లింగేనోక్తోఽరుణో దేవి సారథ్యం కురు సర్వదా
ఆ లింగం ఇలా చెప్పింది: 'ఓ అరుణా, నీవు ఎప్పుడూ రథసారథిగా సేవ చేయు.'
మయా దత్తం తు సామర్థ్యం సూర్యస్య పురతః సదా
'సూర్యుని ముందర నిత్యం నిలబడే శక్తిని నేను నీకు ఇచ్చాను.'
త్వన్నామ్నా త్రిషు లోకేషు ఖ్యాతోఽహమరుణేశ్వరః 5.2.76.
'నీ పేరుతోనే నేను మూడు లోకాల్లో అరుణేశ్వరుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాను.'
యే మాం పశ్యంతి సతతం త్వన్నామ్నా చారుణేశ్వరమ్
'ఎవరైనా నా రూపాన్ని అరుణేశ్వరుడిగా, నీ పేరుతో ఎప్పుడూ దర్శిస్తారో'
మోదిష్యంతి కులైః సార్ద్ధం పితృమాతృసముద్భవైః
'వారు తమ కుటుంబాలతో పాటు పితృమాతృవంశజులతో ఆనందిస్తారు.'
న దుఃఖం జాయతే తేషాం యే పశ్యంతి రవేర్ద్దినే
'సూర్యుని పర్వదినాన నన్ను దర్శించే వారికి బాధలు కలగవు.'
యః పశ్యతి చతుర్దశ్యాం కృష్ణాయామరుణేశ్వరమ్
'కృష్ణపక్ష చతుర్దశి రోజున అరుణేశ్వరుడిని దర్శించే వాడు'
స నేష్యతి పితౄన్స్వర్గే నరకస్థాన్న సంశయః శుండీరస్వామినో యాత్రా కృతా తేన న సంశయః
'తన పితృదేవతలను నరకం నుంచి స్వర్గానికి చేర్చగలడు — ఇందులో సందేహం లేదు. శుండీరస్వామి యాత్రను కూడా అతడు పూర్తిచేస్తాడు, ఇది నిస్సందేహం.'
ఇత్యుక్తస్తేన లింగేన వినతానందనస్తదా
ఆ లింగం ఇలా చెప్పినప్పుడు, వినతా కుమారుడు అప్పుడే—
అస్య లింగస్య మాహాత్మ్యాత్కశ్యపస్యాత్మసంభవః
ఈ లింగ మహిమ వల్ల కశ్యపుని సంతానమైనవాడు—
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
ఓ దేవీ, పాపాలను నశింపజేసే ఈ మహిమను నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవన్త్యఖణ్డే చతురశీతిలిఙ్గమాహాత్మ్యేఽరుణేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ షట్సప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఎనభై ఒక్క వేల శ్లోకాల సమాహితిలో, అయిదవ అవంత్య ఖండంలో, ఎనభై నాలుగు లింగ మహిమల్లో అరుణేశ్వరుని గొప్పతనాన్ని వివరించే డబ్బై ఆరు వ అధ్యాయం పూర్తయింది.
యస్య దర్శనమాత్రేణ గర్భవాసో న జాయతే
ఆయనను కేవలం దర్శించడమే వల్ల గర్భంలో పుట్టడం జరగదు.
శినిర్నామ ద్విజో దేవి స చాపుత్రోఽభవత్పురా
ఓ దేవీ, ఒకప్పుడు శినినామక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు, అతనికి అప్పట్లో సంతానం లేదు.
వాయుభక్షోంఽబుభక్షశ్చ నిరాహారోర్ధ్వబాహుకః
ఆ ముని గారు కొన్నిసార్లు గాలి మాత్రమే తీసుకుంటూ, మరికొన్నిసార్లు ఇచ్చిన ప్రసాదాన్ని మాత్రమే స్వీకరించి, ఉపవాసంగా, చేతులు పైకి ఎత్తి నిలబడేవారు.
ఏవమాదీని చాన్యాని తపాంసి శ్రేయసే పరమ్
ఇలా ఎన్నో విధాలైన కఠిన తపస్సులు చేసి, అన్నీ పరమ శ్రేయస్సు కోసం ఆచరించారు.
పరం విఘ్నోపశాంత్యర్థం తోషయిష్యేఽహమీ శ్వరమ్ ఆభ్యాం న స దురాసాద్యో నాపరాధో భవిష్యతి
అన్ని అడ్డంకులు పూర్తిగా తొలగించేందుకు, ఆ ప్రభువును సంతుష్టిపరచతాను. ఇలా చేస్తే ఆయనను చేరడం కష్టం కాదు, ఎలాంటి తప్పు కూడా జరగదు.
తథా చకార స మునిర్వర్షాణాం ద్వాదశైవ హి
ఆ ముని ఇలా పన్నెండు సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు.
విజ్ఞప్తోహం త్వయా దేవి మందరే చారుకందరే
దేవీ, అందమైన మందర పర్వతంపై నువ్వు నన్ను అడిగావు.
తేజసా దీపయచ్ఛైలం శోషయన్సలిలాశయాన్
ఆ ముని తేజస్సుతో ఆ కొండ మొత్తం ప్రకాశించి, నీటి నిల్వలు కూడా ఎండిపోయాయి.
వ్యాలేంద్రా వ్యాకులీభూతా లులితాశ్చాచలేశ్వరాః
పర్వతాధిపతులు కదిలిపోయారు, నాగేంద్రులు గందరగోళానికి లోనయ్యారు.
అయోనిజః శినిర్విప్రః పుత్రమిచ్ఛత్యయోనిజమ్ 5.2.77.
గర్భంలో పుట్టని ముని అయిన శినిది, తానేలా పుట్టాడో అలా పుట్టే కుమారుడిని కోరుతున్నాడు.
త్వం తపస్త్వం పరం ధామ శిఖిచంద్రార్కలోచన
నీవే తపస్సు, నీవే పరమ స్థానము, నీవు నెమలి, చంద్రుడు, సూర్యుడు వంటి కళ్ళు కలవాడవు.
సురాసురగురో కిం న పుత్రమస్మై ప్రయచ్ఛసి
దేవతలూ, అసురుల గురువా! ఆయనకు కుమారుడిని ఎందుకు ఇవ్వడం లేదు?
శినేః పుత్రప్రదానం త్వం కురు మద్వచనాచ్ఛివ
శివా! నా మాట విని శినికి కుమారుడిని ప్రసాదించు.
తేజాంసి జ్యోతిషామేవ మహతాం చ విధిస్థితః
నక్షత్రాల తేజస్సు, మహానుభావుల శక్తులు కూడా విధి ప్రకారం స్థిరంగా ఉన్నాయి.
త్వద్భక్తస్య చ దేవేశ వ్యర్థః కస్మాత్పరిశ్రమః
దేవతాధిపతీ! నీ భక్తుడి శ్రమ ఎందుకు వృథా కావాలి?
త్వత్పరస్య న దేవశ యుక్తా దుఃఖవిభీషికా
దేవతల ప్రభువా! నిన్ను భజించే వారికి బాధ భయంకరంగా ఉండటం తగదు.
విప్రార్థమనుకంపార్థం పుత్రార్థం చ విశేషతః
బ్రాహ్మణుని కోరిక కోసం, దయతో, ముఖ్యంగా కుమారుని కోసం ఇది జరుగుతుంది.
రుద్రాశ్చ హరభక్తాశ్చ కూష్మాండా గగనేచరాః
అక్కడ రుద్రులు, హరుని భక్తులు, కూష్మాండులు, ఆకాశంలో సంచరించే ప్రాణులు ఉన్నారు.