అరుణోదయతోఽన్యత్ర రిక్తాయాం స్నాతి యో నరః
అరుణోదయానికి తప్ప మరే సమయానైనా, లేదా పుణ్యములేని రోజున స్నానం చేసినవాడు,
తథా కృష్ణచతుర్దశ్యామాశ్వినేఽర్కోదయే సురాః
అలాగే, ఆశ్వయుజ మాసంలో కృష్ణ చతుర్దశి రోజున సూర్యోదయ సమయంలో దేవతలు—
యదా చతుర్దశీ న స్యాద్ద్విదినే చేద్విధూదయే 2.4.9.
చతుర్దశి రాకపోతే, లేదా రెండు రోజులకు వస్తే, చంద్రోదయ సమయంలో చేయాలి.
బలాత్కారాద్ధఠాద్వాఽపి శిష్టత్వాన్న కరోతి చేత్
బలవంతంగా లేదా మోసంతో, లేదా శాస్త్రజ్ఞుడైనందువల్ల చేయకపోతే,
తైలే లక్ష్మీర్జలే గంగా దీపావల్యాశ్చతుర్దశీమ్
నూనెలో లక్ష్మీ, నీటిలో గంగా, దీపావళి చతుర్దశి రోజున ప్రత్యేకత ఉంది.
అపామార్గమథో తుంబీం ప్రపున్నాడమథాఽపరమ్
అపామార్గం, తుమ్మ, ప్రపున్నాడం మరియు మరొకటి,
వారత్రయం త్రివారం చ పఠిత్వా మన్త్రముత్తమమ్
మంచి మంత్రాన్ని మూడు రోజుల పాటు, మూడు సార్లు పఠించాలి.
సీతాలోష్టసమాయుక్త సకంటకదలాన్విత అపామార్గం ప్రపున్నాడం భ్రామయేచ్ఛిరసోపరి
మట్టి, రాళ్లు, ముల్లు కలిగిన అరటి తో పాటు అపామార్గం, ప్రపున్నాడం తీసుకొని, తలపై మూడు సార్లు తిప్పాలి.
స్నాత్వార్ద్రవాససా దద్యాద్దీపకం మృత్యుపుత్రయోః తుష్టౌ స్యాతాం చతుర్దశ్యాం దీపదానేన మృత్యుజౌ
స్నానం చేసి, తడి బట్టలు ధరించి, మృత్యుపుత్రులకు దీపం ఇవ్వాలి. చతుర్దశి రోజున దీపం ఇస్తే మృత్యుపుత్రులు సంతోషిస్తారు.
ఇష్టవంధుజనైః సార్ద్ధమేతత్స్నానం సమాచరేత్
ఈ స్నానం ఇష్టమైన బంధువులతో కలిసి చేయాలి.
యమాయ ధర్మరాజాయ మృత్యవే చాఽన్తకాయ చ
యముడు, ధర్మరాజు, మృత్యువు, అంతకుడు వారికి,
ఔదుంబరాయ దధ్నాయ నీలాయ పరమేష్ఠినే
ఔదుంబరుడు, దధ్నుడు, నీలుడు, పరమేశ్ఠి వారికి,
చతుర్దశైతే మన్త్రాః స్యుః ప్రత్యేకం చ నమోఽన్వితాః 2.4.9.
ఈ పద్నాలుగు మంత్రాలన్నింటికీ 'నమః' అనే పదం కలిపి చెప్పాలి.
యజ్ఞోపవీతినా కార్యం ప్రాచీనావీతినాఽథవా
యజ్ఞోపవీతం ధరించినవారు లేదా పాత విధంగా ధరించినవారు ఈ కార్యాన్ని చేయాలి.
జీవత్పితాఽపి కుర్వీత తర్పణం యమభీష్మయోః
తండ్రి బ్రతికున్నా కూడా యముడు, భీష్ముడు వారికి తర్పణం చేయాలి.
* అత్రైవ లక్ష్మీకామస్య విధిః స్నానే మయోచ్యతే
ఇక్కడే లక్ష్మీ కోరేవారికి స్నాన విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
యదా స్నాతి తదాఽభ్యంగస్నానం కుర్యాద్విధూదయే। ఊర్జ్జశుక్లద్వితీయాయాం తిథౌ చ స్వాతియుగ్మగే
ఊర్జ మాసంలో శుక్ల పక్ష ద్వితీయ తిథి వచ్చినప్పుడు, ఉదయం సూర్యోదయ సమయానికి, స్వాతి నక్షత్రం కలిసినప్పుడు, స్నానం చేసే వారు నూనెతో అభ్యంగస్నానం చేయాలి.
మానవో మంగలస్నాయీ నైవ లక్ష్మ్యా వియుజ్యతే
శుభస్నానం చేసే మనిషి ఎప్పుడూ ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోడు.
ఇందుక్షయేఽపి సంక్రాతౌ రవౌ పాతే దినక్షయే
చంద్రుడు క్షయమవుతున్నప్పుడు, సంధ్యాకాలంలో, సూర్యుడు అస్తమించే సమయానికి, లేదా రోజు ముగిసే వేళలో కూడా,
మాషపత్రస్య శాకం వై భుక్త్వా తస్మిన్దినే నరః
ఆ రోజున ఎవరు మాషపత్ర కూర తింటారో,
ఇషాసితచతుర్దశ్యామిన్దుక్షయతిథావపి
చంద్రుడు క్షయమవుతున్న పద్నాలుగవ తిథినైనా, చంద్రుడు తగ్గిపోతున్న రోజునైనా,
కుర్యాత్సంలగ్నమేతచ్చ దీపోత్సవదినత్రయమ్
దీపోత్సవం జరిగే మూడు రోజుల్లో కూడా ఈ విధానాన్ని పాటించాలి.
వరం యాచస్వ భద్రం తే యద్యన్మనసి వర్తతే 2.4.9.
నీ మనసులో ఏదైనా కోరిక ఉంటే అడుగు, అది నీకు మంగళకరంగా ఉండాలి.
ఆత్మార్థం కిం యాచనీయం సర్వం దత్తం మయా తథా
తనకొరకు ఇంకేం అడగాలి? నేను అన్నీ ఇచ్చేశాను.
మయాఽద్య తే ధరా దత్తా వామనచ్ఛద్మరూపిణే
ఈ రోజు నేను నీకు భూమిని, వామన వేషంలో ఉన్నవాడవైన నీకు ఇచ్చాను.
తస్మాద్భూమితలే రాజ్యమస్తు ఘస్రత్రయే హరే
అందుకే భూమిపై మూడు పక్షాల పాటు హరివారికి రాజ్యం కలగాలి.
మద్రాజ్యే యే దీపదానం భువి కుర్వంతి మానవాః
నా రాజ్యంలో భూమిపై దీపాలు వెలిగించే వారు,
మమ రాజ్యే గృహే యైషామంధకారః పతిష్యతి
నా రాజ్యంలో, ఎవరి ఇంట్లో అంధకారం పడుతుందో,
చతుర్దశ్యాం చ యే దీపాన్నరకాయ దదంతి చ
పద్నాలుగవ తిథినాడు పితృదేవతలకు దీపాన్నం ఇచ్చేవారు,
బలిరాజ్యం సమాసాద్య యైర్న దీపావలిః కృతా
బలిరాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత దీపావళి జరపని వారు,