एतत् पापनाशनं पुण्यं सर्वदा सर्वसमृद्धिदं ज्ञेयम्। पुरातने राथन्तरकल्पे भूमिपालः अभवत्। स राजा धर्मात्मा महाशूरः उदारहृदयः आसीत्। शत्रु-पुत्र-मित्रेषु समः, परधर्मं च जानन् आसीत्। तस्य पत्नी जीवनात् अपि अधिकं प्रियत्वं प्राप। यदा स पुत्रः जातः, तदा सा माताः तं स्नेहेन स्वस्य गोदाम् उपवेशयत्। स च पूर्वजन्मस्मृतियुक्तः मातुः आलिङ्गने स्थितः। माता भयभीता, "किम् एतत्, वत्स, किम् एष हासः तव मुखे?" इति पप्रच्छ। तदा स पुत्रः मातरं प्रत्युवाच—"सर्वे स्वार्थं अन्विष्यन्ति; एषा अपि, अदृश्यत्वं प्राप्त्वा, द्वितीयं जातकं हरन्ति।" "मातः, तव पुत्रस्नेहेन त्वम् अपि स्वार्थं अन्विष्यसि। यदा बालः जायते, तदा स्त्रियः स्नेहात् मोहात् च विकलाः भवन्ति। लोभी बिल्ली स्वार्थे तिष्ठति, मां समीपं पश्यति। त्वम् अपि, समये, मम फलं भोगितुम् इच्छसि। बालसंबन्धः पञ्च सप्त वा दिनान्यतिरिक्तं न स्थायि।" इति पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा माता उवाच—"वत्स, यद्यपि त्वं एवं वदसि, तव वचनानि मिथ्यानीति। अहं त्वाम् आलिङ्गयामि, न स्वार्थस्नेहेन।" इति उक्त्वा, सा माताः तं त्यक्त्वा शय्यागृहात् निर्गता। ततः सा पूर्वजन्मस्मृतियुक्तं पुत्रं गृह्णाति। स राजा तं पुत्रं स्वं पुत्रम् इति मन्यते। विक्रान्तस्य पुत्रः अपहरितः, द्विजस्य बोधस्य पुत्रः अपि अपहरितः। रात्रिचरः राक्षसी तृतीयं बोधस्य पुत्रं भक्षयति। गुरोः अनुमत्याः नमस्कारः कर्तव्यः। "कस्य मातरं नमस्कृत्यं—या जन्मदायिनी वा या पालनकर्त्री वा?" इति पृच्छति। "कियं जनकस्य कन्या तव जन्ममाता न वा?" इति पुनः पृच्छति। आनन्दः उवाच—"सा जन्ममाता चैत्रमासे प्रसूता; अयं चैत्रः, द्विजगृहः।" तदा गुरुस्तं पृच्छति—"कः त्वं, कः च एष चैत्रः?" स उत्तरं दत्तः—"मम बुद्धिः मोहितः, न किञ्चिद् ज्ञातम्।" पुनः पृच्छति—"कः कस्य पुत्रः, कः अनातः?" एवं संसारावस्था नाशयति, संसारः जीवेषु अस्ति। भूमौ सा ब्रह्मपुत्रस्य दुष्टस्य अप्रतिकार्यपुत्री। अस्मिन जन्मनि मम द्वे मातरौ प्राप्ते। तस्मात् तपः करिष्यामि; चैत्रं आनय।" स्नेहं परित्यज्य सः तं यथायोग्यं विचिन्तयति। स ब्राह्मणः पुत्रवत् सत्कृतः रक्षितः। पश्चिमे इन्द्रेश्वरस्य परमं लिङ्गं अस्ति। तत्र स तपः कुर्वन् देवः तं उवाच—"षष्ठमनुना यथोचितं आचर; तत् कुरु।" देवानां प्रभुणा उक्तः स बुद्धिमान् प्रत्युवाच—"एवं भविष्यति।" तस्य लिङ्गस्य पूजया सः पुत्रान् उत्पादितवान्। हे देवी, तेन सः सुलभं न सिध्यति, स तुष्ट्या परमं सिद्धिं प्राप्तवान्।