అశక్తో దీపదానాయ పరదీపం ప్రబోధయేత్
దీపం ఇవ్వలేకపోతే, ఇతరుల దీపాన్ని వెలిగించాలి.
శ్రీవిష్ణోః పూజనాఽభావే తులసీధాత్రిపూజనమ్ తస్యాప్యభావే మనసి విష్ణోర్నామానుకీర్తనమ్
శ్రీవిష్ణువు పూజ చేయలేకపోతే, తులసి లేదా ధాత్రి మొక్కను పూజించాలి. అది కూడా సాధ్యపడకపోతే, మనసులో విష్ణునామాలను జపించాలి.
బ్రహ్మోవాచ అథ కార్తికమాసస్య ధర్మాన్వక్ష్యామి నారద
బ్రహ్మ చెప్పారు: నారదా, ఇప్పుడు కార్తిక మాస ధర్మాలను నేను వివరంగా చెబుతాను.
స తు మోక్షమవాప్నోతి నాత్ర కార్యా విచారణా గురుశుశ్రూషయా సర్వం ప్రాప్నోతి ఋషిసత్తమ
ఆయన నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. గురువును సేవించడంవల్ల అన్నీ సిద్ధిస్తాయి, ఋషిశ్రేష్ఠ.
గురౌ తుష్టే చ తుష్టాః స్యుర్దేవాః సర్వే సవాసవా
గురువు సంతుష్టుడైతే, ఇంద్రుడితో సహా అందరు దేవతలు సంతోషిస్తారు.
కార్తికం మాసి సంప్రాప్తే కృత్వా కర్మాణి భూరిశః
కార్తిక మాసం వచ్చినప్పుడు, అనేక సత్కార్యాలు చేయాలి.
యత్కించిద్వా సమాదిష్టో గురుణా తత్సమాచరేత్
ఆచార్యుడు చెప్పినది ఏదైనా, అది యథావిధిగా చేయాలి.
ఆజ్ఞప్తో గురుణా విప్ర న తద్వాక్యం తు లంఘయేత్
ఆచార్యుడు ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, బ్రాహ్మణా, ఆ మాటను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ త్రోవకూడదు.
మాతృత్వే చ పితృత్వే చ గురుమేవ స్మరేద్బుధః
తల్లి, తండ్రి స్థానాల్లో కూడా, జ్ఞానులు ఆచార్యుని గురుతు మాత్రమే గుర్తు పెట్టుకోవాలి.
గురుప్రసాదాత్సర్వం తు ప్రాప్నోత్యేవ న సంశయః గౌతమస్య గురోః సమ్యక్సేవయాఽమరతాం గతాః
ఆచార్యుని కృప వల్ల అన్నీ సిద్ధిస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. గౌతముని గురువుని సమర్పణతో సేవించినవారు అమరత్వాన్ని పొందారు.
* తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన కార్తికే విష్ణుతత్పరః
అందువల్ల, కార్తీక మాసంలో సంపూర్ణ శ్రద్ధతో విష్ణువుకు భక్తిగా ఉండాలి.
నరేభ్యో వైష్ణవం ధర్మం యో దదాతి ద్విజోత్తమః 2.4.2.
మానవులకు వైష్ణవ ధర్మాన్ని బోధించేవాడు ఉత్తమ ద్విజుడు.
తిలధేనుం హిరణ్యం చ రజతం భూమివాససీ
నువ్వులు, ఆవులు, బంగారం, వెండి, భూమి, వస్త్రాలు — ఇవన్నీ దానం చేయవచ్చు.
సర్వేషామేవ దానానాం కన్యాదానం విశిష్యతే
అన్ని దానాల్లో, కన్యాదానం అత్యుత్తమంగా భావించబడుతుంది.
దశానడుత్సమం యానం దశయానసమో హయః
పది ఎద్దుల బలానికి సమానమైన రథం, పది రథాలకు సమానమైన గుర్రము —
గజదానసహస్రాణాం స్వర్ణదానం చ తత్సమమ్
వెయ్యి ఏనుగుల దానానికి సమానంగా బంగారం దానం ఉంటుంది.
విద్యాదానాత్కోటిగుణం భూమిదానం విశిష్యతే
విద్యాదానాన్ని మించిపోయి, భూమిదానం కోటి రెట్లు శ్రేష్ఠమైనది.
గోప్రదానసహస్రేభ్యో హ్యన్నదానం విశిష్యతే
వెయ్యి ఆవుల దానానికన్నా అన్నదానం మిన్న.
పరాన్నవర్జనాదేవ లభేచ్చాంద్రాయణం ఫలమ్
ఇతరుల ఆహారం తినకుండా ఉంటే, చాంద్రాయణ వ్రత ఫలం లభిస్తుంది.
కార్తికే వర్జయేన్మాంసం సన్ధానం చ విశేషతః
కార్తీక మాసంలో ముఖ్యంగా మాంసం తినడం, సంయోగాన్ని పూర్తిగా నివారించాలి.
ప్రవృత్తానాం తు భక్ష్యాణాం కార్తికే నియమే కృతే
కార్తీక వ్రతంలో అనుమతించిన పదార్థాలను మాత్రమే భుజించాలి.
బ్రాహ్మణేభ్యో మహీం దత్త్వా గ్రహణే సూర్యచంద్రయోః 2.4.2.
సూర్యుడు, చంద్రుడు కలిసే సమయంలో బ్రాహ్మణులకు భూమిని దానం చేస్తే —
భోజనం ద్విజదంపత్యోః పూజనం చ విలేపనైః
బ్రాహ్మణ దంపతులకు భోజనం పెట్టి, స్నేహపూర్వకంగా అభిషేకం చేయాలి.
తూలికాశ్చ ప్రదాతవ్యాః ప్రచ్ఛాదనపటైః సహ
తలపాగలు, కప్పు వస్త్రాలు కూడా ఇవ్వాలి.
కార్తికే క్షితిశాయీ చ హన్యాత్పాపం యుగార్జితమ్
కార్తిక మాసంలో నేలపై పడుకొని నిద్రించే వాడు యుగాల పాటు కూడిన పాపాలను నశింపజేస్తాడు.
దామోదరాగ్రే దేవర్షే గోసహస్రఫలం లభేత్
దామోదరుని సన్నిధిలో, దేవర్షీ, వెయ్యి గోవులను దానం చేసినంత ఫలితం లభిస్తుంది.
న భవేత్కార్తికే యస్య హరేత్పుణ్యం దశాబ్దికమ్
కార్తిక మాసాన్ని ఆచరించని వాడికి, పది సంవత్సరాల పుణ్యం కూడా పోయిపోతుంది.
కార్తికే మునిశార్దూల లక్షకోటిగుణం భవేత్
కార్తిక మాసంలో, మునిశార్దూల, పుణ్యం లక్ష కోట్లు రెట్టింపు అవుతుంది.
అవన్తీ మాధవే మాసి హన్యాత్పాపం యుగార్జితమ్
అవంతి నగరంలో, మాధవ మాసంలో, యుగాల పాటు కూడిన పాపాలు నశిస్తాయి.
యే కుర్వంతి నరా నిత్యం ప్రీత్యర్థం హరిపూజనమ్
హరిదేవుని నిత్యం ప్రేమతో పూజించే మనుష్యులు—