తస్మాత్పుణ్యం ప్రగృహ్ణీత దానసంకల్పపూర్వకమ్
అందుకే, దానం చేయాలని సంకల్పంతో ఆ పుణ్యాన్ని స్వీకరించాలి.
తదా తేన ప్రకర్తవ్యం పానం తీర్థజలస్య చ
అప్పుడు పవిత్రమైన చోట నీరు తాగాలి.
స్మరణం చ ప్రకర్తవ్యం నామ్నా నియమపూర్వకమ్
నియమంగా, నామస్మరణ కూడా చేయాలి.
విష్ణోః శివస్య వా కుర్యాదాలయే హరిజాగరమ్
విష్ణువు లేదా శివుడి ఆలయంలో హరిజాగరణ చేయవచ్చు.
దుర్గాటవ్యాం స్థితో వాఽథ యదివాఽఽపద్గతో భవేత్
ఎవరైనా కష్టమైన అడవిలో ఉన్నా, లేక అపదలో పడినా,
విష్ణునామప్రబంధానాం గాయనం విష్ణుసన్నిధౌ
విష్ణువు సమక్షంలో విష్ణునామాలను పాడాలి.
వాద్యకృత్పురుషశ్చాపి వాజపేయఫలం లభేత్
వాద్యాలు వాయించే వారు కూడా వాజపేయ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
సర్వమేతల్లభేత్పుణ్యమేతేషాం ద్రవ్యదః పుమాన్ 2.4.1.
ఇవి చేయడానికి ధనం ఇచ్చినవారు ఈ పుణ్యాన్ని అంతటిని పొందుతారు.
ఆపద్గతో యదాప్యంభో న లభేత్కుత్రచిన్నరః
ఎవరైనా కష్టంలో నీరు దొరకకపోతే,
ఉద్యాపనవిధిం కర్తుమశక్తో యో వ్రతస్థితః
లేక వ్రతంలో ఉన్నవారు ముగింపు విధిని చేయలేకపోతే,
అశక్తో దీపదానాయ పరదీపం ప్రబోధయేత్
దీపం ఇవ్వలేకపోతే, ఇతరుల దీపాన్ని వెలిగించాలి.
శ్రీవిష్ణోః పూజనాఽభావే తులసీధాత్రిపూజనమ్ తస్యాప్యభావే మనసి విష్ణోర్నామానుకీర్తనమ్
శ్రీవిష్ణువు పూజ చేయలేకపోతే, తులసి లేదా ధాత్రి మొక్కను పూజించాలి. అది కూడా సాధ్యపడకపోతే, మనసులో విష్ణునామాలను జపించాలి.
బ్రహ్మోవాచ అథ కార్తికమాసస్య ధర్మాన్వక్ష్యామి నారద
బ్రహ్మ చెప్పారు: నారదా, ఇప్పుడు కార్తిక మాస ధర్మాలను నేను వివరంగా చెబుతాను.
స తు మోక్షమవాప్నోతి నాత్ర కార్యా విచారణా గురుశుశ్రూషయా సర్వం ప్రాప్నోతి ఋషిసత్తమ
ఆయన నిజంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. గురువును సేవించడంవల్ల అన్నీ సిద్ధిస్తాయి, ఋషిశ్రేష్ఠ.
గురౌ తుష్టే చ తుష్టాః స్యుర్దేవాః సర్వే సవాసవా
గురువు సంతుష్టుడైతే, ఇంద్రుడితో సహా అందరు దేవతలు సంతోషిస్తారు.
కార్తికం మాసి సంప్రాప్తే కృత్వా కర్మాణి భూరిశః
కార్తిక మాసం వచ్చినప్పుడు, అనేక సత్కార్యాలు చేయాలి.
యత్కించిద్వా సమాదిష్టో గురుణా తత్సమాచరేత్
ఆచార్యుడు చెప్పినది ఏదైనా, అది యథావిధిగా చేయాలి.
ఆజ్ఞప్తో గురుణా విప్ర న తద్వాక్యం తు లంఘయేత్
ఆచార్యుడు ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, బ్రాహ్మణా, ఆ మాటను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ త్రోవకూడదు.
మాతృత్వే చ పితృత్వే చ గురుమేవ స్మరేద్బుధః
తల్లి, తండ్రి స్థానాల్లో కూడా, జ్ఞానులు ఆచార్యుని గురుతు మాత్రమే గుర్తు పెట్టుకోవాలి.
గురుప్రసాదాత్సర్వం తు ప్రాప్నోత్యేవ న సంశయః గౌతమస్య గురోః సమ్యక్సేవయాఽమరతాం గతాః
ఆచార్యుని కృప వల్ల అన్నీ సిద్ధిస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. గౌతముని గురువుని సమర్పణతో సేవించినవారు అమరత్వాన్ని పొందారు.
* తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన కార్తికే విష్ణుతత్పరః
అందువల్ల, కార్తీక మాసంలో సంపూర్ణ శ్రద్ధతో విష్ణువుకు భక్తిగా ఉండాలి.
నరేభ్యో వైష్ణవం ధర్మం యో దదాతి ద్విజోత్తమః 2.4.2.
మానవులకు వైష్ణవ ధర్మాన్ని బోధించేవాడు ఉత్తమ ద్విజుడు.
తిలధేనుం హిరణ్యం చ రజతం భూమివాససీ
నువ్వులు, ఆవులు, బంగారం, వెండి, భూమి, వస్త్రాలు — ఇవన్నీ దానం చేయవచ్చు.
సర్వేషామేవ దానానాం కన్యాదానం విశిష్యతే
అన్ని దానాల్లో, కన్యాదానం అత్యుత్తమంగా భావించబడుతుంది.
దశానడుత్సమం యానం దశయానసమో హయః
పది ఎద్దుల బలానికి సమానమైన రథం, పది రథాలకు సమానమైన గుర్రము —
గజదానసహస్రాణాం స్వర్ణదానం చ తత్సమమ్
వెయ్యి ఏనుగుల దానానికి సమానంగా బంగారం దానం ఉంటుంది.
విద్యాదానాత్కోటిగుణం భూమిదానం విశిష్యతే
విద్యాదానాన్ని మించిపోయి, భూమిదానం కోటి రెట్లు శ్రేష్ఠమైనది.
గోప్రదానసహస్రేభ్యో హ్యన్నదానం విశిష్యతే
వెయ్యి ఆవుల దానానికన్నా అన్నదానం మిన్న.
పరాన్నవర్జనాదేవ లభేచ్చాంద్రాయణం ఫలమ్
ఇతరుల ఆహారం తినకుండా ఉంటే, చాంద్రాయణ వ్రత ఫలం లభిస్తుంది.
కార్తికే వర్జయేన్మాంసం సన్ధానం చ విశేషతః
కార్తీక మాసంలో ముఖ్యంగా మాంసం తినడం, సంయోగాన్ని పూర్తిగా నివారించాలి.