అభయం ప్రాప్య విప్రేభ్యో విష్ణుభీతాః సురద్విషః
బ్రాహ్మణుల వల్ల భయం పోయి, విష్ణువుకు భయపడే దేవతాశత్రువులు క్షేమంగా ఉంటారు.
త్వం జ్యోతిః శ్రీరవీన్ద్వగ్నివిద్యుత్సౌవర్ణతారకాః
నీవే వెలుగు — శ్రీ, సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని, మెరుపు, బంగారం, నక్షత్రాలు అన్నీ నీవే.
యా లక్ష్మీర్దివసే పుణ్యే దీపావల్యాం చ భూతలే 2.4.9.
దీపావళి పుణ్యదినాన భూమిపై ఉండే ఆ లక్ష్మీదేవిని
దీపదానం తతః కుర్యాత్ప్రదోషే చ తథోల్ముకమ్
అప్పుడు దీపాలను సమర్పించి, సాయంత్రం మంటలతో కూడిన దీపాలను వెలిగించాలి.
దీపవృక్షాస్తథా కార్యాః శక్త్యా దేవగృహాదిషు
తన శక్తికి అనుగుణంగా, దేవాలయాల్లో మరియు ఇతర ప్రదేశాల్లో దీపవృక్షాలు ఏర్పాటు చేయాలి.
వృక్షమూలేషు గోష్ఠేషు చత్వరేషు గృహేషు చ
వృక్షాల చెట్ల వద్ద, గోశాలలో, రహదారి మలుపుల్లో, ఇళ్లలో దీపాలు వెలిగించాలి.
సర్వం పురమలంకృత్య ప్రదోషే తదనన్తరమ్
పట్టణాన్ని అంతటిని అలంకరించి, ఆ తరువాత సాయంత్రం
అలంకృతేన భోక్తవ్యం నవవస్త్రోపశోభినా
కొత్త వస్త్రాలు ధరించి అలంకరించుకుని భోజనం చేయాలి.
అద్య రాజ్యం బలేర్లోకా యథేచ్ఛం క్రీడ్యతామితి
ఈ రోజు బలిచక్రవర్తి లోకంలో అందరూ తమ ఇష్టానుసారం సంతోషంగా ఆడుకోవచ్చు.
తేభ్యో దద్యాత్క్రీడనకం తతః పశ్యేచ్ఛుభాశుభ్య
వారికి బొమ్మలు ఇవ్వాలి, తరువాత శుభాశుభ ఫలితాలను గమనించాలి.
జీవహింసా సురాపానమగమ్యాగమనం తథా బలిరాజ్యే తు నరకద్వారాణ్యుక్తాని సంత్యజేత్
ప్రాణులను హతముచేయడం, మద్యం సేవించడం, నిషిద్ధ మహిళల దగ్గరికి వెళ్లడం — ఇవన్నీ బలిరాజ్యములో నరకానికి దారులు అని చెప్పబడ్డాయి. ఇవన్నింటినీ మనం పూర్తిగా విడిచిపెట్టాలి.
తతోఽర్ద్ధరాత్రసమయే స్వయం రాజా వ్రజేత్పురమ్ బలిరాజ్యప్రమోదం చ దృష్ట్వా స్వగృహమావ్రజేత్
తర్వాత అర్ధరాత్రి సమయానికి రాజు తానే నగరానికి వెళ్లి, బలిరాజ్యంలోని ఆనందాన్ని చూసి, తిరిగి తన ఇంటికి వచ్చేయాలి.
ఏవం గతే నిశీథే చ జనే నిద్రార్ద్ధలోచనే నిష్కాస్యతే ప్రదృష్టాభిరలక్ష్మీః స్వగృహాంఽగణాత్ ।। 2.4.9.
అలా రాత్రి గడిచిపోయినప్పుడు, ప్రజలు నిద్రలో మునిగిపోయినపుడు, అందరూ చూస్తుండగా దురదృష్టం వారి ఇళ్ల ప్రాంగణాల నుండి బయటకు వెళ్లిపోతుంది.
దండైకరజనీయోగే దర్శః స్యాత్తు పరేఽహని
దండం ఒక్కటే ఉండే రాత్రి కలిసినప్పుడు, తదుపరి రోజున అమావాస్య వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.
* యే వైష్ణవాఽవైష్ణవాశ్చ బలిరాజ్యోత్సవం నరాః
విష్ణుభక్తులైనా, విష్ణుభక్తులు కానివారైనా, బలిరాజ్య ఉత్సవాన్ని జరుపుకునే మనుషులు—
రాత్రౌ జాగరణం కుర్యాత్పురాణపఠనాదిభిః
—వారు రాత్రంతా పురాణాల పఠనం వంటి కార్యక్రమాలతో జాగరణ చేయాలి.
సువేషః సత్కథాగీతైర్దానైశ్చ దివసం నయేత్
ఆ రోజు మంచి వస్త్రాలు ధరించి, మంచి కథలు, పాటలు వినుతూ, దానం చేస్తూ దినాన్ని గడపాలి.
శంకరస్తు పురా ద్యూతం ససర్జ సుమనోహరమ్
పూర్వం శంకరుడు ఎంతో ఆనందంగా ఉండే పాశాక్రిడను సృష్టించాడు.
బలిరాజ్యదినస్యాఽపి మాహాత్మ్యం శృణు తత్త్వతః
ఇప్పుడు బలిరాజ్య దిన మహిమను నీవు నిజంగా విను.
యది మోహాన్న కుర్వీత స యాతి యమసాదనమ్
ఎవరైనా మోహంతో ఆచరించకపోతే, వారు యమలోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
తేన దత్తా వామనాయ భూమిః స్వమస్తకాన్వితా
ఆ రోజున బలి వామనునికి భూమిని తన తలతో సహా ఇచ్చాడు.
కార్తికే మాసి శుక్లాయాం ప్రతిపద్యాం యతో భవాన్
కార్తీక మాసంలో శుక్లపక్షం మొదటి రోజున, ఓ రాజా, నీవు దీన్ని ఆచరించాలి.
వరం దదామి తే రాజన్నిత్యుక్త్వాఽదాద్వరం తదా
రాజా! 'నీకు వరమిస్తాను' అని చెప్పి, అప్పుడే ఆ వరాన్ని ఇచ్చాడు.
ఏతస్యాం యే కరిష్యంతి తైలస్నానాదికార్చనమ్
ఈ రోజున ఎవరు నూనెస్నానం మరియు ఇతర పూజలు చేస్తారో—
తదాప్రభృతి లోకేఽస్మిన్ప్రసిద్ధా ప్రతిపత్తిథిః
—అప్పటి నుండి ఈ ప్రతిపద తిథి లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
తత్రాభ్యంగం న కుర్వీత అన్యథా మృతిమాప్నుయాత్ । । 2.4.10.
ఆ రోజున అభ్యంగస్నానం చేయకపోతే, వేరే విధంగా మరణాన్ని పొందవచ్చు.
మాంగల్యం తద్దినే చేత్స్యాద్విత్తాదిస్తస్య నశ్యతి
ఆ రోజున మంగళం కలుగుతుంది, కాని ధనం మాత్రం పోతుంది.
తస్యాం యద్యథ చాఽఽర్తిక్యం నారీ మోహాత్కరిష్యతి
ఆ రోజున ఒక మహిళ మోహంతో ఆ ఆరాధన చేయకపోతే—
అవిద్ధా ప్రతిపచ్చేత్స్యాన్ముహూర్తమపరేఽహని
ప్రతిపద తిథి మరొక తిథి కలిసిపోకుండా ఉంటే, అది మరుసటి రోజున కొంతసేపు కనిపిస్తుంది.
ప్రతిపత్స్వల్పమాత్రాఽపి యది న స్యాత్పరేఽహని
మరుసటి రోజున ప్రతిపద తిథిలో కొంత భాగం కూడా మిగలకపోతే,