ఇచ్ఛతా నిధనం సద్యో మయా ప్రోక్తమిదం వచః
ఆ వెంటనే మరణించాలనే కోరికతో నేను ఈ మాటలు చెప్పాను.
సుతేన భార్యయా సార్ద్ధం సంగమో దుర్లభః పునః
భార్య, కుమారుడితో మళ్లీ కలుసుకోవడం చాలా కష్టం.
కుటుంబార్థే కరోత్యేవమేకాకీ నిస్తరత్యసౌ ధర్మేణ సాధ్యతే సర్వం తస్మాద్ధర్మం సమాశ్రయేత్
కుటుంబం కోసం మనిషి ఇలా ప్రయత్నిస్తాడు; ఒంటరిగా ఉన్నా ధైర్యంగా నిలబడతాడు. ధర్మంతో అన్నీ సాధ్యమవుతాయి కనుక ధర్మాన్ని ఆశ్రయించాలి.
ఇతి చింతయతోఽత్యర్థం మమ ప్రాణా గతాః ప్రియే 5.2.69.
ఇలా బాగా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ప్రिये, నా ప్రాణాలు విడిచిపోయాయి.
అంతకాలేఽపి ధర్మస్య ప్రశంసా యా మయా కృతా
చివరి క్షణంలో కూడా నేను ధర్మాన్ని పొగిడాను.
త్వం చ శ్యేనీ తతో జాతా తస్మిన్నేవ వనోత్తమే
అప్పుడే నీవు ఆ అద్భుతమైన అడవిలో శ్యేనిగా పుట్టావు.
నదీత్రయరయేణైవ నిఃసృతోఽహం జలాత్తతః
మూడు నదుల ప్రవాహంతో నేను నీటిలో నుంచి బయటపడ్డాను.
ఆనీతోఽహం త్వయా దేవి సంగమేశ్వరసంనిధౌ
దేవి, నీవు నన్ను సంగమేశ్వరుని సన్నిధికి తీసుకువచ్చావు.
మ్రియమాణేన మే దృష్టో దేవోఽసౌ సంగమేశ్వరః
నేను మరణిస్తున్నప్పుడు ఆ సంగమేశ్వరుని దర్శించాను.
తస్య దర్శన మాత్రేణ జాతోఽహం పృథివీపతిః
ఆయనను కేవలం చూడగానే నేనొక రాజుగా జన్మించాను.
సుతా త్వం వల్లభా జాతా కాంచీపురనివాసినః
నీవు కాంచీపురంలో నివసించే వ్యక్తికి ప్రియమైన కుమార్తెగా పుట్టావు.
ఆవాం రాజత్వమాపన్నౌ తస్య లింగస్య దర్శనాత్
ఆ లింగాన్ని దర్శించడంతో మనిద్దరం రాజ్యాన్ని పొందాము.
మధ్యాహ్నే కదనం స్మృత్వా తతో మే శిరసి వ్యథా
మధ్యాహ్న సమయంలో జరిగిన హత్యను గుర్తు చేసుకుని, నాకు తలలో నొప్పి కలిగింది.
ఏతత్తే కథితం దేవి పృష్టోఽహం యత్త్వయా పురా 5.2.69.
దేవి, నీవు నన్ను ఒకప్పుడు అడిగినదానికి నేను ఇదంతా చెప్పాను.
స్థాతవ్యం చ మయాత్రైవ సేవ్యోఽసౌ సంగమేశ్వరః
ఇక్కడే నేను ఉండాలి, సంగమేశ్వరుని సేవ చేయాలి.
తతః సా నిరవద్యాంగీ నీలోత్పలవిలోచనా
అప్పుడా నీలి కమలపు కన్నులతో, కల్మషం లేని రూపంతో ఆమె అక్కడ నిలిచింది.
మయాపి సంస్మృతం దేవ పూర్వజన్మని చేష్టితమ్
దేవా, నేను కూడా నా మునుపటి జన్మలో చేసిన కార్యాలను గుర్తు చేసుకున్నాను.
ప్రాప్తావావాం మనుష్యత్వం నిర్మలేషు కులేషు చ
మనిద్దరం కూడా పవిత్రమైన, మంచి కుటుంబాల్లో మానవ జన్మను పొందాము.
ప్రాప్తా భార్యా ప్రియాహం తే త్వం చ ప్రాప్తో మయా నృప
రాజా, నేను నీకు ప్రియమైన భార్యగా అయ్యాను, నువ్వు కూడా నన్ను పొందావు.
అస్య దేవస్య మాహాత్మ్యాద్వియోగో న భవిష్యతి
ఈ దేవుని మహిమ వల్ల మనిద్దరికీ వేరుపాటు ఉండదు.
పునః ప్రణమ్య ప్రణతా సహసా మన్మథాకులా
ఆమె మళ్లీ నమస్కరించి, ప్రేమతో కలవరపడి, తలవంచింది.
తవ దేవప్రసాదేన యది త్వం సంగమేశ్వరః కాంతాం పిబన్నివ దృశా ప్రాహ తాం తరలేక్షణామ్
నీ కృప వల్ల, ఓ సంగమేశ్వరా, నువ్వు నిజంగా అధిపతివైతే, నీ ప్రియమైనవారిని కన్నులతో తాగుతున్నట్టు చూసి, మృగనయనురాలైన ఆమెతో మాట్లాడావు.
సహజేనాభిజన్యేన గుణైః కాంత్యా విభూషితా
ఆమె సహజంగా ఉన్న గుణాలతో, అందంతో అలంకరించబడింది.
తతస్తాం భయసంత్రస్తాం కంపితాధరపల్లవామ్ 5.2.69.
తర్వాత, భయంతో వణికుతున్న, కంపించే పెదవులతో ఉన్న ఆమెను చూశాడు.
వదన్కందర్పసర్పేణ దష్టోఽహం దైవతోఽధునా
దేవతా, ఇప్పుడు నేను మన్మథసర్పం కాటు వేసినవాడిని.
పురే మమ వరారోహే చిరం రేమే తయా సహ
అందమైన నడుము కలదానివి, మునుపు నేను ఆమెతో కలిసి చాలా కాలం సంతోషంగా గడిపాను.
భేజే రాజ్యం తయా సార్ద్ధం విస్తారితమహోత్సవః
ఆమెతో కలిసి రాజ్యం పాలించి, గొప్ప ఉత్సవాలను జరిపాను.
అపూర్వత్యాగినా తేన త్రైలోక్యం విస్మయం యయౌ
ఆ అపూర్వ త్యాగం వల్ల మూడు లోకాలు ఆశ్చర్యపోయాయి.
భుక్త్వా చ విపులాన్భోగాంస్తస్మిఁల్లింగే లయం గతః
అక్కడ విస్తృతమైన భోగాలు అనుభవించి, ఆ లింగంలో లయమయ్యాను.
యః పశ్యేత్పరయా భక్త్యా తల్లింగం సంగమేశ్వరమ్
ఎవడు పరమ భక్తితో ఆ సంగమేశ్వర లింగాన్ని దర్శిస్తాడో—