ధన్యోఽయమతిపుణ్యోఽయం యోఽయం యౌవనగోచరః
యవ్వనంలో విహరించేవాడు ఎంత అదృష్టవంతుడు, ఎంత పుణ్యవంతుడో!
అభీష్టా కస్యచిత్కాంతా కాంతః కస్యాశ్చిదీప్సితః
ఎవరైనా ఒకరికి ప్రియురాలు, మరొకరికి ప్రియుడు కావచ్చు.
మమాయం వల్లభో రాజా న చాహం నృపవల్లభా
ఈ రాజు నాకు ప్రియుడు, కానీ నేను ఆ రాజుకు ప్రియురాలు కాను.
యద్యద్య స మహీపాలో న మయా సంగమేష్యతి
ఈ రోజు ఆ భూమిపతి నాతో కలవకపోతే—
రమణీయమభూద్యత్తు పుంస్కోకిలనినాదితమ్ 5.2.61.
కోకిలలు కూసే ఆ रमణీయమైన ప్రదేశం కూడా ఇప్పుడు ఆకర్షణ కోల్పోయింది.
ఇత్థం సా మదనావిష్టా విలపన్తీ పునఃపునః
ఈ విధంగా, ప్రేమలో మునిగిపోయి, ఆమె మళ్లీ మళ్లీ విలపించింది.
మేఖలాజినకౌపీనదణ్డకాష్ఠోపజీవనమ్
మెఖల, మృగచర్మం, కౌపీనము, దండం, కట్టె వీటితో జీవనం సాగించింది.
ఉదయాదిత్యసంకాశం విభావసుసమద్యుతిమ్
ఉదయించు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, అగ్నిలా మెరిసే వాడిని ఆమె చేరింది.
వినయేనోపసంయమ్య ప్రణిపత్యాభివాద్య చ
వినయంతో సమీపించి, భూమికి నమస్కరించి, గౌరవంగా వందనం చేసింది.
భగవన్కాశిరాజస్య సుతాహమతివల్లభా
భగవన్, నేను కాశిరాజు కుమార్తె, అతిగా ప్రియమైనవాడిని.
అశ్వవాహనసంజ్ఞేన నృపేణోఢా మహామునే
అశ్వవాహనుడు అనే పేరుగల రాజు నన్ను పెళ్లి చేసుకున్నాడు, మహామునీ!
సా కిమర్థం న చాభీష్టా జాతాఽహం తస్య భూపతేః
అయితే ఆ భూపతికి నేను ఎందుకు ప్రియురాలిగా కాలేకపోయాను?
దుర్భగాహం కథం జాతా కర్మణా కేన తాపస సౌభాగ్యం చ కథం మే స్యాదితి సత్యం చ కథ్యతామ్
ఓ తపస్వీ! నేను ఎలా దురదృష్టవంతురాలిగా జన్మించాను? ఏ కర్మ వల్ల ఇలా జరిగింది? నాకు సౌభాగ్యం ఎలా వస్తుంది? నిజం చెప్పండి.
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా స మునిః సంశితవ్రతః
ఆమె మాటలు విని, ఆ దృఢవ్రతుడైన ముని—
పాణిగ్రహణకాలే త్వం గ్రహైః పాపైర్విలోకితా 5.2.61.
పెళ్లి సమయంలో నీవు పాపగ్రహాల దృష్టికి లోనయ్యావు.
తేన తే వల్లభో రాజా న త్వం భూపస్య వల్లభా పప్రచ్ఛ వినయోపేతా భక్తినమ్రాత్మకన్ధరా
అందువల్ల నీ భర్త అయిన రాజు నిజంగా నీ ప్రియుడు కాలేదు; నీవు వినయంతో, భక్తితో మెడ వంచి అతనిని అడిగావు.
భగవన్కేన దానేన స్నానేన నియమేన చ
ప్రభూ, ఏ దానంతో, ఏ స్నానంతో, లేదా ఏ నియమంతో—
ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా స మునిః సంశితవ్రతః
ఆమె మాటలు విని, ఆ ముని తన వ్రతంలో నిలకడగా ఉన్నాడు—
మహాకాలవనే పుత్రి లిగం సౌభాగ్యదాయకమ్ తస్య దర్శనమాత్రేణ సౌభాగ్యం సమవాప్స్యసి
కుమార్తే, మహాకాలవనంలో ఒక లింగం ఉంది, అది సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దాన్ని కేవలం దర్శించడమే నీకు సౌభాగ్యాన్ని ఇస్తుంది.
ఇంద్రాణ్యారాధితం లింగం పురా సౌభాగ్యకారణాత్ తస్మాద్గచ్ఛ మమాదేశాన్మహాకాలవనం శుభమ్
ఇంద్రాణి సౌభాగ్యార్థం ఆ లింగాన్ని పూర్వంలో ఆరాధించింది. అందుకే నా ఆజ్ఞతో మహాకాలవనానికి వెళ్ళు.
సౌభాగ్యం భవితా తత్ర కాంతేన సహ దర్శనమ్
అక్కడ, నీ ప్రియుడితో కలిసి ఆ లింగాన్ని దర్శించినప్పుడు నీకు సౌభాగ్యం కలుగుతుంది.
ఇత్యుక్తా సా తదా తేన తాపసేన వరాననే
అప్పుడు ఆ తపస్వి అలా చెప్పగా, ఓ సుందరీ—
దదర్శ ప్రణయోపేతా లింగం సౌభాగ్యదాయకమ్
ఆమె ప్రేమతో కూడిన హృదయంతో సౌభాగ్యదాయకమైన లింగాన్ని దర్శించింది.
పప్రచ్ఛ జమదగ్నిం తు క్వ గతా మే ప్రియా విభో
అతను జమదగ్నిని అడిగాడు: 'ప్రభూ, నా ప్రియురాలు ఎక్కడికి వెళ్ళింది?'
మయా త్యక్తా నృశంసేన అహం తస్యాస్తు వల్లభః 5.2.61.
ఆమె నన్ను నిర్దయగా వదిలిపెట్టింది. అయినా నేను ఆమెకు ప్రియుడిగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
న భక్షితా సా భూపాల సింహవ్యాఘ్రనిశాచరైః
రాజా, ఆమెను సింహాలు, పులులు, రాత్రిపూట సంచరించే జంతువులు తినలేదు.
మహాకాలవనం రాజన్గతా సౌభాగ్యకామ్యయా
రాజా, ఆమె సౌభాగ్యాన్ని కోరుకుంటూ మహాకాలవనానికి వెళ్ళింది.
భార్యాయాం రక్ష్యమాణాయాం ప్రజా భవతి రక్షితా
భార్యను కాపాడితే ప్రజలు కూడా రక్షితులవుతారు.
ధర్మహానిశ్చానుదినమభార్యస్య భవేన్నృప
రాజా, భార్య లేనప్పుడు ప్రతిరోజూ ధర్మహానీ జరుగుతుంది.
పత్న్యానుకూలయా భావ్యం యథాశీలేఽపి భర్త్తరి
భర్త స్వభావం ఎలా ఉన్నా, భార్యతో అనుకూలంగా ఉండాలి.