ఉక్తోఽహం ప్రణయాత్తేన న మాం తాపయ నారద
అతడు ప్రేమతో నాకు ఇలా అన్నాడు: 'నారదా, నన్ను బాధించవద్దు.'
భవతః పార్శ్వమాయాతః ప్రణయేన తపోధన
ఓ తపస్సులో ధనమైనవాడా, ప్రేమతోనే నేను నీ దగ్గరికి వచ్చాను.
మయా సార్ధం త్వయా బ్రహ్మన్గతిః కార్యాఽవికల్పతః భవిష్యతి న సందేహో మమ కీర్తిశ్చ సుస్థిరా
బ్రహ్మన్, నీవు నాతో కలిసి బ్రహ్మస్థితిని తప్పకుండా పొందాలి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నా కీర్తి కూడా నిలకడగా ఉంటుంది.
ఏవం హి బ్రువతస్తస్య ప్రయాగస్య నృపోత్తమ
అతడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ప్రయాగంలో—
శఙ్ఖచక్రగదాపాణిర్గరుడస్థో వియద్గతః
శంఖం, చక్రం, గదను చేతుల్లో పట్టుకుని, గరుడునిపై కూర్చుని, ఆ దేవుడు ఆకాశంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఏహి నారద గచ్ఛామః ప్రయాగో యత్ర యాస్యతి
నారదా, రా. మనం ప్రయాగం వెళ్ళే చోటికి పోదాం.
జ్ఞానం మే దేహి దేవేశ కథం యాస్యామి తద్వనమ్ 5.2.58.
దేవతల అధిపతీ, నాకు జ్ఞానం ఇవ్వు. ఆ అడవికి ఎలా వెళ్ళాలో చెప్పు.
ఇత్యుక్తః శ్రీధరేణాహం మహాకాలవనం నృప
శ్రీధరుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఓ రాజా, నేను మహాకాళ అడవికి వెళ్ళాను.
తత్ర లింగమనాది తు జ్యోతీరూపం సనాతనమ్
అక్కడ ఆదిమయిన, నిత్యమైన, ప్రకాశవంతమైన లింగం ఉంది.
ప్రయాగః పూజయామాస పశ్యతో మమ భూపతే
ఓ రాజా, నేను చూస్తుండగానే ప్రయాగం ఆ లింగాన్ని పూజించాడు.
ప్రయాగ ప్రయతో భూత్వా ప్రసన్నోఽహం సదా తవ
ప్రయాగా, నీవు పవిత్రుడవై, నేను ఎప్పుడూ నీవంటే సంతోషంగా ఉంటాను.
ఇత్యుక్తస్తేన లింగేన మదర్థం ప్రార్థితస్తదా
ఆ లింగం ఇలా చెప్పిన తరువాత, అతడు నా కోసం ప్రార్థించాడు.
నష్టా వేదాశ్చ శాస్త్రాణి సావిత్ర్యా దర్శనాత్ప్రభో
ప్రభూ, సావిత్రి దర్శనం తరువాత వేదాలు, శాస్త్రాలు అంతా కనబడకుండా పోయాయి.
తతో లింగాత్సముత్తస్థౌ బ్రహ్మా వేదైర్వృతస్తదా
ఆ తరువాత, ఆ లింగం నుండి వేదాలతో కూడిన బ్రహ్మా ప్రकटించాడు.
ఇత్యుక్తోఽహం తదా దేవ్యా సావిత్ర్యా నృపసత్తమ
అప్పుడు, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ సావిత్రి దేవి నాకు ఇలా చెప్పింది.
ప్రతిభాస్యంతి తే వేదా ధర్మశాస్త్రాణి నారద
నారదా, నీకు వేదాలు, ధర్మశాస్త్రాలు ప్రత్యక్షమవుతాయి.
జ్ఞానం షడంగసహితం శాస్త్రాణి వివిధాని చ 5.2.58.
జ్ఞానం, ఆరు అంగాలతో కూడినది, ఇంకా ఇతర వివిధ శాస్త్రాలు కూడా.
ప్రయాగేనార్చితో దేవో మమ జ్ఞానస్య కారణాత్
ప్రయాగంలో నా జ్ఞానానికి కారణంగా ఆ దేవుడు పూజించబడ్డాడు.
తదాప్రభృతి తల్లింగం తీర్థకోటిశతైర్వృతమ్
అప్పటి నుండి, ఆ లింగం చుట్టూ వందల కోట్ల తీర్థాలు ఏర్పడ్డాయి.
కిమనేనాశ్వమేధేన ఇష్టేన నృపసత్తమ
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ అశ్వమేధ యాగం చేసినా, దాని ఉపయోగమేంటి?
తపసా కిం సుతప్తేన కాయక్లేశకరేణ తు
శరీరానికి కష్టాన్ని మాత్రమే తెచ్చే తపస్సు ఎంత బాగా చేసినా, దాని ఉపయోగం ఏమిటి?
ప్రియవ్రతో మహాదేవి మహాకాలవనం గతః
ఓ మహాదేవి! ప్రియవ్రతుడు మహాకాలవనానికి వెళ్లాడు.
దదర్శ తత్ర తల్లింగం నవనద్యాస్తు దక్షిణే
అక్కడ నవనదీ నది దక్షిణ తీరంలో ఆ లింగాన్ని అతడు చూశాడు.
మయా సంమానితో దేవి గణానామధిపః కృతః తే ధన్యా మానుషే లోకే క్లిశ్యన్త్యన్యే నిరర్థకాః
దేవి! నేను అతన్ని గౌరవించి, గణాధిపతిగా చేశాను. ఈ లోకంలో అలాంటి వారు ధన్యులు, మిగతావారు వృథాగా బాధపడతారు.
యా గతిర్యోగయుక్తస్య సత్త్వస్థస్య మనీషిణః
యోగంలో స్థిరంగా, సద్గుణాలతో ఉన్న జ్ఞానులకు లభించే స్థితి అదే.
మాఘమాసే సమేష్యంతి ప్రయాగేశ్వరదర్శనమ్
మాఘమాసంలో వారు ప్రయాగేశ్వరుని దర్శించడానికి వస్తారు.
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః 5.2.58.
దేవి! పాపాలను నశింపజేసే ప్రభావాన్ని నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవంత్య ఖండే చతురశీతిలిఙ్గమాహాత్మ్యే ప్రయాగేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనంనామాష్టపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, మహాస్కాంద పురాణంలోని అయిదవ అవంత్య ఖండంలో, ఎనభై నాలుగు లింగాల మహాత్మ్యంలో, ప్రయాగేశ్వరుని మహిమను వివరించే యాభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యస్య దర్శనమాత్రేణ సిద్ధిః పుంసాం ప్రజాయతే
ఎవరి దర్శనంతోనే మనుషులకు సిద్ధి కలుగుతుందో—
ఆసీదశ్వశిరానామ రాజా పరమధార్మికః
అశ్వశిర అనే పేరు గల, పరమ ధార్మికుడు అయిన రాజు ఉండేవాడు.