तत्कथं संक्षयस्तस्याः कर्तुं केनापि शक्यते
परं तत्र करिष्यामि सुखोपायं सुरेश्वराः
एवमुक्त्वा ततो ध्यानं चक्रे देवो महेश्वरः
तस्यांतर्गतमासीनमंगुष्ठाग्रमितं शुभम् ६.८९.
तस्यैवं ध्यायमानस्य तृतीयनयनात्ततः
अथ सा प्राह तं देवं प्रणिपत्य महेश्वरम्
श्रीमातुर्जगतां मुख्ये ताभ्यां पूजां त्वमाचर
कन्यकां संपरित्यज्य तवान्वयविवर्द्धिताम्
कौमारब्रह्मचर्य्येण त्वयापि च सुभक्तितः
तव पूजा करिष्यन्ति ये नरा भक्तितत्पराः
एवमुक्त्वा ततस्तस्या मंत्रमार्गं यथोचितम्
ततो विसर्जयामास दत्त्वा छत्रादिभूषणम्
कन्यकाः पूजयिष्यंति पादुके ते सुशोभने
कौमारब्रह्मचर्य्येण भविष्यत्यन्वयः कथम् ६.८९.
श्रीभगवानुवाच यस्यायस्याः प्रसन्ना त्वं कन्यकाया वदिष्यसि
एवं चान्या महाभागे पारंपर्येण कन्यकाः ४२ ततः सा तां समासाद्य पादुकासंभवां गुहाम्
पादुकाभ्यां नरः पूजां प्रकरोति समाहितः
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्याहस्तेन पादुके
वांछद्भिः शाश्वतं सौख्यमिह लोके परत्र च
एतद्वः सर्वमाख्यातं माहात्म्यं पादुकोद्भवम्
यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या चतुर्दश्यां समाहितः
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीमातुः पादुकामाहात्मवर्णनंनामैकोननवतितमोऽध्यायः
न तयोः कथितोत्पत्तिर्माहात्म्यं च महामते
तस्माद्विस्तरतो ब्रूहि एकैकस्य पृथक्पृथक्
अग्नितीर्थसमुद्भूतां सर्वसौख्यावहां शुभाम्
सोमवंशसमुद्भूतः प्रतीपो नाम भूपतिः
तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे सर्वलक्षणलक्षितम्
अथो शिवपदं प्राप्ते प्रतीपे नृपसत्तमे
ततश्च मंत्रिभिः सर्वैः शंतनुस्तस्य चानुजः
एतस्मिन्नंतरे शक्रो न ववर्ष क्रुद्धाऽन्वितः