पूर्वदिशि पत्तनेश्वरस्य परमं लिङ्गं प्रतिष्ठितमस्ति। मम वचनं श्रुत्वा त्वया च द्विजश्रेष्ठेभ्यः कथितम्—"तत्र लिङ्गस्य पूजनात् श्रेष्ठः पुत्रः लभ्यते" इति। तव प्रेरणया स ब्राह्मणः निश्चित्य तथैव अकरोत्। तत्र स महालिङ्गं दृष्ट्वा, यः पुत्रदः पापनाशनश्च, किञ्चित्कालानन्तरं मया सह स ब्राह्मणः उत्पन्नः। तत्राहं तमब्रुवम्—"शर्वोऽहमस्मि, किं ते करवानि, वद। यं कामं वाञ्छसि, तं वरं अद्य दास्यामि।" स तु मुनिश्रेष्ठः भक्त्या हृष्टचित्तः प्रहर्षेण हृदयात् प्रोवाच। तदा अहं देवीमब्रुवम्—"मृकण्डो नाम मुनिश्रेष्ठः, समृद्ध्या ज्ञानसम्पन्नः, दीर्घायुः सर्वज्ञः प्राज्ञश्च भवतु।" तस्मिन्नेव काले महातपस्वी मृकण्डः प्रादुरासीत्। स धर्मनिष्ठः जात्येव तत्रैव तपश्चर्याम् अकरोत्। तस्य तपसा त्वया सहैव अहं तुष्टः। ये मां परमया भक्त्या पश्यन्ति, ते यत्र कुत्रापि गच्छन्ति, दुःखमपि न प्राप्नुवन्ति। त्र्यंबकः गणनाथः सिद्धसंघैः सहितः, सिद्धगन्धर्वैः सेव्यमानः—ये मां सुमनसः सुगन्धिभिः पुष्पैः भक्त्या पूजयन्ति। एवमुक्ते महालिङ्गे महातपस्वी मार्कण्डेयः पूजनं चकार। हे देवि, मार्कण्डेयस्य महात्म्यं तथा प्रभोः सामर्थ्यं वर्णितम्। यस्य केवलदर्शनात् सर्वसमृद्धिः संपद्यते, ब्रह्मणः काले कश्चन राजा रिपुंजयः नामासीत्। स देवपूजां व्रतानि दानं ध्यानं स्वाध्यायं चकार। स प्रजाः स्वसुतवत् पालयामास, सर्वथा ताः रक्षितवान्। ताः अपि सन्तानयुक्ताः, धनधान्यसमृद्धाः, सर्वकामसम्पन्नाश्च। स पृथिवीं पालयन्, हे पार्वति, उज्जयिन्यां गमनात् अन्यत्र न किञ्चित् सुखमविन्दत्। तदा मया, गणनाथः शिवरूपेण, गजारूढः प्रेषितः। अहम् अपि गणेशं प्रोवाचम्—"गच्छ, वत्स, मम प्रियायाः समीपम्।" मम वचनं श्रुत्वा स नमस्कृत्य "एवं भवतु" इत्युक्त्वा गच्छत्। गणेशस्य गमनानन्तरं, हे सुश्रोणि, अहं तुष्टः अभवम्। ततः भिक्षुरूपधारी, बहुवनौषधिसम्पन्नः, तत्र प्रादुरासीत्। यः प्रेतपिशाचविषपीडितः, विविधरोगपीडितः, स तस्य मन्त्रबलात् सुतवान् अभवत्। मुनिवचनं श्रुत्वा सर्वे जिज्ञासया युक्ताः अभवन्। स राजा सुवर्णरत्नवस्त्रैः, धान्यग्रामनगरादिभिः दानैः, तेषां घोररोगान् अपानयत्। एवं स तत्र चतुर्दश वर्षाणि वासं कृतवान्। अहो, राज्ञः कष्टतमं कर्म! अहो, प्रजाहिते तस्य निष्ठा! एवं चिन्तयन् तत्र, शिवः भिक्षुरूपेण गणैः सहितः प्रकटितः। तस्मिन्नेव काले, प्रजाहितरतस्य तस्य राज्ञः विषये, एका अनुपमा स्त्री, पुत्रकामिनी, अपुत्रा च, लोके आसीत्। स सर्वकामदः इति ज्ञात्वा, नागकन्याः जिज्ञासया तं प्राप्नुवन्। भिक्षोः गृहे, रानी एकाग्रा, तं चिन्तायुक्तं भिक्षुं विनयं कृत्वा प्राह।