ప్రసంగాద్వా బలాత్కారైర్జ్ఞాత్వాజ్ఞాత్వా కృతం భవేత్
సంగతివల్లా గానీ, బలవంతంగా గానీ, తెలిసికాని తెలియక గానీ, ఏ విధంగా చేసినా అది జరిగిపోతుంది.
స్నానార్థం చేన్న సామర్థ్యం దత్వాన్యస్మై ధనాదికమ్
స్నానం చేయలేని శక్తి లేకపోతే, దానికి అవసరమైన ధనం లేదా వస్తువులు ఇతరులకు ఇవ్వాలి.
అథవా కార్తికస్నానం యే కుర్వంతి ద్విజాతయః
లేదంటే, ద్విజాతులు కార్తీక మాసంలో స్నానం చేస్తే—
రాధాదామోదరః పూజ్యః కార్తికే తు విశేషతః
కార్తీక మాసంలో ముఖ్యంగా రాధా, దామోదరులను పూజించాలి.
స్వర్ణస్య వాథ రౌప్యస్యాఽప్యభావే శుల్బజామపి
బంగారం లేదా వెండి దొరకకపోతే, రాగితో చేసిన వస్తువులు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
దామోదరస్య రాధాయాస్తులస్యధోఽర్చయంతి యే
తులసి చెట్టు క్రింద దామోదరుడు, రాధాదేవిని పూజించే వారు—
అపి పాపసహస్రాఢ్యః కార్తికస్నానతో నరః 2.4.3.
వెయ్యి పాపాలు చేసినవాడు అయినా కార్తీక స్నానం వల్ల పవిత్రుడవుతాడు.
తులస్యభావే కర్తవ్యా పూజా ధాత్రీతలే ఖగ
తులసి లేకపోతే, ఆమ్ల చెట్టు వద్ద పూజ చేయాలి, ఓ పక్షీ!
అప్రత్యక్షాః సర్వదేవాః ప్రత్యక్షో భగవానయమ్
అన్ని దేవతలు ప్రత్యక్షంగా కనిపించరు, కానీ ఈ భగవంతుడు మాత్రం ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు.
ఏతదారాధనేఽశక్తః ప్రతిమాం పూజయేన్నరః
ఈ విధంగా ఆరాధించలేకపోతే, విగ్రహాన్ని పూజించాలి.
దరిద్రో దానపాత్రం స్యాద్విద్యావాంస్తు విశేషతః
పేదవాడు దానం తీసుకునే అర్హుడు, కానీ విద్యావంతుడు అయితే మరింత అర్హుడు.
విష్ణోర్మూర్తిర్జంగమతః స్థావరా తు ప్రశస్యతే పితృభిర్నిరయం యాతి దశపూర్వైర్దశాపరైః
విష్ణువు యొక్క చలించే రూపం ప్రశంసనీయం, కానీ స్థిరమైన రూపం ఇంకా ఉత్తమం; పితృదేవతల వల్ల, పది తరాలు ముందు, పది తరాలు తర్వాత కలసి నరకానికి వెళ్ళవచ్చు.
శూద్రార్చితస్య సంస్పర్శాద్దహేదాసప్తమం కులమ్
శూద్రుడు పూజించినదాన్ని తాకితే, ఏడు తరాల కుటుంబం నాశనం అవుతుంది.
తస్మాద్విచార్య్య విప్రైర్యా స్థాపితా తాం సమర్చయేత్
కాబట్టి, బ్రాహ్మణులు ఆలోచించి ప్రతిష్ఠించిన విగ్రహాన్ని పూజించాలి.
మూర్త్యభావే పూజనీయోఽశ్వత్థో వాఽథ వటోఽథ వా
విగ్రహం లేకపోతే, అశ్వత్థ లేదా వట వృక్షాన్ని పూజించాలి.
కార్తికే తులసీశాకం తాంబూలం వా నరాధమః
కార్తీక మాసంలో, కనీసం తులసి ఆకులు లేదా తాంబూలం సమర్పించాలి.
శాలిగ్రామశిలాచక్రే నిత్యం సన్నిహితో హరిః 2.4.3.
శాలిగ్రామ శిలలో, చక్రంలో శ్రీహరి ఎల్లప్పుడూ ఉండి ఉంటాడు.
రుద్రశాపవశాద్గావో విష్ఠాభక్షణతత్పరాః
రుద్రుని శాపం వల్ల ఆవులు మలాన్ని తినడంలో ఆసక్తిగా ఉంటాయి.
బ్రహ్మాంఽశకసముద్భూతే పాలాశే యస్తు భోజనమ్
బ్రహ్మదేవుని భాగం నుంచి పుట్టిన పాలాశ వృక్షపు పలకపై ఎవరు భోజనం చేస్తారో,
* అశ్వత్థరూపీ భగవాన్వటరూపీ సదాశివః
భగవంతుడు అశ్వత్థ వృక్ష రూపంలో ఉంటాడు; సదాశివుడు వట వృక్ష రూపంలో ఉంటాడు.
యా నారీ కార్తికే మాసి లక్షం కుర్యాత్ప్రదక్షిణాః
కార్తీక మాసంలో ఏ మహిళ లక్ష ప్రదక్షిణలు చేస్తే,
దమ్పతీ భోజయేద్రాధాదామోదరస్వరూపిణౌ
ఆమె రాధా, ఆమోదర స్వరూపంగా ఉన్న దంపతులను భోజనం పెట్టాలి.
వన్ధ్యాఽపి లభతే పుత్రమితరాసాం తు కా కథా
వంధ్య అయినా స్త్రీకి కొడుకు కలుగుతాడు; మరి ఇతరుల సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు.
బోధిద్రుమే పాదపేషు శాలిగ్రామే శిలాసు చ
బోధి వృక్షంలో, ఇతర వృక్షాలలో, శాలిగ్రామ శిలల్లో,
అశ్వత్థపూజా స్పర్శేన కర్త్తవ్యా శనివాసరే
అశ్వత్థ వృక్షాన్ని శనివారం తాకుతూ పూజ చేయాలి.
స్నానం జాగరణం దీపం తులసీవనపాలనమ్
స్నానం, జాగరణ, దీపం వెలిగించడం, తులసి తోటను సంరక్షించడం,
సంమార్జనం విష్ణుగృహే స్వస్తికాదినివేదనమ్ 2.4.3.
విష్ణు ఆలయంలో ఊడ్చడం, స్వస్తికాది వస్తువులను సమర్పించడం,
స్నానకాలం ప్రవక్ష్యామి తీర్థాదిషు చ యత్ఫలమ్
స్నాన సమయం, తీర్థాదులలో లభించే ఫలితాలను నేను వివరంగా చెబుతాను.
తులసీమృత్తికాయుక్తః సవస్త్రకలశో మునే
ఓ మునీశ్వరా, తులసి, మట్టి కలిపిన, వస్త్రంతో కప్పిన కలశాన్ని తీసుకోవాలి.
ఆగత్య తోయనికటే తీరే సంస్థాప్య పాత్రకమ్
నీటి దగ్గరకు వచ్చి, ఆ పాత్రను తీరం మీద పెట్టాలి.