అన్యధర్మేష్వధికృతిః కులజాతివిభాగతః
ఇతర ధర్మాలకు అనుగుణంగా కుటుంబం, వంశం ఆధారంగా అర్హత నిర్ణయించబడుతుంది
గోగ్రాసః కార్తికే మాసి విశేషాద్యైస్తు దీయతే
ప్రత్యేకంగా కార్తీక మాసంలో గోవులకు ఆహారం ఇవ్వాలని చెప్పబడింది
విష్ణుదేవాలయం ప్రాతః సంమార్జయతి కార్తికే 2.4.6.
కార్తీక మాసంలో ఉదయం విష్ణు ఆలయాన్ని శుభ్రపరిచే వాడు
దద్యాత్కార్తికమాసే తు ధర్మకాష్ఠాని భూరిశః
కార్తీక మాసంలో ధర్మకార్యాల కోసం విరివిగా薪కట్టలు ఇవ్వాలి
సుధాది లేపయేద్యస్తు కార్తికే విష్ణుమందిరే
కార్తీక మాసంలో విష్ణు ఆలయాన్ని గంధం మొదలైన పదార్థాలతో పూత వేయు వాడు
దేవాలయే వా తీర్థే వా కృతో దుష్టైర్నృపైః కరః
దుష్టరాజులు దేవాలయం లేదా తీర్థంలో పన్ను వేస్తే
కార్తికే మాసి యో విప్రో గభస్తీశ్వరసన్నిధౌ
కార్తీక మాసంలో సూర్యుని సమక్షంలో బ్రాహ్మణుడు
వారాణస్యాం తు యైః స్థిత్వా త్రివర్షం కార్తికవ్రతమ్
వారాణసిలో మూడేళ్లు ఉండి కార్తీక వ్రతాన్ని ఆచరించే వారు
ఇహ లోకే ఫలం తేషాం ప్రత్యక్షం జాయతే కిల
వారికి ఈ లోకంలోనే ఫలితం ప్రత్యక్షంగా లభిస్తుంది అంటారు
పలాండుం శృంగం మాంసం చ శయ్యాం సౌవీరకం తథా
ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి, మాంసం, మంచం, అలాగే మద్యం
ధాత్రీఫలం భానువారే పరదేశాగమం తథా
ఆదివారం రోజున హరిఠకీ పండు తినడం, అలాగే విదేశం నుండి వచ్చిన ఆహారం తినడం కూడా,
దేవవేదద్విజాతీనాం గురుగోవ్రతినాం తథా
దేవతలకు, వేదపండితులకు, గురువు మరియు ఆవును పూజించే వ్రతధారులకు చెందిన ఆహారం,
నరకస్య చతుర్దశ్యాం తైలాభ్యంగం చ కారయేత్ నాలికాం మూలకం చైవ కూష్మాండం చ కపిత్థకమ్ 2.4.6.
నరకచతుర్దశి రోజున శరీరానికి నూనె రాయించాలి; అలాగే నాళికా, ముల్లంగి, సొరకాయ, కపిత్తం కూడా,
రజస్వలాంత్యజ మ్లేచ్ఛ పతితఽవ్రతికైస్తథా
రాజస్వల మహిళల నుండి, అశుద్ధుల నుండి, విదేశీయుల నుండి, పతితుల నుండి, వ్రతం పాటించని వారిచే ఇచ్చిన ఆహారం,
ఏభిర్దృష్టం చ కాకైశ్చ సూతికాన్నం చ యద్భవేత్
ఈవిధంగా ఉన్నవారు లేదా కాకులు చూసిన ఆహారం, అలాగే ప్రసూతి అయిన మహిళ ఇచ్చిన ఆహారం,
క్రమాత్కూష్మాండబృహతీతరుణీమూలకం తథా
క్రమంగా: సొరకాయ, బృహతీ, కొత్త ముల్లంగి వేర్లు కూడా,
నారికేలమలాబుం చ పటోలం బృహతీఫలమ్
కొబ్బరి, బోప్పాయ, పటోళం, బృహతీ పండు కూడా,
శాకాన్యేతాని వర్జ్యాని క్రమాత్ప్రతిపదాదిషు
ఈ కూరగాయలు ప్రతిపద మొదలుకొని క్రమంగా వర్జించాలి.
కార్తికవ్రతినః పుణ్యం యథోక్తవ్రతకారిణః
కార్తిక మాస వ్రతాన్ని యథావిధిగా ఆచరించే వారికి పుణ్యం లభిస్తుంది.
శ్రోతవ్యం నేహ భూయో మే విద్యతే దేవసత్తమ
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, ఇక నాకు చెప్పదగినది ఇంకేమీ లేదు.
తథాపి భగవన్కించిత్ప్రష్టవ్యం మే హృది స్థితమ్
అయినా ప్రభూ, నా హృదయంలో ఉన్న ఒక విషయం మిమ్మల్ని అడగాలని ఉంది.
దీపదానస్య మాహాత్మ్యం శ్రోతుమిచ్ఛామి తే ప్రభో
ప్రభూ, దీపదాన మహిమను మీ నుండి వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
తేన పాపాని నశ్యేయుస్తమాంసీవ భగోదయే
దానివల్ల పాపాలు నశించిపోతాయి, భగవంతుని ఉదయంతో చీకటి పోయినట్లే.
ఆజన్మ యత్కృతం పాపం స్త్రియా వా పురుషేణ చ
పుట్టిననాటి నుండి స్త్రీ అయినా, పురుషుడు అయినా చేసిన పాపం ఏదైనా,
అత్ర తే వర్ణయిష్యామి ఇతిహాసం పురాతనమ్
ఇక్కడ నేను నీకు ఒక పురాతన ఇతిహాసాన్ని వివరించబోతున్నాను.
పురా ద్రవిడదేశే తు బ్రాహ్మణో బుద్ధనామకః
పూర్వం ద్రావిడ దేశంలో బుద్ధ అనే బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు.
తస్యాః సంసర్గదోషేణ క్షీణాఽఽయుర్మృతిమాప్తవాన్
ఆమెతో సంయోగం వల్ల అతని ఆయుష్షు తగ్గిపోయి, మరణాన్ని పొందాడు.
రతాభూన్న హి తస్యాస్తు లజ్జా లోకాపవాదతః
ప్రపంచంలో అపకీర్తి భయంతో, అతనితో అనురాగంలో ఉన్న ఆమెకు ఎలాంటి లజ్జా కలగలేదు.
న సంస్కారాన్నమల్పం వా భుక్త్వా పర్యుషితాశినీ ।। 2.4.7.
ఆమె ఎప్పుడూ అపవిత్రమైన లేదా తక్కువగా ఉన్న ఆహారం తినలేదు, పాతపడి పోయినదాన్ని కూడా తినలేదు.
కథాయాః శ్రవణం చైవ న శ్రుతం తు తయా ద్విజ
ఆమె ఆ కథను వినడాన్ని కూడా చేయలేదు, ద్విజుడా.