यथा शलभिका दीप्यमानं तेजः अहं तद् अवगच्छं, समीपस्थं च अहमेव विदारितवान्। तत्र सा कन्या तम् दीर्घतपसः दीर्घायुषं च भर्गवं ददर्श। हे पृथिवीपतॆ, या अज्ञानवती कन्या त्वां यत् अकुर्वत्, तत् अज्ञानात् एव जातम्। भार्याथं त्वं ताम् अंगीकुरुष्व, दयां कुरु, द्विजश्रेष्ठ। यदि एवं, तर्हि अहम् एनां गृह्णामि, क्षमां च करिष्यामि, हे राजन्। स तां कन्यां स्वीकृत्य, भगवाँस् तुष्टः अभवत्। सुकन्या पतिं लब्ध्वा निर्मला तपसि च प्रवृत्ता अभवत्। अनन्तरं कालेन, प्रियॆ, तौ अश्विनौ तत्र आगतौ। तौ तां ददृशतुः, या सुशोभनाङ्गी देवराजकन्यायाः सदृशी आसीत्। सा सती पतिसंयुक्ता महाभाग्या तान् उवाच। अश्विनौ तदा हसित्वा पुनः तां प्राहतुः— “सुशोभने, त्वं अत्र उपेक्षिता, कामभोगविहीना च वर्तसे। पतिस्नेहाय तव यौवनं माऽवसीदत्, यथा दिव्ययोषिताम्।” सा उवाच— “अहं च्यवनमुनौ निष्ठिता, माम् एवम् मा शङ्किष्टम्।” तयोः वचनं श्रुत्वा सा भर्गवाय उक्तवती। तौ राजकन्यायै अवदताम्— “तव पतिः सरः प्रविशतु।” तस्मिन्काले अश्विनौ अपि सरः प्रविशतुः, हे प्रिये। तत्र सर्वे दिव्यरूपिणः, तरुणाः, दिव्यकुण्डलाभरणाः च अभवन्। तत्र तैः समं उक्तम्— “एकं वरणीयम् अस्माकं मध्ये, शुभे।” सा तत्र सर्वान् समरूपान् स्थितान् दृष्ट्वा, च्यवनः स्वभार्यां प्राप्य, यथेष्टं यौवनं रूपं च प्राप्नोत्। अहं इदानीं सौन्दर्ययौवनसम्पन्नः अस्मि। अतः स्नेहात्, अहं युवां सोमपानौ करिष्यामि। तदेतत् श्रुत्वा तौ देवौ हृष्टचित्तौ दिवं जग्मतुः। तस्मात् कर्मणः, तौ देववैद्यौ निन्दितौ अभवताम्। तत्र इन्द्रः— “अहं वज्रेण तवां तुदामि, भीमरूपेण महातेजसा,” इति प्राह। वासवबलं ज्ञात्वा, च्यवनः शीघ्रं विचारयामास। सः— “महादेवं महेश्वरं जगत्पालकं सृष्टिसंहारकारणं च उपासिष्ये,” इति निश्चिन्त्य, हे देवि, च्यवनः महाकालवनं गत्वा श्रद्धया तत्र पूजां चकार। तत्र तेन तुष्टः रुद्रः वज्रात् विमुक्तिं दत्तवान्। तस्य लिङ्गस्य शक्त्या, सम्यक् पूजितस्य, अश्विनौ सोमपानौ भवेताम्, इति सः बलघ्नं प्रति अवदत्। तदा शक्रः नम्रशिराः प्रत्युवाच— “अधुना अश्विनौ सोमपानौ भविष्यतः, हे भर्गव। तयोः आतिथ्ये कोऽपि कोपः मा भवतु, हे तपस्विन्; एष लिङ्गस्य प्रभावः येन अहं निगृहीतः।” “तव नाम पृथिव्यां प्रसिद्धं भविष्यति।” इति। ततः त्रिषु लोकेषु एषः च्यवनेश्वरः इति विख्यातः अभवत्। तस्मिन्मुहूर्ते जन्मजं पापं सर्वं नश्यति। यः कश्चित् देवतां च्यवनेश्वरं पश्यति, यं यं कामं मनसा चिन्तयति, तं तं स लभते। ये संयमेन च्यवनेश्वरं पश्यन्ति, ये च एतां पुण्यां पावनां कथां शृण्वन्ति, तेषां सर्वपापक्षयः भवति। अपि च, अयत्नतः अयुक्तः अपि कश्चित् तं पश्येत् चेत्, स अपि शुभफलप्राप्तिम् अवाप्नोति।