అథారణ్యం మహారౌద్రం ప్రవిష్టః కరభస్తదా
తర్వాత ఆ సమయంలో ఆ ఎద్దు భయంకరమైన అడవిలోకి ప్రవేశించింది.
ప్రవిశ్య చ మహారణ్యం తాపసానామథాశ్రమమ్
ఆ ఎద్దు ఆ మహా అడవిలోకి వెళ్లి, తపస్వుల ఆశ్రమాన్ని చేరింది.
తం కార్ముకకరం దృష్ట్వా శ్రమార్త్తం క్షుధితం తదా
ఆ సమయంలో, విల్లు చేత పట్టుకుని, అలసిపోయి, ఆకలితో ఉన్న రాజును చూసారు.
స పూజామృషిభిర్దత్తాం ప్రతిగృహ్య యథావిధి
ఆయన ఋషులు ఇచ్చిన పూజను విధిగా స్వీకరించాడు.
తే తస్య రాజ్ఞో వచనం ప్రతిగృహ్య తపోధనాః
ఆ తపస్సుతో నిండిన వారు ఆ రాజు మాటలను ఆమోదించారు.
కేన భద్ర సుఖార్థేన సంప్రాప్తోఽసి తపోవనమ్
ఓ మేలైనవాడా, సుఖం కోసం నీవు ఈ తపోవనానికి ఎందుకు వచ్చావు?
ఏతదిచ్ఛామహే శ్రోతుం కుతః ప్రాప్తోఽసి మానద 5.2.73.
నీవు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావో మాకు వినాలని ఉంది, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా.
తతః స రాజా సర్వేభ్యో ద్విజేభ్యః పురుషర్షభః
అప్పుడు ఆ పురుషోత్తముడు అయిన రాజు అందరు ద్విజులకు ఇలా చెప్పాడు.
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతో వీరకేతుర్ద్విజర్షభాః
ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఇక్ష్వాకుల వంశంలో వీరకేతు జన్మించాడు.
బలేన మహతా యుక్తః సామాత్యః సపరిచ్ఛదః
అతడు గొప్ప బలంతో, మంత్రులతో, సేవకులతో కూడి ఉండేవాడు.
మహిషశ్చిత్తలో వాపి శశో వా శంబరో వనే
అది ఎవరైనా, మేషం అయినా, జింక అయినా, మొసలి అయినా, లేక అటవిలో శంబరుడైనా కావచ్చు.
స ప్రణష్టః క్షణేనైవ సబాణో మమ పశ్యతః
ఆ ప్రాణి నా కళ్ల ముందే, బాణంతో కలిసి ఒక్క క్షణంలో కనిపించకుండా పోయింది.
భవత్సకాశం నష్టశ్రీర్హతాశః శ్రమకర్శితః భవంతః సుమహాభాగాస్తస్మాత్పృచ్ఛాభి సంశయమ్
అతడు ఐశ్వర్యం కోల్పోయి, ఆశలు చెల్లాచెదురై, శ్రమతో అలసిపోయి మీ దగ్గరకు వచ్చాడు. మీరు మహాభాగ్యశాలులు కనుక, నేను సందేహంతో ఈ ప్రశ్న అడుగుతున్నాను.
క్వ గతః కరభో విద్ధో మయా బాణేన సాంప్రతమ్
నేను బాణంతో గాయపరిచిన ఆ మేషం ఇప్పుడు ఎక్కడికి పోయింది?
తతస్తేషాం సమస్తానామృషీణామృషిసత్తమః
అప్పుడు, ఆ ఋషులందరిలో శ్రేష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు—
గతః స కరభో భూప మహాకాలవనే శుభే
రాజా, ఆ మేషం మహాకాళ వనంలోకి వెళ్లింది.
యత్ర దేవో మహాదేవః కారభం రూపమాస్థితః 5.2.73.
అక్కడ మహాదేవుడు మేష రూపాన్ని ధరించాడు.
పశ్చిమే క్షేత్రపాలస్య కైలాసస్య మహీపతే
రాజా, కైలాస పర్వతానికి పడమర వైపున ఉన్న క్షేత్రపాలకుని ప్రాంతంలో,
బ్రహ్మణా పూజితో రాజన్దేవానామర్థసిద్ధయే
అక్కడ బ్రహ్మ దేవుడు దేవతల కార్యసిద్ధికోసం ఆయనను పూజించాడు.
తురగేణ కదాచిత్తు నీతో బదరికాశ్రమమ్
ఒకసారి, అతడిని గుర్రంపై బదరికాశ్రమానికి తీసుకెళ్లారు.
తత్ర వీరాజినధరం కృశం విప్రం దదర్శ హ దృష్ట్వా చ హసితో విప్రస్తేన రాజ్ఞా ప్రమాదతః
అక్కడ వీరవస్త్రం ధరించిన, బలహీనమైన బ్రాహ్మణుడిని రాజు చూశాడు. చూసి, అతని మీద గర్వంతో నవ్వాడు.
యస్మాద్ధససి మాం దృష్ట్వా తస్మాదుష్ట్రో భవిష్యసి
నువ్వు నన్ను చూసి నవ్వినందుకు, నువ్వు ఒంటె అవుతావు.
ఇత్యుక్తస్తేన విప్రేణ శప్తోపి నృపసత్తమః
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా చెప్పి, ఆ రాజును శపించాడు.
న మే వాగనృతా భూప కదా చిదపి విద్యతే
రాజా, నా మాటలు ఎప్పుడూ అబద్ధం కావు.
యదా త్వం కరభో జాతో విద్ధో వై వీరకేతునా
నువ్వు మేషంగా జన్మించి, వీరకేతు చేత బాణంతో గాయపడినప్పుడు,
మహాకాలవనం దివ్యం తత్ర త్వం లింగదర్శనాత్
ఆ దివ్యమైన మహాకాళ వనంలో, లింగ దర్శనం వల్ల—
స చేక్ష్వాకుకులద్భూతో వీరకేతుర్మహాబలః 5.2.73.
ఇక్ష్వాకుల వంశంలో జన్మించిన వీరకేతువు అనే మహాబలుడు ఉన్నాడు.
ఇత్యుక్తో నృప భూపాలః కరభత్వం సమాగతః ద్రక్ష్యసి త్వం విమానస్థం విముక్తం లింగదర్శనాత్
ఇలా చెప్పగానే, రాజా, ఆ భూపతి ఏనుగు రూపం ధరించాడు. నీవు లింగ దర్శనంతో విముక్తుడై, విమానంలో ఉన్న అతన్ని చూడగలవు.
ఇత్యుక్తో నృపతిస్తేన ఋషభేణ ద్విజేన తు
అలా ఆ ఋషభుడు అనే ద్విజుడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ రాజు—
దదర్శ తత్ర తల్లింగం పూజితం త్రిదశైః సదా
అక్కడ దేవతలు ఎప్పుడూ పూజించే ఆ లింగాన్ని అతడు చూశాడు.