యస్యాస్యకమలగలితం వాఙ్మయమమృతం జగత్పిబతి
యువనపు కమలమువలె నిండిన నోటినుండి జలువడే మధురమైన మాటల అమృతాన్ని ఈ లోకం త్రాగుతోంది.
నారాయణం నమస్కృత్య నరం చైవ నరోత్తమమ్
నారాయణునికి, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన నరునికి నమస్కరించి,
త్రికాలజ్ఞా మహాత్మానో నైమిషారణ్యవాసినః
మూడు కాలాలను తెలిసిన మహాత్ములు, నైమిశారణ్యంలో నివసించే వారు,
యేఽర్బుదారణ్యనిరతా దణ్డకారణ్యవాసినః
అర్బుదా అరణ్యంలో తపస్సు చేసే వారు, దండకారణ్యంలో నివసించే వారు,
జంబూవనరతా యే చ యే గోదావరివాసినః
జంబూ వనంలో ఆనందంగా ఉండే వారు, గోదావరి తీరంలో నివసించే వారు,
ఉజ్జయిన్యాం రతా యే చ ప్రథమాశ్రమవాసినః
ఉజ్జయినిలో సంతోషంగా ఉండే వారు, మొదటి ఆశ్రమంలో నివసించే వారు,
మాయాపురీశ్రితా యే చ యే చ కాన్తీనివాసినః
మాయాపురిలో ఆశ్రయం పొందిన వారు, కాంతినిలో నివసించే వారు,
కురుక్షేత్రే మహాక్షేత్రే సత్రే ద్వాదశవార్షికే సమాగతాః సమాహూతాః సర్వే తే మునయోఽమలాః
కురుక్షేత్రం అనే మహాక్షేత్రంలో, పన్నెండు సంవత్సరాల యాగంలో కూడిన, ఆహ్వానించబడిన పవిత్ర మునులు అందరూ,
సర్వే తే శుద్ధమనసో వేదవేదాంగపారగాః
వారు అందరూ పవిత్ర హృదయంతో, వేదాలు మరియు వాటి శాఖల్లో నిపుణులు.
భారద్వాజం పురస్కృత్య వేదవేదాంగపారగమ్ 2.8.1.
వేదాలు మరియు వాటి శాఖల్లో ప్రావీణ్యం గల భారద్వాజుని ముందుగా ఉంచి,
ఉపవిష్టాః కథాశ్చక్రుర్నానాతీర్థాశ్రితాస్తదా
వారు అందరూ వివిధ తీర్థాలలో ఆశ్రయం పొంది, కూర్చొని కథలు చెప్పుకున్నారు.
కథాంతేషు తతస్తేషాం మునీనాం భావితాత్మనామ్
ఆ కథలు ముగిసిన తరువాత, ఆ పవిత్రాత్ములైన మునుల మధ్య,
వ్యాసశిష్యః పురాణజ్ఞో సమః హర్షణసంజ్ఞకః ఉపవిష్టో యథాన్యాయం మునీనాం వచనేన సః
వ్యాసుని శిష్యుడు, పురాణాలను బాగా తెలిసిన హర్షణుడు, మునుల అభ్యర్థనతో, యథావిధిగా అక్కడ కూర్చున్నాడు.
వ్యాసశిష్యం మునివరం సూతం వై రోమహర్షణమ్
వ్యాసుని శిష్యుడైన మునిశ్రేష్ఠుడు, సూతుడు, రోమహర్షణుడు,
సరహస్యాని సర్వాణి పురాణాని మహామతే
ఓ మహామతి! రహస్యాలతో కూడిన అన్ని పురాణాలూ,
సాంప్రతం శ్రోతుమిచ్ఛామః సరహస్యం సనాతనమ్
మేము ఇప్పుడు ఆ శాశ్వతమైన రహస్యాన్ని పూర్తిగా వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
కీదృశీ సా సదా మేధ్యాఽయోధ్యా విష్ణుప్రియాపురీ
ఎప్పటికీ పవిత్రంగా ఉండే, విష్ణువుకు ప్రియమైన అయోధ్య నగరం ఎలా ఉందో చెప్పు.
సంస్థానం కీదృశం తస్యాస్తస్యాం కే చ మహీభుజః
ఆ నగరానికి ఆకారం ఎలా ఉంది? అక్కడ ఏ రాజులు పాలించారు?
అయోధ్యాసేవనాన్నృణాం ఫలం స్యాత్సూత కీదృశమ్
సూతా, అయోధ్య సేవనంచేత మనుష్యులు ఎలాంటి ఫలితం పొందుతారు?
తత్ర స్నానేన కిం పుణ్యం దానేన చ మహామతే 2.8.1.
అక్కడ స్నానం చేయడం వల్ల, దానం చేయడం వల్ల ఎలాంటి పుణ్యం కలుగుతుంది, మహామతీ?
ఏతత్సర్వం క్రమేణైవ తథ్యం త్వం వేత్థ సాంప్రతమ్
ఈ సంగతులన్నీ నిజంగా, క్రమంగా, నీవు ఇప్పుడే బాగా తెలుసు.
సేతిహాసాని సర్వాణి సరహస్యాని తత్త్వతః
అక్కడి చరిత్రలు, అంతర్లీన రహస్యాలన్నీ నీవు నిజంగా తెలుసు.
తం ప్రణమ్య ప్రవక్ష్యామి మాహాత్మ్యం భవదగ్రతః
ఆయనకు నమస్కరించి, ఆయన మహిమను మీ ముందు వివరించబోతున్నాను.
విద్యావన్తం విపులమతిదం వేదవేదాంగవేద్యం శ్రేష్ఠం శాన్తం శమితవిషయం శుద్ధతేజోవిశాలమ్
వేదాలు, వేదాంగాలు బాగా తెలిసిన, గొప్ప జ్ఞానంతో ఉన్న, శాంతమైన, ఇంద్రియాలను జయించిన, పవిత్రమైన తేజస్సుతో విస్తరించిన ఆ మహానుభావునికి
ఓం నమో భగవతే తస్మై వ్యాసాయామితతేజసే
ఓం, అనంత తేజస్సుతో ఉన్న భగవంతుడు వ్యాసునికి నమస్కరిస్తున్నాను.
శృణ్వన్తు మునయః సర్వే సావధానాః సశిష్యకాః
మునులు అందరూ, శిష్యులతో కలిసి, శ్రద్ధగా వినండి.
ఉదీరితమగస్త్యాయ స్కన్దేనాశ్రావి నారదాత్
అగస్త్యునికి చెప్పినదాన్ని, స్కందుని నుండి నారదుడు విన్నాడు.
కృష్ణద్వైపాయనాచ్చైతన్మయా ప్రాప్తం తపోధనాః
ఈ విషయాన్ని నేను కృష్ణద్వైపాయనుని నుండి పొందాను, ఓ తపస్సు చేసేవారూ.
నమామి పరమాత్మానం రామం రాజీవలోచనమ్
పరమాత్మ అయిన, కమలదళపు కన్నులు కలిగిన రామునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
అయోధ్యా సా పరా మేధ్యా పురీ దుష్కృతిదుర్ల్లభా 2.8.1.
అయోధ్య అనేది అత్యుత్తమమైనది, పవిత్రమైనది, పాపులు చేరలేని మహానగరం.