పునర్దృష్టే ప్రణష్టః స్యాదావాసశ్చ సుఖం ప్రియ
ప్రియమైనవాడా, ఒకరు కనబడకుండా పోయి, మళ్లీ కనిపిస్తే, ఇంటి ఆనందం తిరిగి వస్తుంది.
స కిం స్వదేశరాగేణ నాశం ప్రాప్నోతి బుద్ధిమాన్
తన స్వదేశాన్ని ప్రేమించే జ్ఞానవంతుడు నాశనాన్ని ఎదుర్కొనడు కదా?
స పంగుర్నా శమాప్నోతి కూలస్థిత ఇవ ద్రుమః
అతడు లెగ్జారినవాడు అయినా, నది ఒడ్డున నిలబడి ఉన్న చెట్టు లాగ శాంతిని పొందడు.
తాం వాక్యం పునరప్యాహ ప్రియే మా భైః ఖగార్దితా
తన ప్రియమైన పక్షిని భయపడకుము అని, మళ్లీ ఆమెను ఓదార్చుతూ మాట్లాడాడు.
తద్ద్వారదేశమాసాద్య సాయం యావత్స్థితోఽచలః
ఆ ప్రదేశపు ద్వారానికి చేరుకుని, సాయంత్రం వరకు కదలకుండా నిలబడి ఉన్నాడు.
కులాయాద్బాహ్యమాగత్యోవాచ పారావతీ పతిమ్
గూడు బయటకు వచ్చి, ఆ మగ పావురానికి ఆడ పావురం మాట్లాడింది.
యావత్తావద్వినిర్యాహి త్యక్త్వా మామపి శంసినీమ్
నన్ను హెచ్చరిస్తున్నానని పట్టించుకోకుండా, ఇప్పుడే బయటకు వెళ్లిపో.
పునర్దారాః పునః పుత్రాః పునర్వసు పునర్గృహమ్
భార్యలు తిరిగి వస్తారు, పిల్లలు తిరిగి వస్తారు, ధనం తిరిగి వస్తుంది, ఇల్లు కూడా తిరిగి వస్తుంది.
తదా సర్వం హరిశ్చంద్రభూపతేరివ లభ్యతే
అప్పుడు రాజు హరిశ్చంద్రునికి వచ్చినట్లే, అన్నీ మళ్లీ లభిస్తాయి.
ధర్మార్థకామమోక్షాణామయమాత్మార్జకః పరః 5.2.45.
ధర్మం, అర్ధం, కామం, మోక్షం కోసం ప్రయత్నించే వాడే నిజంగా పరమాత్మను పొందుతాడు.
సోఽపి క్షేమః సుగతినా యశసా సహ వాంఛ్యతే
ఆ శ్రేయస్సు, మంచి భాగ్యం, కీర్తితో కూడి, అందరూ కోరుకుంటారు.
తద్యశః ప్రాప్యతే పుంభిర్నీతిమార్గం ప్రవర్తిభిః న వ్రజిష్యసి చేత్ప్రాతస్తతో మాం సంస్మరిష్యసి
నీతి మార్గంలో నడిచే మనుషులు ఆ కీర్తిని పొందుతారు; ఉదయం వరకు నువ్వు వెళ్లకపోతే, నన్ను గుర్తు చేసుకుంటావు.
ఇత్యుక్తోఽపి స వై పత్న్యా పారావత్యా సుమేధయా
అలా తన తెలివైన భార్య అయిన ఆడ పావురం చెప్పినా కూడా,
అథోషసి సమాగత్య శ్యేనేన బలినా తదా
ఆ సమయంలో ఉదయం అయ్యాక, బలమైన గద్ద అక్కడికి వచ్చింది.
దినాని కతిచిత్తత్రాతిష్ఠచ్ఛయేనో మహాబలః
ఆ మహాబలుడు గద్ద అక్కడ కొన్ని రోజులు ఉండిపోయింది.
కిం వా యుధ్యస్వ దుర్బుద్ధే కిం వా నిర్యాహి మే గిరా విధిరేవ హి సాహాయ్యం న కుర్యాత్తవ నోదితమ్
ఏమి, నాతో యుద్ధం చేయు, లేక నా మాట విని బయటకు వెళ్ళు; ఎందుకంటే విధి మాత్రమే సహాయం చేస్తుంది, నీ మాటలు కాదు.
ఇత్థం శ్యేనేన స ప్రోక్తః పత్న్యా స సహితః ఖగః
అలా శ్యేనుడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ పక్షి తన భార్యతో కలిసి ఉన్నాడు.
క్షుధితస్తృషితః సోఽథ శ్యేనేన బలినా ధృతః
ఆ తర్వాత ఆకలితో, దాహంతో ఉన్న ఆ పక్షిని బలమైన శ్యేనుడు పట్టుకున్నాడు.
తావాదాయోడ్డయాంచక్రే శ్యేనో వ్యోమని సత్వరమ్
ఆ శ్యేనుడు ఇద్దరినీ త్వరగా ఆకాశంలోకి ఎత్తి తీసుకెళ్లాడు.
అథ పత్న్యా కలరవః ప్రోక్తస్తత్ర సుమేధయా 5.2.45.
అప్పుడు అక్కడ, తెలివైన ఆ భార్య దుఃఖభరితమైన అరుపు వేసింది.
అతోఽవస్థామిమాం ప్రాప్తః కిం కుర్యామబలా యతః
ఇలాంటి స్థితిలోకి వచ్చాను, బలహీనురాలిగా నేను ఏమి చేయగలను?
తదా హితం తే వక్ష్యామి కుర్వే తదవిచారితమ్
ఇప్పుడు నీకు మేలు చేసే మాటను చెబుతాను; ఆ పని ఆలోచించకుండా చేస్తాను.
యావదాస్యం గతాస్మ్యస్య యావత్ఖస్థో న భూమిగః
నాకు అతని నోట్లో ఉన్నంతవరకూ, అతను ఇంకా నేల మీదకు రాకుండా ఆకాశంలో ఉన్నంతవరకూ—
ఇతి పత్నీవచః శ్రుత్వా తథా స కృతవాన్ఖగః
భార్య మాటలు విని, ఆ పక్షి అలాగే చేశాడు.
తేన చీత్కరణేనాథ ముక్తా సా ముఖసంపుటాత
ఆ అరుపుతో, ఆమె అతని నోటిలోని గుహ నుంచి విడిపడింది.
విపద్యపి చ ప్రాజ్ఞైర్న సంత్యాజ్యః క్వచిదుద్యమః
కష్టాల్లో ఉన్నా, తెలివైనవారు ఎక్కడా ప్రయత్నాన్ని వదిలిపెట్టకూడదు.
క్వ చ ద్వయోస్తథాభూతం దూరే మోక్షణమద్భుతమ్
ఇలాంటి అద్భుతమైన విముక్తి ఇద్దరికీ ఎక్కడ దొరుకుతుంది?
తస్మాద్భాగ్యానుసారేణ ఫలత్యేవ సదోద్యమః
అందుకే, అదృష్టాన్ని బట్టి ప్రయత్నం ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
అథ తౌ కాలయోగేన జంబూమార్గే మృతౌ తదా
ఆ తర్వాత కాలసమ్మేళనంతో, వాళ్ళిద్దరూ జంబూ మార్గంలో మరణించారు.
పుణ్యశేషే తదా జాతో గంధర్వతనయః శుభః 5.2.45.
పుణ్యఫలం మిగిలినప్పుడు, అక్కడ ఒక శుభ్రమైన గంధర్వుని కుమారుడు జన్మించాడు.