దత్త్వా చాకాశదీపం చ శ్రుత్వా చైవ హరేః కథామ్
ఆకాశదీపం వెలిగించి, హరిచరిత్రను వినినవాడు,
ఇత్యేతత్సర్వమాఖ్యాతం లుబ్ధ గచ్ఛ యథాసుఖమ్
ఇవి అన్నీ నీకు చెప్పాను. లోభీ! నీవు నీ ఇష్టానుసారం పోవచ్చు.
వ్రతం చాకాశదీపస్య చకార విధివన్మునే
ఆకాశదీప వ్రతాన్ని నియమానుసారం ఆ ముని ఆచరించాడు.
సునందోపి మహారాజ ఆశ్చర్యం సముపాగతః
సునందుడు కూడా, మహారాజా, ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
ప్రాతః స్నాత్వా శుచిర్భూత్వా కార్తికే మాసి వై నృపః
కార్తీక మాసంలో, రాజు ఉదయాన్నే స్నానం చేసి పవిత్రుడై,
రాత్రౌ దద్యాద్వ్యోమదీపం మంత్రేణానేన వై నృపః
రాత్రిపూట, రాజు ఈ మంత్రంతో ఆకాశదీపాన్ని సమర్పించాలి.
దామోదరాయ విశ్వాయ విశ్వరూపధరాయ చ నిర్విఘ్నం కురు దేవేశ యావన్మాసః సమాప్యతే
దామోదరుడికి, జగత్నివాసుడికి, విశ్వరూపధారుడికి — దేవేశా! ఈ మాసం పూర్తయ్యే వరకు ఎలాంటి అడ్డంకీ లేకుండా ఉండనీయుము.
వ్రతేనాఽనేన దేవేశ త్వయి భక్తిః ప్రవర్ద్ధతామ్ 2.4.7.
ఈ వ్రతంతో, దేవేశా! నీపై భక్తి పెరిగిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
బ్రాహ్మే ముహూర్తే చ పునర్వ్యోమదీపం దదాతి హి
బ్రాహ్మ ముహూర్తంలో మళ్లీ ఆకాశదీపాన్ని సమర్పిస్తాడు.
ఉత్సర్గస్య విధిం కృత్వా వ్యోమ్ని దీపం సమాప్య చ
ఉత్సర్గ విధిని చేసి, ఆకాశంలో దీపాన్ని పూర్తిచేశాక,
తేన పుణ్యప్రభావేన స రాజా మునిసత్తమ
ఆ పుణ్యఫల ప్రభావంతో, మునిశ్రేష్ఠా! ఆ రాజు
సుపుత్రపౌత్రస్వజనైర్బుభుజే సహ భార్యయా
మంచి కుమారులు, మనవలు, బంధువులు, భార్యతో కలిసి సుఖంగా జీవించాడు.
స్త్రీభిః సహ సమారుహ్య మోక్షమార్గం గతో మునే
స్త్రీలతో కలిసి మోక్షమార్గాన్ని ఎక్కి, ఆ మునీశ్వరా! పరమపదాన్ని పొందాడు.
విష్ణులోకే విష్ణురివ ప్రోచ్యమానః సదాఽమరైః
విష్ణులోకంలో, అమరులు ఎప్పుడూ మహిమచెప్పేలా, విష్ణువులాంటి వాడిగా ఉన్నాడు.
తస్మాత్తు కార్తికే మాసి మానుష్యం ప్రాప్య దుర్లభమ్
అందువల్ల, కార్తీక మాసంలో, అరుదైన మానవ జన్మను పొందినవాడు
దాస్యంతి యే కార్తికమాసి మర్త్యా వ్యోమప్రదీపం హరితుష్టయేఽత్ర
హరిని సంతుష్టిపరచేందుకు కార్తీక మాసంలో మానవులు ఆకాశదీపాన్ని సమర్పిస్తే,
అథాఽన్యచ్చ ప్రవక్ష్యామి వ్యోమదీపస్య వైభవమ్
ఇప్పుడు ఆకాశదీప మహిమను ఇంకాస్త వివరంగా చెబుతాను.
ఆకాశాదీపదానం తు కుర్వంతు ఋషిసత్తమాః ।। 2.4.7.
మహర్షులు ఆకాశదీపదానం చేయాలి.
మన్త్రేణాఽనేన యే మర్త్యాః పితృభ్యః ఖే తు దీపకమ్ ఉత్తమాం గతిమిత్థం తే దీపదానం మయేరితమ్ ।। 2.4.7.
ఈ మంత్రంతో ఎవరు పితృదేవతలకు ఆకాశంలో దీపం వెలిగిస్తారో, వారికి ఉత్తమమైన ఫలితం లభిస్తుంది. దీపదానం గురించి నేను ఇలా వివరించాను.
బ్రహ్మవిష్ణుశివాదీనాం భవనేషు విశేషతః
బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మరియు ఇతర దేవతల గృహాలలో ప్రత్యేకంగా—
తత్రతత్ర రతిం కుర్యాన్నాంధకారే కదాచన 2.4.7.
ఎక్కడైనా చీకటిలో ఎప్పుడూ ఆనందించకూడదు.
యః కుర్యాత్కార్తికే విష్ణోః పురః కర్పూరదీపకమ్ 2.4.7.
కార్తీక మాసంలో ఎవరు విష్ణుమూర్తి ముందు కర్పూరదీపం వెలిగిస్తారో—
గోపః కశ్చిదమావాస్యాం దీపం ప్రజ్వాల్య శార్ఙ్గిణః
ఒక గోపుడు అమావాస్య రోజున శారంగధారి విష్ణువుకు దీపం వెలిగిస్తే—
త్వద్వాగమృతపానేన తృషా భూయః ప్రవర్ధతే
నీ మాటల అమృతాన్ని సేవించినా, నా దాహం ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంది.
దేవం దామోదరం పూజ్య కోమలైస్తులసీదలైః
దామోదరుని మృదువైన తులసీ దళాలతో పూజించాలి.
భక్త్యా విరహితో యస్తు సువర్ణాదిభిరర్చయేత్
ఎవడు భక్తి లేకుండా బంగారం మొదలైన వాటితో పూజించినా—
సర్వేషామపి వర్ణానాం భక్తిరేషా పరా స్మృతా
అన్ని వర్ణాల్లోను ఈ భక్తినే అత్యుత్తమమైనదిగా భావిస్తారు.
భక్త్యా సంపూజితో నిత్యం తులస్యాస్తు దలార్ధతః
ఎవడు భక్తితో ప్రతిరోజూ, తులసీ దళం అర్ధభాగంతోనైనా పూజిస్తాడో—
విష్ణుదాసః పురా భక్త్యా తులసీపూజనేన చ
ఒకప్పుడు, భక్తితో మరియు తులసీ పూజతో ఒక విష్ణుదాసుడు—
తులస్యాః శృణు మాహాత్మ్యం పాపఘ్నం పుణ్యవర్ద్ధనమ్
పాపాలను తొలగించి, పుణ్యాన్ని పెంచే తులసీ మహిమను విను.