అత్ర స్నాతః పురా బ్రహ్మన్మోహోఽగాజ్జగతీపతేః 1.3.1.5.
ఇక్కడ స్నానం చేసినప్పుడు, బ్రహ్మన్, జగత్పతికి మాయ తొలగిపోయింది.
మౌనీ ప్రదక్షిణం కృత్వా విశ్వాత్మన్భవ విజ్వరః
విశ్వాత్మా, మౌనంగా ప్రదక్షిణ చేసి, రోగరహితుడవు.
ఇతి వచనముదీర్య విశ్వనాథం స్థితమరుణాచలరూపతో మహేశమ్
ఈ మాటలు చెప్పి, విశ్వనాథుడు అరుణాచల పర్వతరూపంలో నిలుచున్న మహేశ్వరుణ్ని చూశాడు.
ఇమమరుణగిరీశమేష వేధా యమనియమాదివిశుద్ధచిత్తయోగః
ఈ అరుణగిరీశ్వరుణ్ని, నియమ నియమాదులవల్ల మనస్సు శుద్ధిచెందినవాడు తెలుసుకోవాలి.
శేషపర్యంకశయనే కదాచిన్నైవ బుధ్యత
శేషపర్వతంపై పడుకున్నవాడు కొంతకాలం మేలుకోలేదు.
తమసా పూరితం విశ్వమపజ్ఞాతమలక్షణమ్
ప్రపంచమంతా చీకటితో నిండిపోయి, దాని లక్షణాలు ఎవరికీ కనిపించలేదు.
అహో కష్టమిదం రూపం తమసా విశ్వమోహనమ్
అయ్యో! ఈ చీకటి ప్రపంచాన్ని మాయలో పడేసే స్థితి ఎంత దురదృష్టకరం!
జ్యోతిషః పురుషం పూర్ణమపశ్యంతం సురా అపి
దేవతలు కూడా ఆ సంపూర్ణ జ్యోతి స్వరూపుడిని చూడలేకపోయారు.
ఇతి నిశ్చిత్య మనసా దేవదేవముమాపతిమ్
ఇలా మనసులో నిర్ణయించుకుని, దేవతలు ఉమాపతిని ఆశ్రయించారు.
తతః ప్రసన్నో భగవాంస్తేజోరాశిర్మహేశ్వరః
అప్పుడు మహేశ్వరుడు, ఆ ప్రకాశరాశి, ప్రసన్నుడయ్యాడు.
తతస్తేజోమయాచ్ఛంభోః స్ఫులింగాంశుసముద్భవాః
ఆ శంభు ప్రసాదించిన తేజస్సు నుండి మిణుగురు రేఖలు, కాంతులు పుట్టుకొచ్చాయి.
బోధితః సకలైర్దేవైః సముత్థాయ రమాపతిః
అన్ని దేవతలు మేల్కొల్పగా, లక్ష్మీపతి లేచాడు.
మయా తమసి ఉద్రేకాదకాలే శయనం కృతమ్
చీకటి అధికంగా ఉండటంతో, అనుచిత సమయంలో నేను విశ్రాంతికి పడుకున్నాను.
జగదుత్పత్తికృత్యాని స్వయం కర్తుం వ్యవస్యతి । 1.3.1.6.
ప్రపంచ సృష్టి కార్యాలను తానే చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
సర్వదోషప్రశమనం సర్వాభీష్టఫలప్రదమ్
ఇది అన్ని దోషాలను తొలగించి, కోరిన ఫలితాలను ఇస్తుంది.
చింతయన్నేవమాత్మస్థం జ్యోతిర్లింగం సదాశివమ్
ఇలా ఆత్మలో స్థిరమైన జ్యోతిర్లింగమైన సదాశివుని ధ్యానించాడు.
విశ్వస్రష్టారమీశానం తుష్టావ దురితచ్ఛిదమ్
ప్రపంచ సృష్టికర్త, పాపాలను నశింపజేసే ఈశానుని స్తుతించాడు.
అనుగృహ్య కటాక్షైస్తం సముత్తిష్ఠేత్యభాషత
అతనిపై అనుగ్రహ దృష్టి వేసి, 'లేచి రా' అని అన్నాడు.
నమస్త్రిభువనేశాయ త్రిమూర్తిగుణధారిణే
మూడు లోకాల అధిపతికి, త్రిమూర్తి లక్షణాలను ధరించినవాడికి నమస్సులు.
త్వమేవ జగతామీశో నిజాంశైర్దేవతామయైః
ఈ లోకాలకన్నా అధిపతి నీవే; నీ స్వయంస్వరూపమైన దేవతల ద్వారా నీవే ప్రతిష్ఠితుడవు.
మాం నియుజ్య జగద్గుప్తౌ పరిమోహ్య చ మాయయా
ప్రపంచాన్ని కాపాడమని నన్ను నియమించి, నీ మాయతో నన్ను మాయలో పడవేశావు.
కిం కరోమి జగన్మూర్త్తౌ న్యస్తభారోఽస్మ్యహం త్వయి
ప్రపంచ భారాన్ని నీపై ఉంచినప్పుడు, నేను ఇంకేం చేయగలను?
హర శమ్భో హరేరార్తిమనుతాపం సమీక్ష్య సః 1.3.1.6.
హరా, శంభో, హరిదేవుని బాధను, మనసులోని పశ్చాత్తాపాన్ని చూసి,
అరుణాచలరూపేణ తిష్ఠామి వసుధాతలే
నేను అరుణాచల రూపంలో భూమిపై నిలిచాను.
పూర్వస్మై విష్ణవే తత్ర వరో దత్తో మయా పురా తేజోమయమిదం రూపం ప్రశాంతం లోకరక్షణాత్
అక్కడ పూర్వం విష్ణువుకి నేను ఒక వరం ఇచ్చాను: లోక రక్షణ కోసం ఈ ప్రకాశవంతమైన, శాంతమైన రూపాన్ని అనుగ్రహించాను.
నదీనాం నిర్ఝరాణాం చ మేఘముక్తాంభసామపి
నదులకు, జలపాతాలకు, మేఘాల నుండి వచ్చిన నీళ్లకూ,
అంధానాం దృష్టిలాభేన పంగూనాం పాదసంచరైః
కంటి చూపులేని వారికి చూపు ప్రసాదించి, నడవలేని వారికి అడుగులు కదిలేలా చేసి,
సర్వసిద్ధిప్రదానేన సర్వవ్యాధివిమోచనైః
అన్ని సిద్ధులు దయచేసి, అన్ని వ్యాధుల నుండి విముక్తి కలిగించి,
ఇత్యుక్తాంతర్దధే శమ్భుర్హరిశ్చైవారుణాచలమ్
ఇలా చెప్పి శంభుడు అంతర్ధానమయ్యాడు, హరిదేవుడు కూడా అరుణాచలంలో కలిసిపోయాడు.
తమద్రిం పరితో దృష్ట్వా సురాన్కాననసంశ్రయాన్ వేదాన్సాంగోపనిషదాన్సమంతాన్మూర్తిధారిణః
ఆ పర్వతాన్ని చుట్టూ అడవిలో నివసించే దేవతలను, వేదాలను, వాటి ఉపనిషత్తులతో కూడిన రూపాలను చూసి,