తత్ర కాయమనుప్రాప్తా మమ శిష్యా మమో పమాః
అక్కడ నా శిష్యులు, నన్ను పోలినవారు, శరీరాన్ని పొందారు.
క్షేత్రస్య దక్షిణే తస్య విద్యతే లింగముత్తమమ్
ఆ క్షేత్రం దక్షిణ భాగంలో ఒక అతి ఉత్తమమైన లింగం ఉంది.
ప్రసాదాత్తస్య లింగస్య కాయాన్ప్రాప్స్యంత్యమీ సురాః
ఆ లింగం కృప వల్ల ఈ దేవతలు శరీరాలు పొందుతారు.
ముదితా బ్రహ్మణా సార్ద్ధం యత్ర తల్లింగముత్తమమ్
బ్రహ్మతో కలిసి ఆనందంగా వారు ఆ అతి ఉత్తమమైన లింగం వద్ద ఉన్నారు.
పునస్తే తాదృశా జాతాస్తుషితా యాదృశాఽభవన్ సమీహితప్రదో నిత్యం ఖ్యాతో దేవో భవిష్యతి
మళ్లీ అలాంటి విధంగా జన్మించిన వారు సంతృప్తిగా ఉండగా, ఆ దేవుడు ఎప్పుడూ కోరికలు తీర్చేవాడిగా ప్రసిద్ధి చెందుతాడు.
యే గత్వా దక్షిణామాశాం దేవం కాయావరోహణమ్
ఎవరైనా దక్షిణ దిశకు వెళ్లి, కాయావరోహణ దేవుని దర్శిస్తే—
జన్మకోటిసహస్రైస్తు యత్పాపం సముపార్జితమ్
ఎన్ని కోట్ల జన్మల్లో సంపాదించిన పాపాలైనా—
స్వకర్మణా గతా యే చ నరకే పితరో గణాః
తమ కర్మ వల్ల నరకానికి వెళ్లిన పితృదేవతల సమూహం కూడా—
యే పశ్యంతి ప్రసంగేన దేవం కాయారోహణమ్
ఎవరైనా యాదృచ్ఛికంగా అయినా కాయారోహణ దేవుని దర్శిస్తే—
స్పర్శనాత్తస్య లింగస్య పాపినోపి హి యే నరాః ౫.౨.౮౨.
ఆ లింగాన్ని తాకిన పాపులు కూడా—
శాఠ్యేన పూజితో దేవః కాయావరోహణేశ్వరః
కాయావరోహణేశ్వరుడిని మోసంతో పూజించినా—
ద్వాదశ్యాం యే ప్రపశ్యంతి స్నాత్వా కాయావరోహణమ్
ద్వాదశి రోజున స్నానం చేసి కాయావరోహణుని దర్శించిన వారు—
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవి! పాపాలను నశింపజేసే మహిమను నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవంత్యఖండే చతురశీతిలిఙ్గమాహాత్మ్య ఉమామహేశ్వరసంవాదే కాయావరోహణేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణ నంనామ ద్వయశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక్క వేల శ్లోకాల సంహితలో, అయిదవ అవంతి భాగంలో, ఎనభై నాలుగు లింగాల మహిమలో, ఉమా మహేశ్వర సంభాషణలో, కాయావరోహణేశ్వర మహిమ వివరించిన ఎనభై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యస్య శ్రవణమాత్రేణ ముచ్యతే సర్వపాతకైః
ఆయనను గురించి వినగానే అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
ఆదికల్పే మహాదేవి లోకానామనుకమ్పయా
ప్రారంభ యుగంలో, మహాదేవి! లోకాలపై కరుణతో—
తేషాం మధ్యే బిల్వవృక్షః శ్రీవృక్ష ఇతి గీయతే
వాటిలో బిల్వ వృక్షాన్ని శుభ వృక్షంగా పాడుతారు.
ఉపవిష్టస్తదా దృష్టో బ్రహ్మణా లోకకర్తృణా
అప్పుడు లోకాలను సృష్టించే బ్రహ్మ ఆయనను కూర్చున్నవాడిగా చూశాడు.
భక్షయత్యతిసంహృష్టో హద్యాని చ మృదూని చ
అతిగా ఆనందంతో, అతడు మృదువైన భాగాలు కూడా రుచిగా తింటాడు.
ఖఙ్గీ కిరీటమాలీ చ కుణ్డలీ కవచీ తథా
అతడు ఖడ్గాన్ని ధరించి, మకుటం, మాలలు, కుండలాలు, కవచం వేసుకుని అలంకరించుకున్నాడు.
బ్రహ్మణా చ కృతం నామ బిల్వ ఇత్యభివిశ్రుతమ్
బ్రహ్మదేవుడు పెట్టిన పేరు 'బిల్వ' అని అందరికీ ప్రసిద్ధిగా మారింది.
త్రివిష్టపస్య భూమిస్థః సఖాభూతో మమ ప్రియః
పరలోకానికి చెందినవాడైనా, భూమిపై నివసిస్తూ, నాకు ప్రియమైన మిత్రుడయ్యాడు.
యస్యాః ప్రభావతః శస్త్రం రణే న ప్రభవిష్యతి
ఆమె ప్రభావంతో యుద్ధంలో ఏ ఆయుధం కూడా పనిచేయదు.
తత్స్యాం పృథివ్యాం రాజాహం నాన్యథా రోచతే మమ ౫.౨.౮౩.
ఆ భూమిపై నేను రాజుగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను; లేనిపక్షంలో నాకు ఇష్టం లేదు.
ఇంద్ర ఉవాచ ఏవం భవతు భద్రం తే భవ రాజా ప్రజాహితః
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు — అలా జరగనీ, నీకు శుభం కలగనీ. ప్రజలకు మేలు చేసే రాజుగా ఉండు.
స ఏవముక్తస్తేజస్వీ బిల్వో రాజా బభూవ హ
అలా అనగానే, తేజస్సుతో ఉన్న బిల్వుడు నిజంగా రాజయ్యాడు.
సఖా బభూవ బిల్వస్య తస్య విప్రర్షిసత్తమః
విప్రర్షులలో శ్రేష్ఠుడు బిల్వునికి మిత్రుడయ్యాడు.
చక్రే కథా విచిత్రార్థాః ప్రీయమాణః పునఃపునః
ఆయన ఆనందంతో, అద్భుతమైన అర్థాలున్న కథలను పదే పదే చెప్పేవాడు.
దానం ప్రధానం తీర్థం తు బిల్వేనోక్తం పునఃపునః
బిల్వుడు పదే పదే దానం చేయడం, తీర్థయాత్ర చేయడం ముఖ్యమని ప్రకటించేవాడు.
బిల్వ ఉవాచ ప్రాప్యతే ద్విజశార్దూల కథం బ్రహ్మ ప్రశంసససి
బిల్వుడు ఇలా అన్నాడు — ద్విజశార్దూలా! నీవు ప్రశంసించే బ్రహ్మం ఎలా పొందవచ్చు?