ఏవముక్తే మయా పృష్టా విస్మయేన మహీపతే
ఇలా నేను అడిగినప్పుడు, ఆశ్చర్యంతో ఆమెను ప్రశ్నించాను, ఓ రాజా.
త్వదీయ హృదయే దేవి క ఏతే పురుషాస్త్రయః
దేవి, నీ హృదయంలో ఉన్న ఆ ముగ్గురు పురుషులు ఎవరు?
ఏష ఋగ్వేదనామా తు యజుర్వేదో ద్వితీయకః
ఇవ్వాడు ఋగ్వేదం అని పిలవబడతాడు, రెండవవాడు యజుర్వేదం.
సామవేదస్తృతీయస్తు త్రయో వేదా మయి స్థితాః
మూడవవాడు సామవేదం; ఈ మూడు వేదాలు నాలోనే ఉన్నాయి.
ఇత్యుక్త్వా సా తదా కన్యా పశ్యతో మమ భూపతే
ఇలా చెప్పి, ఆ కన్య నా ముందే, ఓ రాజా—
కిం కరోమి క్వ గచ్ఛామి శరణం యామి కం ప్రభుమ్
నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి పోవాలి? ఎవరి ఆశ్రయాన్ని పొందాలి?
కామికస్తీర్థరాజస్తు ప్రయాగః శ్రూయతే శ్రుతౌ 5.2.58.
పుణ్యక్షేత్రాల్లో రాజు అయిన ప్రయాగం, కామికం అని శాస్త్రాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
నష్టవేదేన రైభ్యేణ ప్రాప్తా సిద్ధిరనుత్తమా
వేదాలు పోయిన రైభ్యుడు అక్కడ అత్యుత్తమమైన సిద్ధిని పొందాడు.
ఏవం మనసి సంధ్యాయ గతోఽహం నృపసత్తమ
ఇలా మనసులో ఆలోచిస్తూ, నేను అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాను, ఓ మహారాజా.
తపస్తీవ్రం మయా తత్ర తప్తం పరమదుష్కరమ్
అక్కడ నేను అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేశాను.
ఉక్తోఽహం ప్రణయాత్తేన న మాం తాపయ నారద
అతడు ప్రేమతో నాకు ఇలా అన్నాడు: 'నారదా, నన్ను బాధించవద్దు.'
భవతః పార్శ్వమాయాతః ప్రణయేన తపోధన
ఓ తపస్సులో ధనమైనవాడా, ప్రేమతోనే నేను నీ దగ్గరికి వచ్చాను.
మయా సార్ధం త్వయా బ్రహ్మన్గతిః కార్యాఽవికల్పతః భవిష్యతి న సందేహో మమ కీర్తిశ్చ సుస్థిరా
బ్రహ్మన్, నీవు నాతో కలిసి బ్రహ్మస్థితిని తప్పకుండా పొందాలి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నా కీర్తి కూడా నిలకడగా ఉంటుంది.
ఏవం హి బ్రువతస్తస్య ప్రయాగస్య నృపోత్తమ
అతడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ప్రయాగంలో—
శఙ్ఖచక్రగదాపాణిర్గరుడస్థో వియద్గతః
శంఖం, చక్రం, గదను చేతుల్లో పట్టుకుని, గరుడునిపై కూర్చుని, ఆ దేవుడు ఆకాశంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఏహి నారద గచ్ఛామః ప్రయాగో యత్ర యాస్యతి
నారదా, రా. మనం ప్రయాగం వెళ్ళే చోటికి పోదాం.
జ్ఞానం మే దేహి దేవేశ కథం యాస్యామి తద్వనమ్ 5.2.58.
దేవతల అధిపతీ, నాకు జ్ఞానం ఇవ్వు. ఆ అడవికి ఎలా వెళ్ళాలో చెప్పు.
ఇత్యుక్తః శ్రీధరేణాహం మహాకాలవనం నృప
శ్రీధరుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఓ రాజా, నేను మహాకాళ అడవికి వెళ్ళాను.
తత్ర లింగమనాది తు జ్యోతీరూపం సనాతనమ్
అక్కడ ఆదిమయిన, నిత్యమైన, ప్రకాశవంతమైన లింగం ఉంది.
ప్రయాగః పూజయామాస పశ్యతో మమ భూపతే
ఓ రాజా, నేను చూస్తుండగానే ప్రయాగం ఆ లింగాన్ని పూజించాడు.
ప్రయాగ ప్రయతో భూత్వా ప్రసన్నోఽహం సదా తవ
ప్రయాగా, నీవు పవిత్రుడవై, నేను ఎప్పుడూ నీవంటే సంతోషంగా ఉంటాను.
ఇత్యుక్తస్తేన లింగేన మదర్థం ప్రార్థితస్తదా
ఆ లింగం ఇలా చెప్పిన తరువాత, అతడు నా కోసం ప్రార్థించాడు.
నష్టా వేదాశ్చ శాస్త్రాణి సావిత్ర్యా దర్శనాత్ప్రభో
ప్రభూ, సావిత్రి దర్శనం తరువాత వేదాలు, శాస్త్రాలు అంతా కనబడకుండా పోయాయి.
తతో లింగాత్సముత్తస్థౌ బ్రహ్మా వేదైర్వృతస్తదా
ఆ తరువాత, ఆ లింగం నుండి వేదాలతో కూడిన బ్రహ్మా ప్రकटించాడు.
ఇత్యుక్తోఽహం తదా దేవ్యా సావిత్ర్యా నృపసత్తమ
అప్పుడు, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ సావిత్రి దేవి నాకు ఇలా చెప్పింది.
ప్రతిభాస్యంతి తే వేదా ధర్మశాస్త్రాణి నారద
నారదా, నీకు వేదాలు, ధర్మశాస్త్రాలు ప్రత్యక్షమవుతాయి.
జ్ఞానం షడంగసహితం శాస్త్రాణి వివిధాని చ 5.2.58.
జ్ఞానం, ఆరు అంగాలతో కూడినది, ఇంకా ఇతర వివిధ శాస్త్రాలు కూడా.
ప్రయాగేనార్చితో దేవో మమ జ్ఞానస్య కారణాత్
ప్రయాగంలో నా జ్ఞానానికి కారణంగా ఆ దేవుడు పూజించబడ్డాడు.
తదాప్రభృతి తల్లింగం తీర్థకోటిశతైర్వృతమ్
అప్పటి నుండి, ఆ లింగం చుట్టూ వందల కోట్ల తీర్థాలు ఏర్పడ్డాయి.
కిమనేనాశ్వమేధేన ఇష్టేన నృపసత్తమ
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ అశ్వమేధ యాగం చేసినా, దాని ఉపయోగమేంటి?