తిస్రస్తస్యాభవన్భార్యాస్తత్తుల్యాః సుమనోహరాః
ఆయనకు ముగ్గురు భార్యలు ఉండేవారు. వారు అందరూ సమానంగా అందంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండేవారు.
కదా మృగరసావిష్టో దేవాద్వై వాతరంహసా
ఒకసారి దేవతల వాయువుతో ప్రేరితమై, రాజుకు వేటకు వెళ్లాలనే కోరిక కలిగింది.
గజేంద్రమృగశార్దూలసింహసంబరసంకులమ్
ఆ అడవిలో ఏనుగులు, జింకలు, పులులు, సింహాలు, మేకలు ఇలా ఎన్నో జంతువులు సంచరిస్తూ ఉండేవి.
తస్మిన్వనే సువిస్తీర్ణం కదలీఖండమండితమ్
ఆ విస్తృతమైన అడవిలో అరటి చెట్ల గుంపులతో అలంకరించబడిన ప్రదేశం కనిపించింది.
దదర్శ దర్పణస్వచ్ఛం సరో నీరజరాజితమ్
ఆయన అద్దంలా నిర్మలమైన, పద్మాలతో అలంకరించబడిన సరస్సును చూశాడు.
దదర్శ కన్యాం తత్రైవ కాననస్యేవ దేవతామ్
ఆ ప్రదేశంలోనే, అడవి దేవతలా కనిపించే ఒక కన్యను చూశాడు.
చిత్రన్యస్త ఇవ క్షిప్రమభూద్విస్మయనిశ్చలః
ఒక చిత్రంలో వేసినట్టు అకస్మాత్తుగా ఆశ్చర్యంతో కదలకుండా నిలిచిపోయాడు.
కన్దర్పకోటిసదృశం విశ్రాన్తం నృపమబ్రవీత్ 5.2.70.
కోటికోటల మన్మథుల్లా అందంగా ఉన్న ఆ యువతి, విశ్రాంతిగా ఉన్న రాజుతో మాట్లాడింది.
తపోరతస్య శాంతస్య సర్వదా బ్రహ్మచారిణః
తపస్సులో నిమగ్నమై, ఎప్పుడూ శాంతంగా, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ ఉండే వాడికి —
ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా మన్మథేనాకులీకృతః
ఆమె మాటలు విని, రాజు మన్మథుని బాణాలకు లోనై హృదయం కలవరపడ్డాడు.
మమ ప్రాణవ్యయః సుభ్రూస్త్వాం వినా సముపస్థితః
సుందరి! నిన్ను లేకుండా నా ప్రాణం నన్ను వదిలిపోతున్నది.
త్యజ్యతే ప్రాప్తమమృతం యదేతద్బుద్ధిలాఘవమ్
మనస్సు ఎంత చంచలమో, పొందిన అమృతాన్ని కూడా వదిలేస్తుంది.
భజ మామనవద్యాంగి తవేతద్వదనామృతమ్
నిష్కళంకమైన వదనవతీ, నీ మధురమైన మాటలు నాకు అమృతం లాంటివి. నన్ను సేవించు.
స్వయం పిబామి చేద్విద్ధి పరలోకగతం హి మామ్
నేనే ఆ మాటలను తాగితే, నన్ను మరణించినవాడిగా భావించు.
భ్రష్టాయాం మయి తాతస్య వినష్టే కన్యకాఫలే
నేను నశించినట్లయితే, నీ తండ్రికి కూతురు కలిగిన ఫలం కూడా పోయినట్టే.
యది తే పరమం ప్రేమ మమోపరి మహీపతే
ఓ రాజా! నీకు నాపై పరమమైన ప్రేమ ఉంటే,
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా నాన్యథా మే భవిష్యతి
ఆమె మాటలు విని, నేను వేరే విధంగా చేయను.
గత్వా యయాచే ప్రణతః స్థితం నిజతపోవనే 5.2.70.
అతడు తన ఆశ్రమంలో ఉన్నవాడిని వినయంగా వెళ్లి అడిగాడు.
తత్రైవ సంగతో రాజా మన్మథేన వశీకృతః
అక్కడ రాజు, మన్మథుడి ప్రభావంతో, ఆమెతో కలిసిపోయాడు.
కదలీఖణ్డకుఞ్జేషు రమ్యాసు వనరాజిషు సిషేవే చారు సురతం స విదగ్ధోఽతిముగ్ధయా
అందమైన అరటి తోటల్లో, సుందరమైన అడవుల్లో, ఆ తెలివైనవాడు అమాయకురాలైన ఆమెతో ఆనందంగా ప్రేమలో మునిగిపోయాడు.
ఏవం హి వసతస్తస్య దుర్ద్ధర్షస్య వరా ననే
అలా ఆ దుర్జయుడు అద్భుతమైన అడవుల్లో నివసిస్తున్నప్పుడు,
జ్వలితో వికటాకారో దంష్ట్రోత్కటకటాననః జహార మన్మథావిష్టో రూపయౌవనశాలినీమ్
అగ్ని లాంటి భయంకరమైన రూపంతో, పెద్ద దవడలు, భయానకమైన నోరు కలిగిన వాడు, ప్రేమలో మునిగిపోయిన అందమైన యువతిని అపహరించాడు.
రాజా చ తాం హృతాం దృష్ట్వా వియోగవిషమూర్ఛితః
రాజు ఆమెను అపహరించబడినట్టు చూసి, విడిపోవడపు బాధతో మూర్చిపోయాడు.
హా ప్రియే ప్రేమపీయూషే ప్రణయామృతదీర్ఘికే
హాయ్ ప్రియమైనవాడా! ప్రేమ అనే అమృతం, అనురాగం అనే పొడవైన నది!
పునరిన్దుమివానందం కదా ద్రక్ష్యామి తే ముఖమ్ ఉన్మత్త ఇవ బభ్రామ తత్ర తత్ర స్మరాతురః
మళ్ళీ నీ ముఖాన్ని ఎప్పుడు చూస్తానో, అది నాకు చంద్రునిలా ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. ప్రేమతో మత్తులో, అతడు పిచ్చివాడిలా అక్కడక్కడ తిరిగాడు.
ఏవం విలపతస్తస్య దుర్దర్షస్య నృపస్య తు దదర్శ నృపతిం తత్ర భ్రమంతం భ్రమరం యథా
అలా ఆ దుర్జయుడైన రాజు విలపిస్తూ, అక్కడక్కడ తేనెటీగలా తిరుగుతుండగా, అతడిని ఎవరో చూశారు.
జ్ఞాత్వా జామాతరం సమ్యక్సమాశ్వాస్య వచోఽబ్రవీత్ క్వ గతో హి మహీపాల నేపాలవిషయస్తవ
తన అల్లుడని తెలుసుకుని, అతడిని ఓదార్చి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రాజా! నీవెక్కడికి పోయావు? నేపాల్ దేశం నీదే.'
కులీనా రూపవత్యశ్చ తిస్రో భార్యాః క్వ వై గతాః 5.2.70.
నీకు ఉన్న మూడు గొప్ప, అందమైన భార్యలు ఎక్కడికి పోయారు?
సర్వం వినశ్వరం లోకే గన్ధర్వనగరోపమమ్
ఈ లోకంలో ఉన్న ప్రతిదీ గంధర్వ నగరంలా నశించిపోతుంది.
ఏవమాశ్వాసితో రాజా కల్పేన చ పునఃపునః
అలా ఆ రాజును మళ్లీ మళ్లీ బుద్ధితో ఓదార్చారు.