స్వయం విశాలాం బదరీం గత్వా తేపే మహత్తపః
తానే విశాలమైన బదరీకి వెళ్లి, గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
పూజితో విష్టరార్ఘేణ రాజ్ఞా ప్రియవ్రతేన చ
రాజు ప్రియవ్రతుడు కూడా విస్తారమైన అర్ఘ్యాలతో అతడిని పూజించాడు.
ఇత్యుక్తః కథయామాస నారదో మునిసత్తమః
ఇలా అడిగినప్పుడు, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
సా చ పృష్టా విశాలాక్షీ కస్మాద్వససి నిర్జనే
అందులో విశాలమైన కళ్లుగలవారిని, 'నీవు ఎందుకు ఏకాంతంలో నివసిస్తున్నావు?' అని అడిగారు.
కర్త్తవ్యం చారుసర్వాంగి తన్మమాచక్ష్వ శోభనే
ఓ అందమైనవాడా, నీవు చేయవలసినది ఏమిటో నాకు చెప్పు.
స్మృత్వా తూష్ణీం స్థితా యావత్తావన్మే జ్ఞానముత్తమమ్
నేను మౌనంగా నిలబడి, ఆలోచిస్తూ ఉండగా, నాకు అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం కలిగింది.
తతోఽహం విస్మయావిష్టశ్చింతామోహసమన్వితః 5.2.58.
ఆ తరువాత నేను ఆశ్చర్యంతో, సందేహం, అయోమయం నిండినవాడిని అయ్యాను.
తావద్దివ్యః పుమాంస్తస్యాః శరీరే సమదృశ్యత తస్యాపి హృదయే చాన్యస్తృతీయస్తు వ్యవస్థితః
అప్పుడే ఆ యువతికి శరీరంలో ఒక దివ్య పురుషుడు కనిపించాడు. ఆమె హృదయంలో ఇంకొకరు, మూడవవాడు కూడా ఉన్నాడు.
తతః పృష్టా మయా దేవీ సా కుమారీ కథంచన
అంతట నేను ఆ దేవిని, ఆ కన్యను ఏదో విధంగా అడిగాను.
మాం న జానాసి యేన త్వమతో వేదా హృతాస్తవ
నీ వేదాలు పోయిన కారణమైన నన్ను నీవు గుర్తించలేవా?
ఏవముక్తే మయా పృష్టా విస్మయేన మహీపతే
ఇలా నేను అడిగినప్పుడు, ఆశ్చర్యంతో ఆమెను ప్రశ్నించాను, ఓ రాజా.
త్వదీయ హృదయే దేవి క ఏతే పురుషాస్త్రయః
దేవి, నీ హృదయంలో ఉన్న ఆ ముగ్గురు పురుషులు ఎవరు?
ఏష ఋగ్వేదనామా తు యజుర్వేదో ద్వితీయకః
ఇవ్వాడు ఋగ్వేదం అని పిలవబడతాడు, రెండవవాడు యజుర్వేదం.
సామవేదస్తృతీయస్తు త్రయో వేదా మయి స్థితాః
మూడవవాడు సామవేదం; ఈ మూడు వేదాలు నాలోనే ఉన్నాయి.
ఇత్యుక్త్వా సా తదా కన్యా పశ్యతో మమ భూపతే
ఇలా చెప్పి, ఆ కన్య నా ముందే, ఓ రాజా—
కిం కరోమి క్వ గచ్ఛామి శరణం యామి కం ప్రభుమ్
నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి పోవాలి? ఎవరి ఆశ్రయాన్ని పొందాలి?
కామికస్తీర్థరాజస్తు ప్రయాగః శ్రూయతే శ్రుతౌ 5.2.58.
పుణ్యక్షేత్రాల్లో రాజు అయిన ప్రయాగం, కామికం అని శాస్త్రాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
నష్టవేదేన రైభ్యేణ ప్రాప్తా సిద్ధిరనుత్తమా
వేదాలు పోయిన రైభ్యుడు అక్కడ అత్యుత్తమమైన సిద్ధిని పొందాడు.
ఏవం మనసి సంధ్యాయ గతోఽహం నృపసత్తమ
ఇలా మనసులో ఆలోచిస్తూ, నేను అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాను, ఓ మహారాజా.
తపస్తీవ్రం మయా తత్ర తప్తం పరమదుష్కరమ్
అక్కడ నేను అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేశాను.
ఉక్తోఽహం ప్రణయాత్తేన న మాం తాపయ నారద
అతడు ప్రేమతో నాకు ఇలా అన్నాడు: 'నారదా, నన్ను బాధించవద్దు.'
భవతః పార్శ్వమాయాతః ప్రణయేన తపోధన
ఓ తపస్సులో ధనమైనవాడా, ప్రేమతోనే నేను నీ దగ్గరికి వచ్చాను.
మయా సార్ధం త్వయా బ్రహ్మన్గతిః కార్యాఽవికల్పతః భవిష్యతి న సందేహో మమ కీర్తిశ్చ సుస్థిరా
బ్రహ్మన్, నీవు నాతో కలిసి బ్రహ్మస్థితిని తప్పకుండా పొందాలి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నా కీర్తి కూడా నిలకడగా ఉంటుంది.
ఏవం హి బ్రువతస్తస్య ప్రయాగస్య నృపోత్తమ
అతడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ప్రయాగంలో—
శఙ్ఖచక్రగదాపాణిర్గరుడస్థో వియద్గతః
శంఖం, చక్రం, గదను చేతుల్లో పట్టుకుని, గరుడునిపై కూర్చుని, ఆ దేవుడు ఆకాశంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఏహి నారద గచ్ఛామః ప్రయాగో యత్ర యాస్యతి
నారదా, రా. మనం ప్రయాగం వెళ్ళే చోటికి పోదాం.
జ్ఞానం మే దేహి దేవేశ కథం యాస్యామి తద్వనమ్ 5.2.58.
దేవతల అధిపతీ, నాకు జ్ఞానం ఇవ్వు. ఆ అడవికి ఎలా వెళ్ళాలో చెప్పు.
ఇత్యుక్తః శ్రీధరేణాహం మహాకాలవనం నృప
శ్రీధరుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఓ రాజా, నేను మహాకాళ అడవికి వెళ్ళాను.
తత్ర లింగమనాది తు జ్యోతీరూపం సనాతనమ్
అక్కడ ఆదిమయిన, నిత్యమైన, ప్రకాశవంతమైన లింగం ఉంది.
ప్రయాగః పూజయామాస పశ్యతో మమ భూపతే
ఓ రాజా, నేను చూస్తుండగానే ప్రయాగం ఆ లింగాన్ని పూజించాడు.