ప్రసన్నశ్చాభవత్తస్య వచనం చేదమబ్రవీత్
ఆనందంతో అతనికి ఇలా అన్నాడు.
తేనోక్తం వచనం రాజ్ఞా యది తుష్టోసి మే ప్రభో
రాజు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! మీరు నన్ను సంతుష్టిగా భావిస్తే,'
మా భూత్తేషాం ప్రపతనం ఘోరే సంసారసాగరే
'ఈ భయంకరమైన సంసారసాగరంలో వారికి పతనం కలగకూడదు.'
ఇత్యుక్తే వచనే భూయో విశ్వేశోఽలంకృతో గణైః
ఇలా అన్న వెంటనే, గణాలతో అలంకరించబడిన విశ్వేశ్వరుడు,
గణైర్నానావిధైః సార్ద్ధం స్తూయమానో వరాననే విమానం తస్య తద్దివ్యం పరిక్రమ్య సమంతతః
వివిధ రకాల గణాలతో, అందమైన ముఖాలవారు స్తుతిస్తూ, ఆ దివ్య విమానాన్ని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశారు.
సమహేంద్రధనాధ్యక్షనానానాకనివాసినః
ఇంద్రుడు, ధనాధికారి, ఇతర లోకాల నివాసులు కూడా కలసి ఉన్నారు.
నృత్యేనామరనారీణాం విలోకితవినోదకః
అమరనారులు నృత్యంతో చూసేవారికి ఆనందాన్ని కలిగించారు.
అతో దేవి భువి ఖ్యాతో దేవో విశ్వేశ్వరేశ్వరః
అందువల్ల, దేవీ! భూమిపై విశ్వేశ్వరుడైన దేవుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.
సప్తజన్మకృతైర్దేహీ మనోవాక్కాయకర్మభిః
ఏడు జన్మల్లో మనస్సు, వాక్కు, శరీరంతో చేసిన కర్మల వల్ల కలిగిన పాపాలు,
తస్య నశ్యతి దౌర్భాగ్యమలక్ష్మీర్నాశమేతి చ 5.2.53.
అతని దురదృష్టం, అలక్ష్మి నశించి పోతాయి.
దుఃస్వప్నో వ్యాధయః క్రూరా గ్రహా భూతాశ్చ దారుణాః
చెడు కలలు, క్రూరమైన వ్యాధులు, భయంకరమైన గ్రహాలు, దారుణమైన భూతాలు
యే కేచిచ్ఛ్రద్ధయా యుక్తా లింగమారాధయంతి వై
ఎవరైనా శ్రద్ధతో లింగాన్ని ఆరాధిస్తే,
అంతే గతిశ్చ సా దివ్యా జాయతే మత్ప్రసాదతః
చివరికి, నా కృప వల్ల వారికి దివ్యమైన మార్గం లభిస్తుంది.
న తత్ర దుర్భిక్షభయం నాపమృత్యుభయం క్వచిత్
అక్కడ ఎప్పుడూ దుర్భిక్ష భయం లేదు, అకాలమరణ భయం కూడా ఉండదు.
ఏతే చ విష్ణుబ్రహ్మేంద్రకుబేరవరుణాదయః
వీరు విష్ణువు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, వరుణుడు మరియు ఇతరులు.
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవీ, పాపాలను నశింపజేసే ఆయన శక్తిని నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పంచమ ఆవంత్యఖణ్డే చతురశీతిలిఙ్గమాహాత్మ్యే విశ్వేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ త్రిపంచా శత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక్క వేల శ్లోకాల సమాహితమైన ఐదవ అవంత్య ఖండంలో, ఎనభై నాలుగు లింగాల మహిమలో, విశ్వేశ్వరుని మహిమను వివరించే మూడువందల యాభై ఐదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యస్య దర్శనమాత్రేణ కృతకృత్యో నరో భవేత
వారిని కేవలం దర్శించడమే మనిషికి జీవితసాఫల్యాన్ని ఇస్తుంది.
ఆద్యకల్పే పురా దేవి రాజాభూత్సత్యవిక్రమః
ప్రాచీన కాలంలో, ఓ దేవీ, మొదటి యుగంలో సత్యవిక్రముడు అనే రాజు ఉండేవాడు.
వనం జగామ గహనమేకాకీ శ్రమకర్శితః
ఆ రాజు ఒంటరిగా అలసటతో బాధపడి దట్టమైన అడవిలోకి వెళ్లాడు.
తేనర్షిణా వసిష్ఠేన దృష్టమాత్రః స భూపతిః
ఆ భూపతిని వసిష్ఠ మహర్షి అక్కడే చూసాడు.
జ్ఞాత్వా తపఃప్రభావేన సూర్యవంశోద్భవం నృపమ్
తపస్సు శక్తితో ఆ రాజు సూర్యవంశంలో పుట్టాడని వసిష్ఠుడు తెలుసుకున్నాడు.
స నృపః కథయామాస వసిష్ఠాయ సుదుఃఖితః
అతిగా దుఃఖంతో ఉన్న ఆ రాజు వసిష్ఠునితో మాట్లాడాడు.
త్వామహం శరణం ప్రాప్తో దుఃఖైకాయతనో యతః ఉపదేశప్రదానేన ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
ప్రభూ, నేను దుఃఖానికి నిలయమైనవాడిని. నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. దయచేసి నాకు ఉపదేశం చేసి దయ చూపించాలి.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా వసిష్ఠో భగవానృషిః
ఆ రాజు మాటలు విని వసిష్ఠ మహర్షి
మహాకాలవనం భూప వ్రజ త్వం కార్యసిద్ధయే
రాజా, నీ కోరిక నెరవేరేందుకు నీవు మహాకాలవనానికి వెళ్ళు.
తస్యాస్తీరే శుభం లింగం పృథుకేశ్వర దక్షిణే అస్థిచర్మావశేషం తు చీరవల్కలధారిణమ్ ।। 5.2.54.
ఆ వనపు తీరంలో, దక్షిణ భాగంలో, పృథుకేశ్వర అనే పవిత్ర లింగం ఉంది. అది ఎముకలు, చర్మం మాత్రమే మిగిలి, వల్కలాలు, చీరలు ధరించి ఉంది.
వచనాత్తస్య విప్రస్య వసిష్ఠస్య మహాత్మనః
వసిష్ఠ మహర్షి మాటలు విని
దదర్శ తాపసం తత్ర చిరంజీవినమవ్యయమ్
అక్కడ ఆయన చిరంజీవి, అక్షయుడైన తపస్విని దర్శించాడు.
తాపసేన నృపో దృష్టో మిత్రోఽయం మమ వల్లభః
ఆ తపస్వి రాజును చూసి, 'ఇతడు నా ప్రియ మిత్రుడు' అని భావించాడు.