ततो रात्रौ समासाद्य स्वं पुरं जनवर्जितम्। द्वारे स्थित्वा समाहूय पुत्रं मंत्रिभिरन्वितम्॥६.३.
कथयामास वृत्तांतं सर्वं शापसमुद्भवम्। दूरे स्थितः स पुत्राणां वसिष्ठस्य महात्मनः॥६.३.
वज्रपातोपमं वाक्यं तेऽपि तस्य निशम्य तत्। बाष्पपर्याकुलैरास्यै रुरुदुः शोकसंयुताः॥६.३.
हा नाथ हा महाराज हा नित्यं धर्मवत्सल। त्वया हीना भविष्यामः कथमद्य सुदुःखिताः॥६.३.
किमेतद्युज्यते तेषां वासिष्ठानां दुरात्मनाम्। शापं ददुः स्वयाज्यस्य विशेषाद्विनतस्य च॥६.३.
ते वयं राजशार्दूल परित्यज्य गृहादिकम्। अन्त्यजत्वं गमिष्यामस्त्वया सार्धमसंशयम्॥६.३.
त्रिशंकुरुवाच। भक्तिश्चेदस्ति युष्माकं ममोपरि निरर्गल। तन्मे पुत्रस्य मंत्रित्वं सर्वे कुरुत सांप्रतम्॥६.३.
हरिश्चंद्रः सुपुत्रोयं मम ज्येष्ठः सुवल्लभः। नियोजयध्वमव्यग्राः पदव्यां मम सत्वरम्॥६.३.
अहं पुनः करिष्यामि यन्मे मनसि संस्थितम्। मृत्युं वा संप्रयास्यामि सदेहो वा सुरालयम्॥६.३.
एवमुक्त्वा परित्यज्य सर्वांस्तान्स महीपतिः। जगामारण्यमाश्रित्य पद्भ्यामेव शनैः शनैः॥६.३.
तेपि सन्मंत्रिणस्तूर्णं पुत्रं तस्य सुसम्मतम्। राज्ये नियोजयासमासुर्नादवादित्रनिःस्वनैः॥६.३.
सूत उवाच। त्रिशंकुरिति संचिन्त्य विश्वामित्रं महामुनिम्। मनसा सुचिरं कालं ततश्चक्रे विनिश्चयम्॥६.४.
विश्वामित्रं परित्यज्य नान्योस्ति भुवनत्रये। यः कुर्यान्मे परित्राणं दुःखादस्मात्सुदारुणात्॥६.४.
कुरुक्षेत्रं समुद्दिश्य प्रतस्थे स ततः परम्। सुश्रांतः क्षुत्पिपासार्तो मार्गपृच्छापरायणः॥६.४.
ततः कालेन संप्राप्य कुरुक्षेत्रं स पार्थिवः। यत्नेनान्वेषयामास विश्वामित्राश्रमं ततः॥६.४.
एवं चान्वेषमाणेन तेन भूमिभृता तदा। सुदूरादेव संदृष्टं नीलद्रुमकदम्बकम्॥६.४.
उपरिष्टाद्बकैर्हंसैर्भ्रममाणैः समंततः। आटिभिर्मद्गुभिश्चैव समन्ताज्जलपक्षिभिः॥६.४.
स मत्वा सलिलं तत्र पिपासार्तो महीपतिः। प्रतस्थे सत्वरो हृष्टो जलवातहृतक्लमः॥६.४.
अथापश्यन्मनोहारि सौम्यसत्त्वनिषेवितम्। आश्रमं नदितीरस्थं मनःशोकविनाशनम्॥६.४.
पुष्पितैः फलितैर्वृक्षैः समंतात्परिवारितम्। विविधैर्मधुरारावैर्नादितं विहगोत्तमैः॥६.४.
क्रीडंति नकुलाः सर्पैरूलूका यत्र वायसैः। मूषकैर्वृषदंशाश्च द्वीपिनो विविधैर्मृगैः॥६.४.
अथापश्यन्नदीतीरे स तपस्विगणावृतम्। स्वाध्यायनिरतं दांतं विश्वामित्रं तपोनिधिनम्॥६.४.
तेजसा तपसातीव दीप्यमानमिवानलम्। चीरवल्कलसंवीतं शालवृक्षं समाश्रितम्॥६.४.
अथ गत्वा स राजेन्द्रो दूरस्थोऽपि प्रणम्य तम्। अष्टांगेन प्रणामेन स्वनाम परिकीर्तयन्॥६.४.
तथान्यानपि तच्छिष्यान्कृताञ्जलिपुटः स्थितः। यथाक्रमं यथाज्येष्ठं श्रद्धया परया युतः॥६.४.
धूलिधूसरितांगं तं ते तु दृष्ट्वा महीपतिम्। चंडाल इति मन्वानाश्चिह्नैर्गात्रसमुद्भवैः॥६.४.
भर्त्सयामासुरेवाथ वचनैः परुषाक्षरैः। धिक्छब्दैश्च तथैवान्ये याहियाहीति चासकृत्॥६.४.
कस्त्वं पापेह संप्राप्तो मुनीनामाश्रमोत्तमे। वेदध्वनिसमाकीर्णे साधूनामपि दुर्लभे॥६.४.
तस्माद्गच्छ द्रुतं यावन्न कश्चित्तापसस्तव। दत्त्वा शापं करोत्याशु प्राणानामपि संक्षयम्॥६.४.
त्रिशंकुरुवाच। त्रिशंकुर्नाम भूपोऽहं सूर्यवंशसमुद्भवः। शप्तो वसिष्ठपुत्रैश्च चंडालत्वे नियोजितः॥६.४.