కార్తికే మాసి విప్రేంద్ర యస్తు గీతాం పఠేన్నరః
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, కార్తిక మాసంలో ఎవడు గీతను పఠిస్తాడో,
గీతాయాస్తు సమం శాస్త్రం న భూతం న భవిష్యతి 2.4.2.
గీతకు సమానమైన శాస్త్రం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు కూడా.
ఏకేనాఽధ్యాయపాఠేన సర్వపాపకృతోఽపి చ
ఒక అధ్యాయాన్ని మాత్రమే పఠించినా, ఎంతటి పాపాలు చేసినవాడైనా,
* శాలిగ్రామశిలాదానం యః కుర్యాత్కార్తికే మునే
మహర్షీ, కార్తిక మాసంలో ఎవడు శాలగ్రామ శిలను దానం చేస్తాడో,
* శాలిగ్రామం సమభ్యర్చ్య శ్రోత్రియాయ మహామునే
మహామునీ, శాలగ్రామాన్ని పూజించి, శ్రోత్రియుడైన బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే,
సప్తసాగరపర్యంతం భూదానాద్యత్ఫలం భవేత్
ఏడు సముద్రాల వరకు భూమిని దానం చేసిన ఫలితం ఎంత ఉంటుందో,
శాలిగ్రామశిలాదానాత్కార్తికే బ్రాహ్మణీ యథా
కార్తిక మాసంలో శాలగ్రామ శిలను దానం చేయడం వల్ల బ్రాహ్మణి కూడా అలాగే ఫలితం పొందుతుంది.
* తస్మాత్తు కార్తికే మాసి స్నానదానపురఃసరమ్
అందువల్ల కార్తిక మాసంలో స్నానం, దానం మొదలైనవి ముందుగా చేసి,
బ్రహ్మోవాచ భూయః శృణుష్వ విప్రేంద్ర కార్తికస్య చ వైభవమ్
బ్రహ్ముడు ఇలా అన్నాడు — బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, కార్తిక మాస మహిమను మళ్లీ విను.
పౌర్ణమాసీం సమారభ్య పౌర్ణమాస్యాం సమాపయేత్
పౌర్ణమి నుంచి ప్రారంభించి, మరల పౌర్ణమి నాటికి ముగించాలి.
దామోదరం నమస్కృత్య కుర్యాత్సంకల్పమాదితః
దామోదరుని నమస్కరించి, ముందుగా మనసులో సంకల్పం చేసుకోవాలి.
కార్తికస్య వ్రతం కర్తుమనుజ్ఞాం దాతుమర్హసి
కార్తిక మాస వ్రతాన్ని ఆచరించేందుకు మీరు అనుమతి ఇవ్వాలి.
ఇతి సంప్రార్థ్య విధినా కార్తికవ్రతమాచరేత్ కలౌ చ స్వర్గగమనకారణం శ్రూయతాం హి తత్
ఈ విధంగా విధిగా ప్రార్థించి, కార్తిక వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. కలియుగంలో స్వర్గప్రాప్తికి కారణమయ్యే విషయాన్ని ఇప్పుడు వినండి.
తస్మాత్పుణ్యఫలః ప్రోక్తో వైశాఖో నర్మదాతటే
అందువల్ల, నర్మదా నది తీరంలో వైశాఖ మాసంలో చేసే పుణ్య ఫలం ఎంతో గొప్పదని చెప్పబడింది.
తస్మాన్మహాఫలః ప్రోక్తః కార్తికో జలమాత్రకే
అందుకే, కార్తిక మాసంలో కేవలం నీటితో చేసినదికూడా మహత్తర ఫలితాన్ని ఇస్తుందని ప్రకటించబడింది.
ఏకతః కార్తికస్నానం బ్రహ్మణా తులయా ధృతమ్
ఒకవైపు బ్రహ్మదేవుడు తూకంలో కార్తిక స్నానాన్ని ఉంచుతాడు.
అవశ్యం తైః కృతం విద్ధి కార్తికస్నానమాదరాత్ 2.4.3.
వారు కార్తిక స్నానాన్ని తప్పనిసరిగా భక్తితో చేయాలని తెలుసుకో.
భూమిశయ్యా బ్రహ్మచర్య్యం తథా ద్విదలవర్జనమ్
భూమిపై నిద్రపోవడం, బ్రహ్మచర్యం పాటించడం, అలాగే పప్పు వంటివాటిని వదిలిపెట్టడం—
కార్తికే మాసి కుర్వంతి జీవన్ముక్తాస్త ఏవ హి
కార్తిక మాసంలో జీవన్ముక్తులు ఇవన్నీ ఆచరిస్తారు.
న కార్తికసమం కామ్యం మోక్షదానం న కార్తికాత్
కార్తిక మాసానికి సమానమైన మోక్షప్రదాయిని మరొకటి లేదు; కార్తిక మాసాన్ని మించినదీ లేదు.
శ్రీకృష్ణేన తు కామార్థం మోక్షార్థం నారదేన చ
శ్రీకృష్ణుడు కామార్థంగా, నారదుడు మోక్షార్థంగా—
అరుణ ఉవాచ బ్రూహి భాస్కర సర్వాత్మన్కదాఽఽరభ్య వ్రతం కృతమ్
అరుణుడు అన్నాడు: భాస్కరా! సమస్తజీవాత్మా! ఈ వ్రతం ఎప్పటి నుంచి ప్రారంభమైంది చెప్పు.
అహం విష్ణుశ్చ శర్వశ్చ దేవీ విఘ్నేశ్వరస్తథా
నేను, విష్ణువు, శర్వుడు, దేవీ, విఘ్నేశ్వరుడు కూడా—
అస్మాకం సర్వ ఏవైతే భేదా విద్ధి ఖగేశ్వర
పక్షిరాజా! వీరందరూ మా రూపాలేనని తెలుసుకో.
కర్తవ్యం కార్తికస్నానం సర్వపాపాపనుత్తయే
కార్తిక స్నానం అన్ని పాపాలను తొలగించేందుకు చేయాలి.
ఇషపూర్ణాం సమారభ్య యావత్కార్తికపూర్ణిమా
ఈషపూర్ణిమ నుంచి కార్తికపూర్ణిమ వరకు—
దేవీపక్షం సమారభ్య మహారాత్రిచతుర్దశీ 2.4.3.
దేవీ పక్షం మొదలుకొని, మహారాత్రి చతుర్దశి వరకు—
గణపక్షం సమారభ్య కృష్ణా యా కార్తికే భవేత్
గణపక్షం మొదలుకొని, కార్తిక మాసంలో వచ్చే కృష్ణపక్షం వరకు—
ఏకాదశీం సమారభ్య ఆశ్వినస్యాఽసితేతరామ్ కృతం యేన తు తస్య స్యాత్పరితుష్టో జనార్దనః
ఏకాదశి నుండి ఆశ్వయుజ మాసపు కృష్ణపక్షం అంతా ఈ విధంగా ఆచరించినవారికి జనార్దనుడు సంతుష్టుడవుతాడు.
న కార్తికసమో మాసో న కాశీసదృశీ పురీ
కార్తీక మాసానికి సమానమైనది లేదు, కాశీ నగరానికి సమానమైన నగరం లేదు.