యది స్యుః సంగవాదర్వాగేతాశ్చ తిథయస్త్రయః
ఈ మూడు తిథులు కలిసైనా, విడివిడిగానైనా వచ్చినా,
కౌమోదిన్యాస్తు మాహాత్మ్యం ప్రష్టుమిచ్ఛామహే ద్విజాః
కౌమోదినీ మహిమను గురించి మేము తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము, ద్విజులారా.
కిమర్థం క్రియతే సా తు తస్యాః కా దేవతా భవేత్ 2.4.9.
ఆ వ్రతం ఎందుకు చేయాలి? దానికి ఏ దేవత అధిపతిగా ఉంటుందో చెప్పండి.
ప్రహర్షః కోఽత్ర నిర్దిష్టః క్రీడా కాఽత్ర ప్రకీర్తితా
ఇక్కడ ఏ ఆనందం చెప్పబడింది? ఇక్కడ ఏ ఆట ప్రస్తావించబడింది?
స్నాత్వా దేవాన్పితౄన్భక్త్యా సంపూజ్యాఽథ ప్రణమ్య చ
స్నానం చేసి, భక్తితో దేవతలను, పితృదేవతలను పూజించి, వారికి నమస్కరించాలి.
కృత్వా తు పార్వణశ్రాద్ధం దధిక్షీరఘృతాదిభిః
తరువాత పెరుగు, పాలు, నెయ్యి మొదలైన వాటితో పర్వణ శ్రాద్ధం చేయాలి.
తతః ప్రదోషసమయే పూజయేదిందిరాం శుభామ్
ఆ తరువాత సంధ్యాసమయంలో శుభమైన ఇంద్రిని పూజించాలి.
నానాపుష్పైః పల్లవైశ్చ చిత్రైశ్చాఽపి విచిత్రితమ్
వివిధ పుష్పాలు, ఆకులు, అందమైన అలంకరణలతో అలంకరించాలి.
సంపూజ్యా దేవనార్యోఽపి వహుభిశ్చోపచారకైః
అలాగే దేవతా స్త్రీలను కూడా ఎన్నో విధాలుగా సేవించి పూజించాలి.
అస్మిన్నహని సర్వేఽపి విష్ణునా మోచితాః పురా
ఈ రోజున అందరినీ విష్ణువు ఒకప్పుడు విమోచించారు.
లక్ష్మ్యా సార్ద్ధం తతో దేవా జగ్ముః క్షీరోదధౌ పునః
తరువాత లక్ష్మితో కలిసి దేవతలు మళ్లీ పాలసముద్రానికి వెళ్లారు.
రచనీయాః సూత్రగర్భాః పర్యంకాశ్చ సుతూలికాః
నూలు నేసిన మంచాలు, మృదువైన దిండు పరుపులు సిద్ధం చేయాలి.
స్థాపయేత్తాన్సురాఁల్లక్ష్మీం వేదఘోషసమన్వితః 2.4.9.
వేదమంత్రాల పఠనంతో కూడి, ఆ దేవతలను లక్ష్మీదేవితో కలిసి ప్రతిష్ఠించాలి.
అతోఽత్ర విధివత్కార్యా తుష్ట్యై తు సుఖసుప్తికా
అందుకే, ఇక్కడ శాస్త్రోక్తంగా సంతోషానికి అనుగుణంగా సౌఖ్యంగా నిద్రపోయే మంచం సిద్ధం చేయాలి.
కుర్యాత్తస్య గృహం ముక్త్వా తత్పద్మా క్వాఽపి న వ్రజేత్
ఆమెకు ఒక గృహం నిర్మించాలి; లేకపోతే పద్మా ఎక్కడికీ వెళ్లదు.
ధనచిన్తా విహీనాస్తే కథం రాత్రౌ స్వపంతి హి
ధనభయాలు లేని వారు రాత్రి ఎంత ప్రశాంతంగా నిద్రపోతారో చూడు.
స తు దారిద్ర్యనిర్ముక్తః స్వజాతౌ స్యాత్ప్రతిష్ఠితః
దారిద్ర్యాన్ని దాటి, తన వంశంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.
పాచయిత్వా గవ్యదుగ్ధం సితాం దత్త్వా యథోచితామ్
ఆవుపాలును మరిగించి, తగినంత పంచదార కలిపి సమర్పించాలి.
అన్యచ్చతుర్విధం భక్ష్యం దద్యాచ్ఛ్రీః ప్రీయతామితి
ఇంకా, నాలుగు రకాల భక్ష్యాలు సమర్పిస్తూ, 'శ్రీదేవి ప్రసన్నమవ్వాలి' అని చెప్పాలి.
ప్రబోధసమయే లక్ష్మీం బోధయిత్వా భునక్తి యా
ఉదయం లేచినప్పుడు, లక్ష్మీదేవిని మేల్కొలిపి, ఆ తరువాత భోజనం చేయాలి.
అభయం ప్రాప్య విప్రేభ్యో విష్ణుభీతాః సురద్విషః
బ్రాహ్మణుల వల్ల భయం పోయి, విష్ణువుకు భయపడే దేవతాశత్రువులు క్షేమంగా ఉంటారు.
త్వం జ్యోతిః శ్రీరవీన్ద్వగ్నివిద్యుత్సౌవర్ణతారకాః
నీవే వెలుగు — శ్రీ, సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని, మెరుపు, బంగారం, నక్షత్రాలు అన్నీ నీవే.
యా లక్ష్మీర్దివసే పుణ్యే దీపావల్యాం చ భూతలే 2.4.9.
దీపావళి పుణ్యదినాన భూమిపై ఉండే ఆ లక్ష్మీదేవిని
దీపదానం తతః కుర్యాత్ప్రదోషే చ తథోల్ముకమ్
అప్పుడు దీపాలను సమర్పించి, సాయంత్రం మంటలతో కూడిన దీపాలను వెలిగించాలి.
దీపవృక్షాస్తథా కార్యాః శక్త్యా దేవగృహాదిషు
తన శక్తికి అనుగుణంగా, దేవాలయాల్లో మరియు ఇతర ప్రదేశాల్లో దీపవృక్షాలు ఏర్పాటు చేయాలి.
వృక్షమూలేషు గోష్ఠేషు చత్వరేషు గృహేషు చ
వృక్షాల చెట్ల వద్ద, గోశాలలో, రహదారి మలుపుల్లో, ఇళ్లలో దీపాలు వెలిగించాలి.
సర్వం పురమలంకృత్య ప్రదోషే తదనన్తరమ్
పట్టణాన్ని అంతటిని అలంకరించి, ఆ తరువాత సాయంత్రం
అలంకృతేన భోక్తవ్యం నవవస్త్రోపశోభినా
కొత్త వస్త్రాలు ధరించి అలంకరించుకుని భోజనం చేయాలి.
అద్య రాజ్యం బలేర్లోకా యథేచ్ఛం క్రీడ్యతామితి
ఈ రోజు బలిచక్రవర్తి లోకంలో అందరూ తమ ఇష్టానుసారం సంతోషంగా ఆడుకోవచ్చు.
తేభ్యో దద్యాత్క్రీడనకం తతః పశ్యేచ్ఛుభాశుభ్య
వారికి బొమ్మలు ఇవ్వాలి, తరువాత శుభాశుభ ఫలితాలను గమనించాలి.