ततः प्रभृति स राजा सर्वैः स्वैः पत्निभिः सह, प्राज्ञः सन्, भगवतो देवदेवस्य महिम्ना, महाबलवान् पुत्रः तस्य जातः। तदा अहम्, हे देवि, कौतूहलात् मन्दरात् आगतः। योगबलात् अहम् आत्मनः नगरीं निर्मितवान्; सा च शाश्वती शिवस्य निवासभूमिः मया तदा दत्ता, हे शुभे। सा नगरी देवस्य मार्कण्डेयेश्वरस्य उत्तरदिशि स्थितम्। ये जनाः सदा परमेश्वरं शिवेश्वरं पूजयन्ति, ये च जगद्गुरुं ज्ञात्वा शिवेश्वरं पश्यन्ति, ते मोक्षं दुरलभतम् इति मन्यन्ते, संसारं चातिभयङ्करं विदुः। यः कश्चन मर्त्यः, यथास्थितिः, तस्मिन् भगवति शिवे शरणं यच्छति, वा श्रद्धया शुचिना वा एषां कथां शृणोति वा श्रोतुं प्रयच्छति, तस्य पापक्षयः स्यात्। एषा, हे देवि, मया उक्ता शक्तिः, या पापं नाशयति। स देवः, हे देवि, स्वर्गदः पापनाशकः, प्राचीनकाले वैवस्वतमन्वन्तरे वाराहे काले, अहम्, हे पार्वति, रमणीयं महाकालवनं रममाणः, तदा अहं अत्यसह्यं शब्दं श्रुत्वा पृष्टः। तत्र गणेभ्यः क्रीडन्ति, तेषु वीरकः नाम गणः अस्ति। स पुष्पैः क्रीडया ताड्यते, पुष्पसमूहेन पूज्यते च। सः नानाविधैः अद्भुतगुणैः युक्तः, शतशः गणेश्वरैः पूज्यते। तव पुत्रस्य कमलवदनं पुण्यैः विना न दृश्यते। कदा अहम् एवं पुत्रं हर्षदायकं पश्यामि इति मया पृष्टे, उक्तं—“एषः वीरकः पुत्रः तुभ्यं दत्तः, हे पार्वति।” एष एव दृष्टिप्रसादकः पुत्रः। मम वचनं श्रुत्वा त्वं विजयं प्रेषितवती। विजया तं गणमध्यम् उपगम्य पप्रच्छ—“कस्मात् त्वं, उन्मत्तवत्, नृत्यगीतासक्तः इव तिष्ठसि?” इति। एवं उक्तः सः स पुष्पाभरणः, भीतभीतः, तदा द्रष्टः। पुष्पैः भूषितं भीतं वीरकं दृष्ट्वा, “आगच्छ, आगच्छ! त्वं मम पुत्रः अभवत्, देवेन दत्तः, त्वं अधुना वीरकः” इति उक्तम्। सा तस्य शिरसः गन्धं श्वास्य, अंगानि सौम्येन मृदुना स्पृष्ट्वा, आत्मनः दिव्याभरणैः तं भूषितवती। मन्त्रजैः शुद्धैः दीप्तैः नानावर्णैः दिव्यपत्रैः स्नेहेन तं समलङ्कृतवती। तस्य शिरसि मालां स्थाप्य सुव्यवस्थितां कृत्वा, उज्ज्वलैः गोरोचनाङ्कैः पत्रच्छेदैश्च, त्वं वचनं उक्तवती। सः अपि सिद्धसमाकीर्णे गण्डपर्वते, रत्नजालसङ्घाते महालतानिकरेषु, किञ्चिद् दलदलजलविहारे, किञ्चित् कमलजाले, किञ्चित् निर्मलमङ्गलदर्भे, एवं वीरबालः स्वगणैः सह क्रीडति स्म। तदा त्वं, “एषः मम पुत्रः राज्यं प्राप्नुयात्, हे शङ्कर,” इति प्रार्थितवती। “लिङ्गपदं चाक्षयत्वं च दिव्यं दुर्लभं स्थानं ब्रह्मेन्द्रवरुणादित्यलोकपालेश्वरेश्वराणामपि सः प्राप्नुयात्। सः एतेषु गणैः सह महात्मभिः स्तूयताम्। तस्मात् सः ‘कुसुमेश्वरः’ इति प्रसिद्धिं गच्छतु। मम समां दिव्यशक्तिं सदा गणैः सेव्यमानः प्राप्नुयात्। किंनरीणां गीतरम्यं दृश्यताम्।” विद्याधरैः परिवृतः कुसुमेशः, हे सुन्दरमुखि, पुष्पैः भूषितः कुसुमेश्वरपदं नीतः। उत्तरदिशि, हे विशाललोचने, शिवलिङ्गाय स्थानं दत्तम्।