आसनं प्राणसंरोधः प्रत्याहारश्च धारणा
आसनानीह तावंति यावंत्यो जीवयो नयः 4.1.41.
एतदभ्यसनान्नित्यं वर्ष्मदार्ढ्यमवाप्नुयात्
दक्षिणं चरणं न्यस्य वामोरूपरि योगवित्
कराभ्यां धारयेत्पश्चादंगुष्ठौ दृढबंधवित्
अथवा ह्यासने यस्मिन्सुखमस्योपजायते
न तोयवह्निसामीप्ये न जीर्णारण्यगोष्ठयोः
केशभस्मतुषांगार कीकसादि प्रदूषिते
सर्वबाधाविरहिते सर्वेंद्रियसुखावहे
नातितृप्तः क्षुधार्तो न न विण्मूत्रप्रबाधितः
निमीलिताक्षः सत्त्वस्थो दंतैर्दंतान्न संस्पृशेत् 4.1.41.
सन्नियम्येंद्रियग्रामं नातिनीचोच्छ्रितासनः
चलेऽनिले चलं सर्वं निश्चले तत्र निश्चलम्
यावद्देहे स्थितः प्राणो जीवितं तावदुच्यते
यावद्बद्धो मरुद्देहे यावच्चेतो निराश्रयम्
कालसाध्वसतोब्रह्मा प्राणायामं सदाचरेत्
मंदो द्वादशमात्रस्तु मात्रा लघ्वक्षरा मता
स्वेदं कंपं विषादं च जनयेत्क्रमशस्त्वसौ
विषादं हि तृतीयेन सिद्धः प्राणोथ योगिनः क्रमेण सेव्यमानोसौ नयते यत्र चेच्छति
हठान्निरुद्धप्राणोयं रोमकूपेषु निःसरेत्
तत्प्रत्याययितव्योसौ क्रमेणारण्यहस्तिवत् 4.1.41.
करोति शास्तृनिर्देशं न च तं परिलंघयेत् गृहीतः सेव्यमानस्तु विश्रंभमुपगच्छति
षट्त्रिंशदंगुलो हंसः प्रयाणं कुरुते बहिः
शुद्धिमेति यदा सर्वं नाडीचक्र मनाकुलम्
दृढासनो यथाशक्ति प्राणं चंद्रेण पूरयेत्
स्रवत्पीयूषधारौघं ध्यायंश्चंद्रसमन्वितम्
रविणा प्राणमाकृष्य पूरयेदौदरीं दरीम्
ज्वलज्वलनपुंजाभं शीलयन्नुष्मगुं हृदि
इत्थं मासत्रयाभ्यासादुभयायामसेवनात्
यथेष्टं धारणं वायोरनलस्य प्रदीपनम्