తిర్యగ్యోనిగతా గత్వా మహాకాలవనే స్థితాః
జంతుయోనిలోకి వెళ్లి, మహాకాలవనంలో ఉండేవారు
మేరుమందరమాత్రోపి రాశిః పాపస్య కర్మణః
పాపకర్మల రాశి మెరు, మందర పర్వతాలంత పెద్దదైనా
శ్మశానమితి చాఖ్యాతం మహాకాలవనం ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, మహాకాలవనాన్ని శ్మశానం అని కూడా అంటారు.
యోగినశ్చ తథా సాంఖ్యాః సిద్ధాశ్చ సనకాదయః 5.2.81.
అలాగే యోగులు, సాంఖ్యమార్గాన్ని అనుసరించే వారు, సనకాది సిద్ధులు కూడా
యా గతిర్యోగతపసాం యా గతిర్యజ్ఞయాజినామ్
యోగం, తపస్సు చేసేవారు, యజ్ఞాలు చేసే వారు పొందే స్థితిని గురించి చెప్పాను.
సంహరామి చ తత్రస్థస్త్రైలోక్యం సచరాచరమ్
నేను అక్కడే ఉండి, ఈ మూడు లోకాలు, అందులోని చరాచరాలతో సహా, అన్నింటినీ వెనక్కు తీసుకుంటాను.
ఏవం బహువిధాఞ్ఛుత్వా గుణాన్బహువిధాంస్తథా
ఇలా అనేక విధాలుగా ఉన్న గుణాలు, లక్షణాలు విన్నావు.
క్షేత్రస్యాలోకనే చిత్తం జాతముత్కంఠితం తవ
ఆ క్షేత్రాన్ని చూసిన తర్వాత నీ మనసు ఉత్సాహంగా మారింది.
పశ్య దేవి విచిత్రాఖ్యం యన్మయా కథితం తవ వర్ణితం యన్మయా దేవి భుక్తి ముక్తికరం పరమ్
దేవీ! నేను నీకు చెప్పిన ఈ అద్భుతమైన కథను చూడు. ఇది భోగమూ, మోక్షమూ కలిగించే ఉత్తమ మార్గమని వివరించాను.
త్వయా ప్రోక్తం విశాలాక్షి దృష్ట్వా క్షేత్రమనుత్తమమ్ నియుజ్యతాం మహాదేవ సంతోషాయ మమ ప్రభో
విశాలమైన కళ్లతో ఉన్నవాడవు, ఆ ఉత్తమ క్షేత్రాన్ని చూచి నీవు చెప్పావు. నా సంతుష్టికోసం మహాదేవుడిని నియమించు ప్రభూ!
ద్వారాణి తత్ర చత్వారి క్రియతాం పరమేశ్వర
పరమేశ్వరా! అక్కడ నాలుగు ద్వారాలు నిర్మించాలి.
పూర్వాదిక్రమయోగేన చతుర్వర్గో నియోజ్యతామ్
దిక్కుల క్రమాన్ని అనుసరించి, ధర్మార్థకామమోక్షాల నలుగురిని స్థాపించాలి.
త్వదీయం వచనం శ్రుత్వా మయా దేవి ప్రయత్నతః
దేవీ! నీ మాటలు విని, నేను జాగ్రత్తగా ఆచరించాను.
చత్వార ఈశ్వరాస్తేఽపి స్థాపితాస్తదనంతరమ్ 5.2.81.
ఆ వెంటనే ఆ నలుగురు ఈశ్వరులను అక్కడ స్థాపించాను.
బిల్వేశ్వరో గణశ్రేష్ఠో దుర్దర్శో గణ నాయకః
బిల్వేశ్వరుడు గణాలలో శ్రేష్ఠుడు, దర్శించడానికి దుర్లభుడు, గణనాయకుడు.
పూర్వాదిక్రమయోగేన త్వత్ప్రియార్థం వరాననే
దిక్కుల క్రమాన్ని అనుసరించి, నీ ప్రీతికోసం, సుందర ముఖవతీ!
దక్షిణస్యాం దిశి తథా ప్రియే కాయావరోహణః
ప్రియమైనవాడా! దక్షిణ దిక్కులో కూడా కాయావరోహణం ఉంది.
మానవా యే మ్రియంతేఽత్ర క్షేత్రమధ్యే గణో త్తమాః
ఈ క్షేత్ర మధ్యలో మరణించే మనుషులు, గణాలలో ఉత్తములు అవుతారు.
కథాం శృణు ప్రయత్నేన పింగలేశ్వరసంభవామ్
పింగలేశ్వరుని ఆవిర్భావ కథను శ్రద్ధగా విను.
పింగలా కన్యకా దేవి కాన్యకుబ్జే బభూవ హ
దేవీ! పింగల అనే కన్యక కన్యాకుబ్జలో జన్మించింది.
పితా తస్యా మహాప్రాజ్ఞః సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వ విత్
ఆమె తండ్రి మహా జ్ఞాని, అన్ని శాస్త్రాల సారాన్ని తెలిసినవాడు.
పింగలోనామ విప్రేంద్రో భార్యా తస్య పతివ్రతా
పింగలుడు అనే బ్రాహ్మణులలో అధిపతి; అతని భార్య పతివ్రత.
తతస్తేన స దుఃఖేన గృహస్థాశ్రమనిఃస్పృహః
ఆపద వల్ల అతడు తీవ్రమైన బాధతో, గృహస్థాశ్రమం మీద ఆసక్తి పూర్తిగా కోల్పోయాడు.
ఋషిభిః సేవితం పుణ్యం శాకమూల ఫలాశనైః 5.2.81.
ఋషులు నివసించే పవిత్రమైన ప్రదేశంలో, కూరగాయలు, మూలికలు, పండ్లు తింటూ జీవించసాగాడు.
నివాసం కృతవాన్దేవి పింగలాయాశ్చ రక్షణమ్
అక్కడ, ఓ దేవి, అతడు పింగళకు ఆశ్రయం ఇచ్చి, రక్షణ కల్పించాడు.
తామేవ సతతం సాధ్వీ మన్యమానో మహాతపాః
ఆ మహాతపస్వి, ఆమెను ఎప్పుడూ సతీవని భావిస్తూ గౌరవించాడు.
విరక్తోఽపి మహాభాగ సంసారా త్సర్వధర్మ్మవిత్
ఓ మహాభాగ, అతడు ప్రపంచ విషయాలపై ఆసక్తి లేకపోయినా, అన్ని ధర్మాల్లో నిపుణుడిగా సాంసారిక జీవితం కొనసాగించాడు.
అథ సంరక్షయన్బాలాం మాతృహీనాం తపస్వినీమ్
తల్లి లేని చిన్నవయసు austerity పాటించే పింగళను అతడు ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడాడు.
తతః సా ర్పిగలా దీనా హీనా పిత్రా సుదుఃఖితా
ఆ తరువాత, తండ్రిని కోల్పోయి, పింగళ చాలా దుఃఖంతో నిండిపోయింది.
పింగలోవాచ అద్య మే చ పితా దైవాత్కాలధర్మముపేయివాన్
పింగళ ఇలా చెప్పింది: "ఈ రోజు నా తండ్రి విధి వశాన కాల ధర్మాన్ని అనుసరించి వెళ్లిపోయారు."