పునః ప్రణమ్య ప్రణతా సహసా మన్మథాకులా
ఆమె మళ్లీ నమస్కరించి, ప్రేమతో కలవరపడి, తలవంచింది.
తవ దేవప్రసాదేన యది త్వం సంగమేశ్వరః కాంతాం పిబన్నివ దృశా ప్రాహ తాం తరలేక్షణామ్
నీ కృప వల్ల, ఓ సంగమేశ్వరా, నువ్వు నిజంగా అధిపతివైతే, నీ ప్రియమైనవారిని కన్నులతో తాగుతున్నట్టు చూసి, మృగనయనురాలైన ఆమెతో మాట్లాడావు.
సహజేనాభిజన్యేన గుణైః కాంత్యా విభూషితా
ఆమె సహజంగా ఉన్న గుణాలతో, అందంతో అలంకరించబడింది.
తతస్తాం భయసంత్రస్తాం కంపితాధరపల్లవామ్ 5.2.69.
తర్వాత, భయంతో వణికుతున్న, కంపించే పెదవులతో ఉన్న ఆమెను చూశాడు.
వదన్కందర్పసర్పేణ దష్టోఽహం దైవతోఽధునా
దేవతా, ఇప్పుడు నేను మన్మథసర్పం కాటు వేసినవాడిని.
పురే మమ వరారోహే చిరం రేమే తయా సహ
అందమైన నడుము కలదానివి, మునుపు నేను ఆమెతో కలిసి చాలా కాలం సంతోషంగా గడిపాను.
భేజే రాజ్యం తయా సార్ద్ధం విస్తారితమహోత్సవః
ఆమెతో కలిసి రాజ్యం పాలించి, గొప్ప ఉత్సవాలను జరిపాను.
అపూర్వత్యాగినా తేన త్రైలోక్యం విస్మయం యయౌ
ఆ అపూర్వ త్యాగం వల్ల మూడు లోకాలు ఆశ్చర్యపోయాయి.
భుక్త్వా చ విపులాన్భోగాంస్తస్మిఁల్లింగే లయం గతః
అక్కడ విస్తృతమైన భోగాలు అనుభవించి, ఆ లింగంలో లయమయ్యాను.
యః పశ్యేత్పరయా భక్త్యా తల్లింగం సంగమేశ్వరమ్
ఎవడు పరమ భక్తితో ఆ సంగమేశ్వర లింగాన్ని దర్శిస్తాడో—
నియమేన తు యః పశ్యేత్తల్లింగం సంగమేశ్వరమ్
ఎవడు నియమంగా ఆ సంగమేశ్వర లింగాన్ని దర్శిస్తాడో—
గాంగం చ సఫలం పుణ్యం యామునం నామర్దం తథా।। । జాయతే చాంద్రభాగం చ సంగమేశ్వరదర్శనాత్
సంగమేశ్వరుని దర్శనంతో గంగా ఫలప్రదమైనది, యమునా తక్కువ కాకుండా పుణ్యంగా మారుతుంది, చంద్రభాగ కూడా లభిస్తుంది.
యః పశ్యేచ్ఛ్రావణే మాసి తల్లింగం సంగమేశ్వరమ్
శ్రావణ మాసంలో ఎవడు ఆ సంగమేశ్వర లింగాన్ని దర్శిస్తాడో—
మాసి చాశ్వయుజే దేవం యః పశ్యేత్సంగమేశ్వరమ్ 5.2.69.
ఆశ్వయుజ మాసంలో ఎవడు సంగమేశ్వరుని దర్శిస్తాడో—
యః పశ్యేత్కార్త్తికే మాసి తల్లింగం సంగమేశ్వరమ్।। । రాజసూయసహస్రం తు కృతం తేన న సంశయః
కార్తీక మాసంలో సంగమేశ్వరుని లింగాన్ని దర్శించినవాడు, వెయ్యి రాజసూయ యాగాలు చేసినవాడితో సమానం అవుతాడు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
చతురో వార్షికాన్మాసాన్యః పశ్యేత్సంగమేశ్వరమ్
వర్షాకాలంలో నాలుగు నెలలు సంగమేశ్వరుని దర్శించినవాడు —
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవీ! పాపాలను తొలగించే సంగమేశ్వరుని మహిమను నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవన్త్యఖణ్డే చతురశీతిలింగమాహాత్మ్యే సంగమేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనంనామైకోనసప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, అవంత్య ఖండంలోని ఎనభై నాలుగు లింగాల మహిమలో, సంగమేశ్వరుని గొప్పతనాన్ని వివరించే అరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యస్య దర్శనతో దేవి నరః పాపైః ప్రముచ్యతే
దేవీ! ఎవరి దర్శనంతో మనిషి పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడో —
దుర్ద్ధర్షోనామ రాజాభూన్నేపాలవిషయే పురా
నేపాల్ దేశంలో ఒకప్పుడు దుర్ధర్ష అనే రాజు ఉండేవాడు.
తిస్రస్తస్యాభవన్భార్యాస్తత్తుల్యాః సుమనోహరాః
ఆయనకు ముగ్గురు భార్యలు ఉండేవారు. వారు అందరూ సమానంగా అందంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండేవారు.
కదా మృగరసావిష్టో దేవాద్వై వాతరంహసా
ఒకసారి దేవతల వాయువుతో ప్రేరితమై, రాజుకు వేటకు వెళ్లాలనే కోరిక కలిగింది.
గజేంద్రమృగశార్దూలసింహసంబరసంకులమ్
ఆ అడవిలో ఏనుగులు, జింకలు, పులులు, సింహాలు, మేకలు ఇలా ఎన్నో జంతువులు సంచరిస్తూ ఉండేవి.
తస్మిన్వనే సువిస్తీర్ణం కదలీఖండమండితమ్
ఆ విస్తృతమైన అడవిలో అరటి చెట్ల గుంపులతో అలంకరించబడిన ప్రదేశం కనిపించింది.
దదర్శ దర్పణస్వచ్ఛం సరో నీరజరాజితమ్
ఆయన అద్దంలా నిర్మలమైన, పద్మాలతో అలంకరించబడిన సరస్సును చూశాడు.
దదర్శ కన్యాం తత్రైవ కాననస్యేవ దేవతామ్
ఆ ప్రదేశంలోనే, అడవి దేవతలా కనిపించే ఒక కన్యను చూశాడు.
చిత్రన్యస్త ఇవ క్షిప్రమభూద్విస్మయనిశ్చలః
ఒక చిత్రంలో వేసినట్టు అకస్మాత్తుగా ఆశ్చర్యంతో కదలకుండా నిలిచిపోయాడు.
కన్దర్పకోటిసదృశం విశ్రాన్తం నృపమబ్రవీత్ 5.2.70.
కోటికోటల మన్మథుల్లా అందంగా ఉన్న ఆ యువతి, విశ్రాంతిగా ఉన్న రాజుతో మాట్లాడింది.
తపోరతస్య శాంతస్య సర్వదా బ్రహ్మచారిణః
తపస్సులో నిమగ్నమై, ఎప్పుడూ శాంతంగా, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ ఉండే వాడికి —
ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా మన్మథేనాకులీకృతః
ఆమె మాటలు విని, రాజు మన్మథుని బాణాలకు లోనై హృదయం కలవరపడ్డాడు.