శివయోగమనుధ్యాయన్నస్మార్షం తవ చాదరాత్
శివయోగాన్ని ధ్యానిస్తూ, భక్తితో నిన్ను జ్ఞాపకం చేసుకున్నాను.
శివభక్తిః పరా జాతా తపోభిర్బహుభిస్తవ
నీకు ఎన్నో తపస్సులతో శివునిపై పరమభక్తి కలిగింది.
పావయంతి జగత్సర్వం చరితైస్తే నిరాకులే 1.3.1.1.
నీ నిర్వికారమైన కార్యాలు, ఈ లోకాన్ని మొత్తం పవిత్రం చేస్తాయి.
సంభాషణం సహావాసః క్రీడా చైవ విమిశ్రణమ్
మాట్లాడటం, కలసి ఉండటం, ఆటలు ఆడటం, పరస్పరం కలవడం,
శ్రూయతామద్భుతం శైవమావిర్భూతం యథా పురా
పూర్వకాలంలో జరిగిన అద్భుతమైన శైవ ప్రదర్శనను వినండి.
అహం నారాయణశ్చోభౌ జాతౌ విశ్వాధికోదయాత్
నేను, నారాయణుడు ఇద్దరం విశ్వ సృష్టి ప్రారంభంలో జన్మించాము.
స్వభావేన సముద్భూతౌ వివదంతౌ పరస్పరమ్
మన స్వభావం వల్లే, ఇద్దరం పుట్టి, పరస్పరం వాదించుకున్నాము.
పరస్పరం రణోత్సాహమావయోరతిభీషణమ్
మనిద్దరిలో యుద్ధానికి తాపత్రయం అత్యంత భయంకరంగా పెరిగింది.
కిమర్థమనయోర్యుద్ధం జాయతే లోకనాశనమ్
ఈ ఇద్దరి మధ్య యుద్ధం ఎందుకు జరుగుతోంది? ఇది లోకాలకు నాశనం తెస్తోంది కదా!
సమయేఽస్మిన్స్వయం లక్ష్యో ముగ్ధయోరనయోర్భృశమ్
ఈ సమయంలో ఇద్దరూ మాయలో పడిపోయి, ఒకరిపై ఒకరు దృష్టి పెట్టారు.
వేదేషు మమ మాహాత్మ్యం విశ్వాధికతయా శ్రుతమ్
వేదాలలో నా గొప్పతనం అన్నిటికన్నా మించి ఉందని వినిపిస్తుంది.
సర్వోపి జంతురాత్మానమధికం మన్యతే భృశమ్
ప్రతి జీవి తనను తానే అత్యుత్తమంగా భావిస్తాడు.
యద్యహం క్వాపి భువనే దాస్యామి మితిమాత్మనః 1.3.1.1.
ఈ భువనంలో ఎక్కడైనా నేను నాకే హద్దు పెట్టుకుంటే—
ఇతి నిశ్చిత్య మనసా స్వయమేవ సదాశివః
అలా మనసులో నిర్ణయించుకుని, సదాశివుడు తానే—
అతీత్య సకలాఁల్లోకాన్సర్వతోఽగ్నిరివ జ్వలన్
అన్ని లోకాలను దాటి, అన్ని వైపులా అగ్నిలా జ్వలిస్తూ—
అనాద్యంతతయా చాథ దృగార్తౌ సంవ్యతిష్ఠతామ్
ఆదియంతం లేకుండా, పరస్పర పోటీలో ఉన్న వారిద్దరి మధ్య నిలిచాడు.
ఆవయోః పురతో జాతా వాణీ చాప్యశరీరిణీ
మనిద్దరి ముందుగా, శరీరం లేని ఒక వాణి వినిపించింది.
యువయోర్బలవైషమ్యం శివ ఏవ వివేక్ష్యతే
మీ ఇద్దరి బలంలో తేడా ఏదైనా ఉందో శివుడే తెలుసుకుంటాడు.
ఆద్యంతయోర్యది యువామీక్షిషాథాం బలాధికౌ
మీరిద్దరూ బలంలో ఎవరు ఎక్కువవారో మొదటి నుంచి చివరి వరకు చూడాలనుకుంటే—
అహం విష్ణుశ్చ గతిమాన్విచేతుం తద్వ్యవస్థితౌ
నేను, విష్ణువు ఇద్దరం కూడా దాన్ని తెలుసుకోవాలని స్థిరంగా నిలిచాం.
ఆలోకితుం వ్యవసితావావామాద్యంతభాగతః
ఆ వెలుగు స్తంభానికి మొదటి చివరలు చూడాలని మనిద్దరం సంకల్పించాం.
తథైవావాం సముద్యుక్తౌ పరిచ్ఛేత్తుం చ తన్మహః
అదే విధంగా, ఆ మహా వెలుగు స్తంభాన్ని కొలవాలని మనిద్దరం ప్రయత్నించాం.
తన్మూలవిచయాఽయాచ్చ భూమిగర్భం వ్యదారయత్ 1.3.1.1.
దాని మూలాన్ని వెతికేందుకు భూమి గర్భాన్ని చీల్చాడు.
దిదృక్షుస్తచ్ఛిరోభాగం వియదూర్ధ్వమగాహిషమ్
దాని పైభాగాన్ని చూడాలని ఆశించి, నేను ఆకాశంలోకి పైకి వెళ్లిపోయాను.
ఆవిర్భూతమివాధస్తాదగ్నిస్తంభమవైక్షత
కింద కనిపించిన అగ్ని, ఆ స్తంభాన్ని చూశాడు.
అపశ్యన్నాదిమక్షయ్యమార్తరూపః స విహ్వలః
ఆది లేని, నశించని స్తంభాన్ని చూసి, బాధతో అయోమయంగా మారిపోయాడు.
శ్రమాతురస్తృషాక్రాంతో నో యాతుమశకద్ధరిః
బాగా అలసిపోయి దాహంతో బాధపడుతూ హరి ముందుకు వెళ్లలేకపోయాడు.
విహంతుమపి విశ్రాంతో విషసాద రమాపతిః
విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పటికీ లక్ష్మీదేవి భర్త అలసటతో యుద్ధం చేయలేకపోయాడు.
గలితశ్రీః క్రియాశ్రాంతః శరణ్యం శివమాశ్రయన్ ।। ధిఙ్మమేదం మహన్మౌగ్ధ్యమహంకారసముద్భవమ్
వైభవం పోయి, శ్రమతో అలసిపోయి, నేను శరణ్యుడైన శివుని ఆశ్రయించాను. నా అహంకారంతో వచ్చిన ఈ పెద్ద మూర్ఖత్వానికి నాకే నింద.
అయం హి సర్వవేదానాం దేవానాం జగతామపి
అతనే అన్ని వేదాలకు, దేవతలకు, లోకాలకు కూడా శరణ్యుడు.