మహిషశ్చిత్తలో వాపి శశో వా శంబరో వనే
అది ఎవరైనా, మేషం అయినా, జింక అయినా, మొసలి అయినా, లేక అటవిలో శంబరుడైనా కావచ్చు.
స ప్రణష్టః క్షణేనైవ సబాణో మమ పశ్యతః
ఆ ప్రాణి నా కళ్ల ముందే, బాణంతో కలిసి ఒక్క క్షణంలో కనిపించకుండా పోయింది.
భవత్సకాశం నష్టశ్రీర్హతాశః శ్రమకర్శితః భవంతః సుమహాభాగాస్తస్మాత్పృచ్ఛాభి సంశయమ్
అతడు ఐశ్వర్యం కోల్పోయి, ఆశలు చెల్లాచెదురై, శ్రమతో అలసిపోయి మీ దగ్గరకు వచ్చాడు. మీరు మహాభాగ్యశాలులు కనుక, నేను సందేహంతో ఈ ప్రశ్న అడుగుతున్నాను.
క్వ గతః కరభో విద్ధో మయా బాణేన సాంప్రతమ్
నేను బాణంతో గాయపరిచిన ఆ మేషం ఇప్పుడు ఎక్కడికి పోయింది?
తతస్తేషాం సమస్తానామృషీణామృషిసత్తమః
అప్పుడు, ఆ ఋషులందరిలో శ్రేష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు—
గతః స కరభో భూప మహాకాలవనే శుభే
రాజా, ఆ మేషం మహాకాళ వనంలోకి వెళ్లింది.
యత్ర దేవో మహాదేవః కారభం రూపమాస్థితః 5.2.73.
అక్కడ మహాదేవుడు మేష రూపాన్ని ధరించాడు.
పశ్చిమే క్షేత్రపాలస్య కైలాసస్య మహీపతే
రాజా, కైలాస పర్వతానికి పడమర వైపున ఉన్న క్షేత్రపాలకుని ప్రాంతంలో,
బ్రహ్మణా పూజితో రాజన్దేవానామర్థసిద్ధయే
అక్కడ బ్రహ్మ దేవుడు దేవతల కార్యసిద్ధికోసం ఆయనను పూజించాడు.
తురగేణ కదాచిత్తు నీతో బదరికాశ్రమమ్
ఒకసారి, అతడిని గుర్రంపై బదరికాశ్రమానికి తీసుకెళ్లారు.
తత్ర వీరాజినధరం కృశం విప్రం దదర్శ హ దృష్ట్వా చ హసితో విప్రస్తేన రాజ్ఞా ప్రమాదతః
అక్కడ వీరవస్త్రం ధరించిన, బలహీనమైన బ్రాహ్మణుడిని రాజు చూశాడు. చూసి, అతని మీద గర్వంతో నవ్వాడు.
యస్మాద్ధససి మాం దృష్ట్వా తస్మాదుష్ట్రో భవిష్యసి
నువ్వు నన్ను చూసి నవ్వినందుకు, నువ్వు ఒంటె అవుతావు.
ఇత్యుక్తస్తేన విప్రేణ శప్తోపి నృపసత్తమః
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా చెప్పి, ఆ రాజును శపించాడు.
న మే వాగనృతా భూప కదా చిదపి విద్యతే
రాజా, నా మాటలు ఎప్పుడూ అబద్ధం కావు.
యదా త్వం కరభో జాతో విద్ధో వై వీరకేతునా
నువ్వు మేషంగా జన్మించి, వీరకేతు చేత బాణంతో గాయపడినప్పుడు,
మహాకాలవనం దివ్యం తత్ర త్వం లింగదర్శనాత్
ఆ దివ్యమైన మహాకాళ వనంలో, లింగ దర్శనం వల్ల—
స చేక్ష్వాకుకులద్భూతో వీరకేతుర్మహాబలః 5.2.73.
ఇక్ష్వాకుల వంశంలో జన్మించిన వీరకేతువు అనే మహాబలుడు ఉన్నాడు.
ఇత్యుక్తో నృప భూపాలః కరభత్వం సమాగతః ద్రక్ష్యసి త్వం విమానస్థం విముక్తం లింగదర్శనాత్
ఇలా చెప్పగానే, రాజా, ఆ భూపతి ఏనుగు రూపం ధరించాడు. నీవు లింగ దర్శనంతో విముక్తుడై, విమానంలో ఉన్న అతన్ని చూడగలవు.
ఇత్యుక్తో నృపతిస్తేన ఋషభేణ ద్విజేన తు
అలా ఆ ఋషభుడు అనే ద్విజుడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ రాజు—
దదర్శ తత్ర తల్లింగం పూజితం త్రిదశైః సదా
అక్కడ దేవతలు ఎప్పుడూ పూజించే ఆ లింగాన్ని అతడు చూశాడు.
విమానస్థేన యా ప్రోక్తా తూష్ట్రేణ మధురస్వరా
విమానంలో ఉన్నవాడు, ముందు ఒంటెగా ఉన్నవాడు, మధురమైన స్వరంతో చెప్పిన మాటలు—
దర్శనాదస్య లింగస్య ప్రాప్తా మే పరమా గతిః సమీపమస్య లింగస్య త్వం మే బంధుః పరో యతః
ఈ లింగాన్ని దర్శించటం వల్ల నాకు పరమగతి లభించింది. నీవు ఈ లింగానికి దగ్గరగా ఉన్నావు కాబట్టి, నువ్వు నాకు గొప్ప బంధువు.
ఇత్యుక్త్వా స నృపం దేవి వచః సమధురాక్షరమ్
ఇలా చెప్పి, ఆ దేవి, అతడు రాజును మధురంగా పలికిన మాటలతో సంబోధించాడు.
తతో దేవగణా వ్యోమ్ని సకింనరమహోరగాః
తర్వాత ఆకాశంలో దేవతా గణాలు, కిన్నరులు, మహానాగులు కూడి ఉన్నారు.
బ్రహ్మేంద్రహరిముఖ్యాశ్చ విమానైర్దేవి సంస్థితాః
బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, హరి మరియు ఇతర ప్రముఖ దేవతలు, ఓ దేవి, అందరూ తమ తమ విమానాల్లో నిలిచారు.
విలోక్య కరభం ముక్తం విమానస్థం విరాజితమ్
విమానంలో వెలిగిపోతూ, విముక్తుడైన ఆ ఏనుగును చూసారు.
అచ్ఛరత్నసమూహేన ముకుటేనోజ్వలత్విషా 5.2.73.
అతని మస్తకంపై అప్సర రత్నాలతో మెరిసే కిరీటం ఉంది.
నామ చక్రుస్తతో దేవా దృష్ట్వా మాహాత్మ్యముత్తమమ్
అతని గొప్పతనం చూసి, అక్కడ దేవతలు అతనికి పేరు పెట్టారు.
తస్మాత్త్రిష్వపి లోకేషు విఖ్యాతః కరభేశ్వరః
అందుకే మూడు లోకాల్లో అతడు 'కరభేశ్వరుడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఇత్యుక్త్వా త్రిదశాః సర్వే గతాః స్వం ధిష్ణ్యముత్తమమ్ సమృద్ధం నిఃసపత్నం చ తతో రాజ్యం చకార సః
ఇలా చెప్పి, అన్ని దేవతలు తమ తమ ఉత్తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు. ఆ తరువాత అతడు శత్రువులు లేని, సంపన్నమైన రాజ్యం పాలించాడు.