ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ్ ఆవంత్యఖణ్డే చతురశీతిలిఙ్గమాహాత్మ్య ఉమామహేశ్వరసంవాదే పుష్పదన్తేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ సప్త సప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక వేల శ్లోకాల సంహితలో, ఐదవ అవంత్య ఖండంలో, ఎనభై నాలుగు లింగ మహాత్మ్యంలో, ఉమామహేశ్వర సంభాషణలో, పుష్పదంతేశ్వర మహాత్మ్యవర్ణన పేరుతో ఏడవదైనడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యస్య దర్శనమాత్రేణ తీర్థయాత్రాఫలం లభేత్
ఎవరిని కేవలం దర్శించడమే తీర్థయాత్ర ఫలితాన్ని ఇస్తుందో,
శాకలే నగరే దేవి చిత్రసేనో మహీపతిః
శాకల నగరంలో, ఓ దేవీ, చిత్రసేనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు.
తస్య చన్ద్రప్రభా భార్యా ప్రాణే భ్యోఽపి గరీగసీ
ఆయన భార్య చంద్రప్రభ, ప్రాణాలకన్నా మిన్నగా ప్రియమైనవారు.
అపుత్రస్యాపి నృపతేః పుత్రీ జాతా మనోరమా
ఆ రాజుకు సంతానం లేకపోయినా, మనోరమ అనే కుమార్తె జన్మించింది.
సర్వలక్షణసంపన్నా కన్యా లావణ్యవత్యపి
ఆ కూతురు అన్ని లక్షణాలతో కూడి, అందంతో కూడినవారు.
వైరాగ్యాద్బ్రహ్మచర్యం చ చచార తనుమధ్యమా
వైరాగ్యంతో, సన్నగా ఉన్న ఆ యువతి బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించింది.
ఉత్సంగే చ నిజే కృత్వా మూర్ధ్ని చాఘ్రాయ హర్షితః
ఆమెను తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, తలని ముద్దాడి ఆనందంగా సంతోషించాడు.
నృపాయ నృపపుత్రాయ సంమతాయ ద్విజాయ వా హర్షేణ చావృతో రాజా పునః పప్రచ్ఛ తాం సుతామ్
రాజుకు, రాజ కుమారునికి, గౌరవనీయ బ్రాహ్మణునికి — ఎంతో ఆనందంతో రాజు తన కుమార్తెను మళ్లీ అడిగాడు.
పృష్టా చ సా యదా దేవీ న చోవాచ నృపం ప్రతి
దేవిని అడిగినప్పుడు, ఆమె రాజుతో ఏమి చెప్పలేదు.
యది మద్వచనం పుత్రి ప్రతిభాతి న సాంప్రతమ్ 5.2.78.
పిల్లాడా, ఈ సమయంలో నా మాటలు నీకు నచ్చకపోతే—
ఇత్యుక్తా సా నృపతినా పిత్రా ప్రోక్తా పునఃపునః
ఇలా తన తండ్రి అయిన రాజు మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
జహాస చాతిహాసేన పునః శ్వాసాంశ్చ ముంచతి
ఆమె గట్టిగా నవ్వి, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీల్చింది.
తామవస్థాం గతాం దృష్ట్వా పుత్రీ మున్మత్తతాం గతామ్
తన కుమార్తె ఆ స్థితిలో, పిచ్చివాళ్లా ఉన్నట్టు చూసి—
భూతేన వా పిశాచేన మత్సుతా లక్షణైర్యుతా
నా కుమార్తెకు మంచి లక్షణాలు ఉన్నా, ఎవరైనా భూతం లేదా పిశాచం పట్టుకున్నట్టు అనిపించింది.
తదా ప్రోక్తస్తయా పుత్ర్యా మా తాత విమనా భవ
అప్పుడు ఆమె తన తండ్రిని, 'నాన్నా, మనసు బాధపడకు' అని చెప్పింది.
న పిశాచేన యక్షేణ తవ కన్యా మహీపతే
రాజా, నీ కుమార్తెను పిశాచం లేదా యక్షుడు పట్టుకోలేదు.
ప్రాగ్జ్యోతిషే పురే విప్రో హరస్వామీ బభూవ హ
ప్రాగ్జ్యోతిషపురంలో హరస్వామి అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు.
రూపయౌవనసంపన్నా తస్య నాహం ప్రియా విభో
ప్రభూ, నాకు అందం, యవ్వనం ఉన్నా, నేను అతనికి ఇష్టమైనవాడిని కాలేను.
నాన్యస్య కస్యచిద్ద్వేష్టా ముక్త్వా మాం పృథివీపతే
రాజా, నన్ను తప్పించి ఇంకెవ్వరినీ అతను ద్వేషించడు.
అహమూఢాం కులీనేన ద్విజేనాతిగుణేన చ 5.2.78.
నేను మంచి కుటుంబంలో పుట్టినా, అతని గొప్ప గుణాలున్న బ్రాహ్మణుని వల్ల అయోమయంలో పడ్డాను.
తేన మే వల్లభో రాజన్న చాహం తస్య వల్లభా
రాజా, అతను నాకు ప్రియుడయ్యాడు, కానీ నేను అతనికి ప్రియురాలు కాలేను.
నాన్యత్ర కురుతే భావం బ్రహ్మచర్యవ్రతే స్థితః అపృచ్ఛం ప్రమదాస్తాత యాస్త్యక్తాః పతిభిః కిల
బ్రహ్మచర్య వ్రతంలో ఉన్న అతను తన మనసును ఎక్కడా పెట్టడు. నాన్నా, భర్తలు వదిలేసిన మహిళలను నేను అడిగాను.
తాభిరుక్తా హ్యహం భూప వశ్యో భర్త్తా భవిష్యతి
రాజా, ఆ మహిళలు నాకు, 'భర్త తరువాత నీకు వశమవుతాడు' అని చెప్పారు.
భేషజైర్వివిధైశ్చూర్ణైర్మంత్రైర్మోహకరైః పరైః
వివిధమైన మందులు, పొడులు, మోహింపజేసే మంత్రాలతో,
తతోఽహం త్వరితా గత్వా తాసాం వాక్యేన భూపతే
రాజా! వారి మాట ప్రకారం నేను వెంటనే అక్కడికి వెళ్లాను.
ప్రదోషే పయసా యుక్తశ్చూర్ణో భర్త్తరి యోజితః
సాయంకాలం పాలు కలిపిన ఆ పొడిని నా భర్తకు ఇచ్చాను.
యదా పీతశ్చ చూర్ణస్తు మన్త్రేణాతీవ గుంఠితః
ఆ పొడి మంత్రంతో పూర్తిగా దాచబడి, నా భర్త తాగినప్పుడు,
ద్వారదేశే స్థితః క్రందన్దాసోఽస్మి తవ శోభనే
అందాలవతీ! నేను నీ సేవకుడిగా తలుపు దగ్గర నిలబడి ఏడ్చాను.
తత్తస్య రుదితం జ్ఞాత్వా మంత్రమాహాత్మ్యతో నృప
రాజా! అతడు ఎందుకు ఏడుస్తున్నాడో మంత్రబలం వల్లనే అని నేను గ్రహించాను.