బద్ధః ప్రాచేతసో దక్షః పాశేన సుదృఢేన చ
ప్రచేతసుడు అయిన దక్షుడు బలమైన పాశంతో బంధించబడ్డాడు.
వృత్తాంతః కథితః సర్వో విస్తరేణ యథా తథా
ఈ కథ అంతా జరిగిన విధంగా పూర్తిగా వివరంగా చెప్పబడింది.
నష్టాశ్చ వసవో దేవాః పీడితా భాస్కరా రణే వరుణో యాదసాం నాథః క్వ గతః పరమేశ్వరః
వసువులు, దేవతలు నాశనం అయ్యారు; భాస్కరుడు యుద్ధంలో బాధపడ్డాడు. జలాల అధిపతి వరుణుడు ఎక్కడికి పోయాడో పరమేశ్వరా?
భద్రకాల్యా హతం సర్వం వీరభద్రగణేన చ
భద్రకాళీ, వీరభద్రుని గుంపుతో కలిసి అందరినీ సంహరించింది.
ప్రదీపితా మహాశాలా భగ్నం వై యజ్ఞతోరణమ్ ఆజగామ కృపావిష్టో యత్రాహం మన్దరే స్థితః
పెద్ద మంటల్లో మహాశాల కాలిపోయింది, యజ్ఞ ద్వారం ధ్వంసమైంది. కరుణతో నిండిన వాడు, నేను మందర పర్వతంపై ఉన్న చోటికి వచ్చాడు.
స్తుతిం కృత్వా మదీయాం తు వాక్యముక్తమిదం తదా
నా స్తోత్రాన్ని చేసి, ఆ సమయంలో ఈ మాటలు చెప్పాను.
భద్రకాల్యా మహాదేవ వసవో జర్జరీకృతాః
మహాదేవా! వసువులను భద్రకాళీ పూర్తిగా నాశనం చేసింది.
కాయావరోహణం దేవ తుషితానాం కథం భవేత్
దేవా! తుషితుల శరీరావతారం ఎలా జరుగుతుంది?
మహాకాలవనే క్షేత్రే గచ్ఛన్తు తుషితాస్త్వమీ
ఈ తుషితులు మహాకాలవనంలో ఉన్న క్షేత్రానికి వెళ్లాలి.
బ్రాహ్మణాశ్చ మమాదేశాచ్చతుఃశిష్యైః సమన్వితాః ౫.౨.౮౨.
నా ఆజ్ఞ ప్రకారం, బ్రాహ్మణులు తమ నలుగురు శిష్యులతో కలిసి కార్యాలు చేయాలి.
తత్ర కాయమనుప్రాప్తా మమ శిష్యా మమో పమాః
అక్కడ నా శిష్యులు, నన్ను పోలినవారు, శరీరాన్ని పొందారు.
క్షేత్రస్య దక్షిణే తస్య విద్యతే లింగముత్తమమ్
ఆ క్షేత్రం దక్షిణ భాగంలో ఒక అతి ఉత్తమమైన లింగం ఉంది.
ప్రసాదాత్తస్య లింగస్య కాయాన్ప్రాప్స్యంత్యమీ సురాః
ఆ లింగం కృప వల్ల ఈ దేవతలు శరీరాలు పొందుతారు.
ముదితా బ్రహ్మణా సార్ద్ధం యత్ర తల్లింగముత్తమమ్
బ్రహ్మతో కలిసి ఆనందంగా వారు ఆ అతి ఉత్తమమైన లింగం వద్ద ఉన్నారు.
పునస్తే తాదృశా జాతాస్తుషితా యాదృశాఽభవన్ సమీహితప్రదో నిత్యం ఖ్యాతో దేవో భవిష్యతి
మళ్లీ అలాంటి విధంగా జన్మించిన వారు సంతృప్తిగా ఉండగా, ఆ దేవుడు ఎప్పుడూ కోరికలు తీర్చేవాడిగా ప్రసిద్ధి చెందుతాడు.
యే గత్వా దక్షిణామాశాం దేవం కాయావరోహణమ్
ఎవరైనా దక్షిణ దిశకు వెళ్లి, కాయావరోహణ దేవుని దర్శిస్తే—
జన్మకోటిసహస్రైస్తు యత్పాపం సముపార్జితమ్
ఎన్ని కోట్ల జన్మల్లో సంపాదించిన పాపాలైనా—
స్వకర్మణా గతా యే చ నరకే పితరో గణాః
తమ కర్మ వల్ల నరకానికి వెళ్లిన పితృదేవతల సమూహం కూడా—
యే పశ్యంతి ప్రసంగేన దేవం కాయారోహణమ్
ఎవరైనా యాదృచ్ఛికంగా అయినా కాయారోహణ దేవుని దర్శిస్తే—
స్పర్శనాత్తస్య లింగస్య పాపినోపి హి యే నరాః ౫.౨.౮౨.
ఆ లింగాన్ని తాకిన పాపులు కూడా—
శాఠ్యేన పూజితో దేవః కాయావరోహణేశ్వరః
కాయావరోహణేశ్వరుడిని మోసంతో పూజించినా—
ద్వాదశ్యాం యే ప్రపశ్యంతి స్నాత్వా కాయావరోహణమ్
ద్వాదశి రోజున స్నానం చేసి కాయావరోహణుని దర్శించిన వారు—
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవి! పాపాలను నశింపజేసే మహిమను నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవంత్యఖండే చతురశీతిలిఙ్గమాహాత్మ్య ఉమామహేశ్వరసంవాదే కాయావరోహణేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణ నంనామ ద్వయశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక్క వేల శ్లోకాల సంహితలో, అయిదవ అవంతి భాగంలో, ఎనభై నాలుగు లింగాల మహిమలో, ఉమా మహేశ్వర సంభాషణలో, కాయావరోహణేశ్వర మహిమ వివరించిన ఎనభై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యస్య శ్రవణమాత్రేణ ముచ్యతే సర్వపాతకైః
ఆయనను గురించి వినగానే అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
ఆదికల్పే మహాదేవి లోకానామనుకమ్పయా
ప్రారంభ యుగంలో, మహాదేవి! లోకాలపై కరుణతో—
తేషాం మధ్యే బిల్వవృక్షః శ్రీవృక్ష ఇతి గీయతే
వాటిలో బిల్వ వృక్షాన్ని శుభ వృక్షంగా పాడుతారు.
ఉపవిష్టస్తదా దృష్టో బ్రహ్మణా లోకకర్తృణా
అప్పుడు లోకాలను సృష్టించే బ్రహ్మ ఆయనను కూర్చున్నవాడిగా చూశాడు.
భక్షయత్యతిసంహృష్టో హద్యాని చ మృదూని చ
అతిగా ఆనందంతో, అతడు మృదువైన భాగాలు కూడా రుచిగా తింటాడు.
ఖఙ్గీ కిరీటమాలీ చ కుణ్డలీ కవచీ తథా
అతడు ఖడ్గాన్ని ధరించి, మకుటం, మాలలు, కుండలాలు, కవచం వేసుకుని అలంకరించుకున్నాడు.