదౌ సుతామ్
తనకు కుమారుడు లేకపోవడంతో, ఆ గురువు చంద్రుడు అనే తన శిష్యునికి తన కుమార్తెను పెళ్లి చేసి ఇచ్చాడు.
తౌ కదాచిద్వనం యాతౌ కుశేధ్మాహరణార్థినౌ
ఒకసారి వారు ఇద్దరూ పవిత్రమైన కట్టెలు తెచ్చేందుకు అడవికి వెళ్లారు.
స్వస్వపుణ్య ప్రభావేన విష్ణులోకం గతావుభౌ
తమ తమ పుణ్యఫలంతో వారు ఇద్దరూ విష్ణు లోకాన్ని పొందారు.
పితృభర్తృజదుఃఖార్తా కారుణ్యం పర్యదేవయత్ 2.4.13.
తండ్రి, భర్తలను కోల్పోయిన బాధతో ఆమె దుఃఖిస్తూ, దయతో విలపించింది.
తయోశ్చక్రే యథాశక్తి పారలౌకీం తతః క్రియామ్
తన శక్తికి తోడుగా, ఆమె పరలోక కర్మలను సమర్పణగా చేసింది.
వ్రతద్వయం తయా సమ్యగాజన్మమరణాత్కృతమ్
ఆమె జననం నుండి మరణం వరకు రెండు వ్రతాలను సరిగ్గా ఆచరించింది.
ఇత్థం గుణవతీ సమ్యక్ప్రత్యబ్ద వ్రతినీ హ్యభూత్
ఇలా, సద్గుణాలతో కూడిన ఆమె ప్రతి సంవత్సరం వ్రతాలను నిష్ఠగా పాటించేవారిగా మారింది.
స్నాతుం గంగాం గతా కాంతే కథంచిచ్ఛనకైస్తదా
ఒకసారి, కొంతమంది స్నేహితులతో కలిసి ఆమె గంగా నదిలో స్నానం చేయడానికి వెళ్లింది.
తావత్సా విహ్వలాఽపశ్యద్విమానం యాతమంబరాత్
అప్పుడే, ఆశ్చర్యంతో ఆమె ఆకాశం నుండి దిగివస్తున్న విమానం ఒకటి చూసింది.
కార్తికవ్రతపుణ్యేన మత్సాన్నిధ్యం గతాఽభవత్
కార్తిక వ్రతపుణ్యంతో ఆమె నా సన్నిధిని చేరింది.
ఆగతోఽహం గణాః సర్వే యాతాస్తేఽపి మయా సహ
నేను వచ్చాను, నా వెంట గణములు కూడా వచ్చారు.
పితా తే దేవశర్మాఽభూత్సత్రాజిదభిధో హ్యయమ్
నీ తండ్రి దేవశర్ముడు, అతనికి సత్రాజిత్ అనే పేరు కూడా ఉంది.
కార్తికవ్రతపుణ్యేన బహు మత్ప్రీతిదాయినీ
కార్తిక వ్రతపుణ్యంతో నన్ను ఎంతో ఆనందపరిచావు.
తస్మాదయం కల్పవృక్షస్తవాంగణగతః శుభే 2.4.13.
కాబట్టి, శుభలక్షణాలయే, ఈ కల్పవృక్షం నీ ఇంటి ప్రాంగణంలో ప్రత్యక్షమైంది.
కదాచిదపి తేన త్వం మద్వియోగం న యాస్యసి సత్యోవాచ మాసానాం తు కథం నామ స మాసః కార్తికో వరః
దీనివల్ల నీవు ఒక్క క్షణమైనా నన్ను వదిలి ఉండవు. కానీ చెప్పు, మాసాలలో కార్తిక మాసం ఎందుకు గొప్పది?
ప్రియస్తే దేవదేవేశ కారణం తత్ర కథ్యతామ్ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ సాధు పృష్టం త్వయా కాంతే శృణుష్వైకాగ్రమానసా
నీ ప్రియుడు దేవతల దేవుడు ఇక్కడ ఉన్నాడు; దీనికి కారణం చెప్పబడుతుంది. శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియమైనవాడా, నీవు బాగా అడిగావు. ఏకాగ్రతతో విను.
పృథోర్వైన్యస్య సంవాదం మహర్షేర్నారదస్య చ
వేనునందనుడు పృథువు మరియు మహర్షి నారదుని సంభాషణను విను.
ఇన్ద్రాదిలోకపాలానామధికారాఞ్జహార హ
ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలుల అధికారాన్ని అతడు తీసేశాడు.