यः भक्त्या पूजयेत्तत्र लिङ्गं देवेन्द्रपूजितम्, स यः सम्यग्भक्त्या देवमिन्द्रेश्वरं पूजयति, तेन न केवलं स देवः पूजितो भवति, किन्तु मुनयः लोकपालाश्चापि निःसंशयं पूजिताः भवन्ति। एवमुक्त्वा देवैः सह शक्रः वैकुण्ठादिभिः सह तुष्टः अभवत्। एवं देवस्य इन्द्रेश्वरस्य महिमा कीर्तितः। तस्यैव दर्शनमात्रेण नरः पुत्रं प्राप्नोति। ब्रह्मणः वंशे मृकण्डु नाम मुनिः अभवत्। स पुत्रार्थी चिन्तयामास—कथं पुत्रः मया प्राप्येत। तस्मात् स निश्चयमकरोत्—तपसा पुत्रं प्राप्स्यामि। स शुद्धचित्तः तत्रैव तपस्यर्थं वासमाकलयत्। स पर्णैः कदाचित् एकेन, कदाचित् द्वाभ्यां जीवन्, शाकमूलफलानि भुञ्जानः तत्र द्वादशसंवत्सराणि तपश्चर्याम् अकरोत्। ततस्तस्य निश्चयं विज्ञाय, त्वया सह अहं तत्र आगतः। तस्य तेजसा पर्वतः प्रकाशितः, जलाशयाः शुष्काः अभवन्। सर्वे सागराः, सोमसूर्यौ च विक्षिप्ताः अभवन्; देव, अकाले प्रलयः भविष्यति—निःसंशयम्। तदा—"मृकण्डाय मुनये पुत्रः दीयताम्।"—इति उक्तम्। "स च नित्यः भवतु, शताक्षसमः,"—इति चोक्तम्। "स मुनिः नीलोत्पलदलसन्निभवर्णः, नीलोत्पलदललोचनः पुत्रः इच्छति,"—इति देवपत्नीमपि त्वं दयया पुनरुवाचः। "कथं त्वं मुनिभिः तपःफलप्रदा इति स्तूयसे? त्वं सर्वदानवान् देवगणांश्च कम्पयसि। अन्यः कोऽपि मां परमानुग्रहार्थं वरं दातुं न शक्नोति। कारणं हि महेश्वरः करुणासिन्धुः भक्तवत्सलश्च। तपसा पापक्षये शुद्धचित्तः ब्रह्मत्वं प्राप्नोति।"—इति स मुनिः स्नेहपूर्वकं शुभवचः त्वां प्रति व्याहरत्। "स्कन्दमाते, पूर्णचन्द्रमुखि सुशोभने, गजगमने, त्वया उक्तम्—‘यत् यदुक्तं मया तत् साधयिष्यामि।’ त्वं मायाऽसि, लक्ष्मीः तेजः श्रीः श्रद्धारूपा च। त्वं बहुरूपा विश्वं मोहयित्वा विराजसे। तस्य मुनेः तपसा क्षीणदेहस्य कृते, अहमपि त्वां प्रति वदामि—शृणु। पत्तनेश्वरस्य पूर्वदिग्भागे परमं लिङ्गं स्थितम्। मम वचनं श्रुत्वा त्वमपि तं द्विजश्रेष्ठं प्रति अवदः—‘तत्र लिङ्गं पूजयित्वा उत्तमं पुत्रं प्राप्स्यसि।’" एवं त्वया प्रेरितः स ब्राह्मणः निश्चयपूर्वकं तदाचरन्। तत्र स पुत्रदं पापनाशनं महालिङ्गं दृष्ट्वा, कालेन किञ्चित्, अहं त्वया सह तत्र आविर्भूतः। "शर्वोऽहं, किं ते करवानि?"—इति तं प्रष्टुम् उक्तवानस्मि। "यद्वरेण त्वं कामयसे, तत् अद्य दास्यामि।"—इति च। स मुनिवरः भक्त्या हृष्टचित्तः हृदयात् ववन्दे। तदा मया उक्तम्—"मृकण्डुः मुनिश्रेष्ठः, ऐश्वर्यज्ञानसम्पन्नः, दीर्घायुः, सर्वज्ञः, प्राज्ञश्च भवतु।" एतेन कालान्तरे महातपस्वी अपि तत्र प्रादुर्भूतः। एवं कथा सततं श्रीमृकण्डुमुनेः तपस्याः, भगवतः महेश्वरस्य, देव्या च अनुग्रहस्य कीर्त्यते।