यथाशक्ति सुवर्णादीनि द्रव्याणि द्विजातये दातव्यानि, दानस्य महत्त्वं स्मारितम्। एषा मूल्या धर्म्या क्षेत्रस्य महत्ता विस्तीर्णविधिभिः वर्णिता, या परमभक्त्या साध्यते। यः कश्चिद् यदा काले स्वशक्त्या सम्प्रदातारं धनं ददाति, स पुण्यभाग्भवति। अथ, अरुणगिरियोगिने, यः दुस्तरं नागराजं शिरसि वहन् सर्वेषां दीपाय चन्द्रार्धं धारयति, तस्मै जयः। ततः ऋषयः सुतं प्रार्थयन्ति—“अरुणाचलस्य महिमानं त्वत्तः श्रोतुमिच्छामः।” तेषां तथा याचमानानां सुतः प्रोवाच—“पूर्वं सनकः चतुराननं पृष्टवान्। शृणुत, सर्वे, प्रवक्ष्यामि। पूर्वं ब्रह्मा पद्मासनः सत्यलोके स्थितवान्। तव कृपया सर्वविद्या मयि समुत्पन्ना। तव भक्त्याः प्रभावेन मनसः दर्पणः विशुद्धः अभवत्। वेदवेदाङ्गानां सारः शिवज्ञानं निरवधि शान्तम्। पृथिव्यां ये शिवलिङ्गानि, दिव्यानि च, हे करुणासिन्धो, तेषां मध्ये मम लिङ्गं शुद्धं दिव्यं च, अखण्डतेजःसमन्वितम्। केवलं नामस्मरणेन सर्वपापविनाशः स्यात्। तव एषा शैवी दीप्तिः, यः जगतः सनातनं आधारं, अविनाशी अस्ति। एवं भक्त्युत्कर्षेण जिज्ञासया च परिपूर्णः स स दीर्घकालं पद्मासनस्थं शम्भुं ध्यातवान्। तदा स यथा पूर्वं, शिवस्य तेजःस्तम्भं दृष्टवान्। शिवाज्ञां पुनः प्राप्य, स प्रबुद्धः तदनुसारं कर्तुमुद्यतः। शिवदर्शनजनितगात्ररोमाञ्चितः अभवत्। शिवयोगमनुस्मरन्, स त्वां श्रद्धया स्मृतवान्। तपोबहुल्या तव शिवभक्तिः परमोत्कृष्टा जाताऽभूत्। तव निःशेषकर्माणि जगत्पावनानि सन्ति। संवादः, सहवासः, क्रीडा, संमिश्रणं च, सर्वं पावनं भवति। अतः पुरातनं शैवं रूपं श्रूयताम्। अहं च नारायणश्च, सृष्ट्यादौ उत्पन्नौ। स्वभावतः उत्पन्नौ तौ परस्परं विवादं चक्रतुः। तयोः युद्धे स्पर्धा अतीव तीव्राभूत्। किमर्थं तयोः युद्धं, यत् लोकविनाशाय जायते? तस्मिन्काले उभौ मोहग्रस्तौ परस्परं दृढतया पश्यन्तौ स्थितौ। वेदेषु मम महिमा सर्वान् अतिक्रान्तः श्रूयते। सर्वभूतानि आत्मानं श्रेष्ठमित्येव मन्यन्ते। यदि कुतश्चिदात्मनः सीमां स्थापयेयम्— एवं संकल्प्य, स्वयं सदाशिवः, सर्वलोकातिक्रान्तः, सर्वतः वह्निवत् दीप्तमानः, आदि-अन्तरहितः तयोः मध्ये स्पर्धया संतप्तयोः स्थितवान्। आवयोः पुरतः देहवर्जितः शब्दः उदभूत्—“शिव एव उभयोः बलविभेदं विज्ञास्यति। यदि उभौ आद्यन्तं बलाधिक्यं द्रष्टुमिच्छथः—” इति। अहं च विष्णुश्च गतिसम्पन्नौ तद्विज्ञातुं दृढतया स्थितौ।